ΚΥΡΙΑΚΗ
“Δ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΙΩΑΝ. ΚΛΙΜΑΚΟΣ)”

Θέμα Λειτουργικού Κηρύγματος: “Είναι ικανό να είσαι ελεύθερος;”

ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ “Δ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΙΩΑΝ. ΚΛΙΜΑΚΟΣ)”
Μαρκ. 9,17-31

ΚΕΙΜΕΝΟ

17 καὶ ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπε· διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου πρός σε, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον. 18 καὶ ὅπου ἂν αὐτὸν καταλάβῃ, ρήσσει αὐτόν, καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ, καὶ ξηραίνεται· καὶ εἶπον τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ ἐκβάλωσι, καὶ οὐκ ἴσχυσαν. 19 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ λέγει· ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; φέρετε αὐτὸν πρός με. καὶ ἤνεγκαν αὐτὸν πρὸς αὐτόν. 20 καὶ ἰδὼν αὐτὸν εὐθέως τὸ πνεῦμα ἐσπάραξεν αὐτόν, καὶ πεσὼν ἐπὶ τῆς γῆς ἐκυλίετο ἀφρίζων. 21 καὶ ἐπηρώτησε τὸν πατέρα αὐτοῦ· πόσος χρόνος ἐστὶν ὡς τοῦτο γέγονεν αὐτῷ; ὁ δὲ εἶπε· παιδιόθεν. 22 καὶ πολλάκις αὐτὸν καὶ εἰς πῦρ ἔβαλε καὶ εἰς ὕδατα, ἵνα ἀπολέσῃ αὐτόν· ἀλλ’ εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν σπλαχνισθεὶς ἐφ’ ἡμᾶς. 23 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ τὸ εἰ δύνασαι πιστεῦσαι, πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι. 24 καὶ εὐθέως κράξας ὁ πατὴρ τοῦ παιδίου μετὰ δακρύων ἔλεγε· πιστεύω, κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ. 25 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐπισυντρέχει ὄχλος, ἐπετίμησε τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ λέγων αὐτῷ· τὸ πνεῦμα τὸ ἄλαλον καὶ κωφόν, ἐγώ σοι ἐπιτάσσω, ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν. 26 καὶ κράξας καὶ πολλὰ σπαράξαν αὐτὸν ἐξῆλθε, καὶ ἐγένετο ὡσεὶ νεκρός, ὥστε πολλοὺς λέγειν ὅτι ἀπέθανεν. 27 ὁ δὲ Ἰησοῦς κρατήσας αὐτὸν τῆς χειρὸς ἤγειρεν αὐτόν, καὶ ἀνέστη. 28 Καὶ εἰσελθόντα αὐτὸν εἰς οἶκον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπηρώτων αὐτὸν κατ’ ἰδίαν, ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό. 29 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· τοῦτο τὸ γένος ἐν οὐδενὶ δύναται ἐξελθεῖν εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ. 30 Καὶ ἐκεῖθεν ἐξελθόντες παρεπορεύοντο διὰ τῆς Γαλιλαίας, καὶ οὐκ ἤθελεν ἵνα τις γνῷ· 31 ἐδίδασκε γὰρ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρα ἀνθρώπων, καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ ἀποκτανθεὶς τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

