2026 3 Μαρ 10ο Μάθημα Βυζαντινής Αγιογραφίας (μέρος Α’) – «Τα φωτίσματα των ενδυμάτων»
Διδάσκει η Μαρία Λουλουργά

1)Αγαπητοί μαθητές, χαίρετε! Έχουμε ολοκληρώσει τα γραψίματα των ενδυμάτων και το επόμενο βήμα είναι να δημιουργήσουμε τα φωτίσματα. Μέχρι τώρα σκουρύναμε το χρώμα του προπλασμού για τα γραψίματα , όμως από εδώ και στο εξής θα φωτίζουμε το προπλασμό. Κι έτσι η εικόνα μας σταδιακά θα φωτίζεται και θα αποκτά ακόμη περισσότερο όγκο.
2)Θα πάρουμε λοιπόν χρώμα του προπλασμού που έχουμε κρατήσει, θα το βάλουμε σε μια ξεχωριστή θήκη στην παλέτα μας ή αν θέλουμε να κρατήσουμε χρώμα πρώτου φωτίσματος σε πλαστικό βαζάκι και θα προσθέσουμε λίγο λευκό για να το ανοίξουμε ένα τόνο. Κι έτσι θα έχουμε το χρώμα του πρώτου φωτίσματος. Πάμε σιγά σιγά να το απλώσουμε με το πινέλο μας στις περιοχές που χρειάζεται, αντιγράφοντας πιστά το πρωτότυπο και θα παρατηρούμε σταδιακά ότι οι πτυχές του υφάσματος θα αποκτήσουν περισσότερο όγκο, θα έρχονται δηλαδή ένα επίπεδο πιο μπροστά όπως γίνεται συνήθως όταν φωτίζουμε μια περιοχή.
3)Απλώσαμε λοιπόν το πρώτο φώτισμα όσο μπορέσαμε αντιγράφοντας πιο πιστά τις πινελιές του πρωτοτύπου. Παρατηρούμε όμως ότι το πρώτο φώτισμα έχει και αυτό κάποιες διαβαθμίσεις. Δηλαδή όσο προχωράμε προς τα μέσα το πρώτο φώτισμα γίνεται ακόμα πιο φωτεινό.
4)Πρέπει οπότε να δημιουργήσουμε και ένα δεύτερο φώτισμα το οποίο θα καλύψει ένα μέρος του πρώτου φωτίσματος, προσθέτοντας σε μια άλλη θήκη της παλέτας μας χρώμα πρώτου φωτίσματος και λίγο ακόμη λευκό. Προσοχή, ξαναλέω και πάλι ότι δεν θα φωτίσουμε, δεν θα πατήσουμε πάνω σε όλη την περιοχή του πρώτου φωτίσματος, ώστε να σβήσουμε την προσπάθεια που κάναμε, αλλά ένα μέρος του πρώτου φωτίσματος, μόνο εκεί που χρειάζεται. Και επειδή υποθέτουμε εδώ, έτσι όπως βλέπουμε την εικόνα ότι το φως, η πηγή του φωτός έρχεται από πάνω αριστερά, επομένως πάνω και αριστερά θα βάλουμε το περισσότερο φώτισμα.
5)Στο τέλος μπορούμε, αν θέλουμε, να προσθέσουμε 2-3 μικρές, πιο έντονες και πιο φωτεινές πινελιές, μόνο με λευκό.. Αυτές είναι οι λεγόμενες ψιμυθιές. Αυτές τις ψυμιθιές λοιπόν τις απλώνουμε στις ακμές των πτυχώσεων. Είναι η τελική σπίθα φωτός που βάζουμε στην εικόνα μας και δίνει μία ένταση και μία θα λέγαμε μεταλλικότητα στα υφάσματα. Βέβαια επειδή εδώ, στη συγκεκριμένη εικόνα, η περιοχή του δεύτερου φωτίσματος που απλώσαμε είναι μικρή, μπορούμε να το αφήσουμε και ως έχει, γιατί δεν υπάρχει αρκετός χώρος ώστε να κάνουμε κι άλλες πινελιές . Αυτό θα το δούμε καλύτερα στην περιοχή του κόκκινου ενδύματος, του εξωτερικού ενδύματος, που εκεί θα έχουμε χώρο να κάνουμε τις λεγόμενες ψυμιθιές.
6)Πάμε τώρα να δημιουργήσουμε το πρώτο φώτισμα του εξωτερικού ενδύματος. Σε αυτό το ένδυμα παρατηρούμε μια διχρωμία, γιατί ενώ ο προπλασμός είναι κόκκινο με κεραμιδί, το πρώτο φώτισμα ο αγιογράφος το ανοίγει με ένα χρώμα ιριδίζων που πλησιάζει προς το γαλάζιο, ίσως γιατί θέλει να δέσει καλύτερα το χρώμα του εξωτερικού ενδύματος με το χρώμα του εξωτερικού ενδύματος.
7)Ξεχωρίζουμε λοιπόν μια ποσότητα χρώματος προπλασμού στην παλέτα μας και προσθέτουμε λίγο μπλε και λίγο λευκό, και πάμε να το απλώσουμε στις περιοχές που χρειάζεται, αντιγράφοντας ό, τι βλέπουμε στο πρωτότυπο. Εδώ επειδή προσθέσαμε και μπλε, θα προσέξουμε πάρα πολύ το χρώμα του πρώτου φωτίσματος να μην βγει πιο σκούρο από το προπλασμό, θα πρέπει να είναι πιο φωτεινό δηλαδή, έναν τόνο σίγουρα, οπότε επειδή προσθέσαμε το μπλε αναγκαστικά θα πρέπει να βάλουμε λίγο περισσότερο λευκό μέσα για να φωτίσει. Μπορούμε να κάνουμε δοκιμές με κάποιες μικρές πινελιές, όπως έκανα και εγώ κάτω χαμηλά, για να δούμε αν το χρώμα μας ικανοποιεί.
8)Περιμένουμε λίγο να στεγνώσει το χρώμα..

Για να δείτε τη συνέχεια του κειμένου ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ ΕΔΩ , στην ιστοσελίδα της Ενοριακής Συντροφιάς “ΓΑΛΙΛΑΙΑ” του Ι. Ν. Μεγ. Αγ. Γεωργίου Λαρίσης της Ι.Μ. Λαρίσης και Τυρναβου :
https://galilea.gr/μαθηματα-αγιογραφιασ/