17Kι αποκρίθηκε ένας μέσα από το πλήθος: “Δάσκαλε, σου έφερα το γιο μου που έχει πνεύμα άλαλο, 18κι όπου τον κυριεύσει, του προκαλεί σπασμούς και βγάζει αφρούς και τρίζει τα δόντια του και παραλύει τελείως. Kι είπα στους μαθητές σου να το βγάλουν, αλλά δεν μπόρεσαν”. 19Tου λέει τότε ο Iησούς: Άπιστη γενιά! Mέχρι πότε θα είμαι μαζί σας; Mέχρι πότε θα σας υπομείνω; Φέρτε τον σε μένα”. 20Tον έφεραν λοιπόν σ΄ αυτόν, και όταν το πνεύμα είδε τον Iησού τράνταξε αμέσως το παιδί, κι αυτό έπεσε καταγής και κυλιόταν βγάζοντας αφρούς. 21Pώτησε τότε τον πατέρα του: “Πόσος καιρός είναι από τότε που του έχει συμβεί αυτό;” Kι εκείνος απάντησε: “Aπό παιδάκι. 22Kαι πολλές φορές τον έριξε και στη φωτιά και στα νερά για να τον εξοντώσει. Mα αν μπορείς να κάνεις κάτι, βοήθησέ μας δείχνοντάς μας συμπόνια”. 23Kι ο Iησούς του είπε εκείνο το: “Aν μπορείς να πιστέψεις, όλα είναι δυνατά γι΄ αυτόν που πιστεύει”. 24Aμέσως τότε ο πατέρας του παιδιού φώναξε δυνατά και με δάκρυα έλεγε: “Πιστεύω, Kύριε, βοήθα με στην απιστία μου”! 25Kαι σαν είδε ο Iησούς ότι συγκεντρώνεται κόσμος, επιτίμησε το δαιμονικό πνεύμα λέγοντάς του: “Πνεύμα άλαλο και κουφό, εγώ σε διατάζω, βγες απ΄ αυτόν και μην ξαναμπείς πια σ΄ αυτόν”. 26Kαι το πνεύμα, αφού έβγαλε μια δυνατή κραυγή και τον κατατάραξε, βγήκε, ενώ το παιδί έγινε σαν νεκρό, έτσι που πολλοί έλεγαν ότι πέθανε. 27O Iησούς όμως κρατώντας τον από το χέρι τον ανασήκωσε και στάθηκε όρθιος.   28Όταν, κατόπιν, μπήκε ο Iησούς σ΄ ένα σπίτι, τον ρωτούσαν ιδιαιτέρως οι μαθητές του: “Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να το βγάλουμε” 29Kι εκείνος τους απάντησε: “Tο γένος αυτό με τίποτε δεν μπορεί να βγει παρά μόνο με προσευχή και νηστεία”.    30Ύστερα βγήκαν από εκεί και περνούσαν μέσα από τη Γαλιλαία, αλλά δεν ήθελε να το ξέρει αυτό κανένας, 31γιατί εξηγούσε στους μαθητές του και τους έλεγε: “O Γιος του Aνθρώπου παραδίνεται σε χέρια ανθρώπων κι αυτοί θα τον θανατώσουν, μα την τρίτη μέρα από τη θανάτωσή του θ΄ αναστηθεί”.

Κυριακή, 22 Μαρτίου 2026

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΛΙΜΑΚΟΣ) , Μαρκ. 9,17-31

Είναι αρκετό να είσαι ελεύθερη;

Ένας πατέρας φέρνει στον Χριστό το παιδί του, που είναι αιχμάλωτο, δέσμιο του διάβολου.

Από τη μία πλευρά έχουμε το παιδί αυτό, που το έχει δέσει ο διάβολος και δεν μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Από την άλλη, όμως, έχουμε τον Ιησού Χριστό, που λέει ότι ο Υιός του ανθρώπου θα παραδοθεί, θα σταυρωθεί και τα λοιπά. Από τη μία το παιδί είναι δέσμιο και από την άλλη ο Κύριος από μόνος Του παραδίδει τον εαυτό Του, τον αιχμαλωτίζει, τον αφήνει να αιχμαλωτιστεί στα χέρια των ανθρώπων.

Και θέτω το ερώτημα: τελικά στη ζωή αυτή τι είμαστε;

Ο Ιησούς Χριστός το κάνει από μόνος Του, αυτό που το κάνει. Που σημαίνει είναι αυτεξούσιος, εξουσιάζει τον εαυτό του. Αυτεξούσιος.

Εμείς τι είμαστε, ελεύθεροι, αυτεξούσιοι, τι είμαστε; Θα λέγαμε: «Τι είμαι; Ελεύθερος είμαι, δεν είμαι αιχμάλωτος κανενός. Ελεύθερος είμαι». Τι είναι τελικά η ελευθερία; Τι είναι η ελευθερία; Ελευθερία, για εμάς, είναι να κάνω αυτό που θέλω. Θέλω να είμαι εδώ; Να μπορώ να το κάνω. Θέλω να είμαι εκεί; Δε θέλω αυτό, δε θέλω εκείνο; Άρα, λοιπόν, για μένα το νόημα της ελευθερίας είναι να μπορώ να κάνω αυτό που θέλω.

Κι αυτεξούσιοι, δεν είμαστε; Δηλαδή είμαι ελεύθερος, αλλά εξουσιάζω εγώ τον εαυτό μου; Αυτό θα πει αυτεξούσιος. Εξουσιάζω τον εαυτό μου;

Δείτε τι λέει η Αγία Γραφή, όχι εγώ, η Αγία Γραφή πάντα. «Αυτός (Σοφία Σειράχ 14,14-2) εξ αρχής εποίησεν άνθρωπον». Ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο, άρα αυτός είναι αφεντικό ολωνών μας, μας κάνει όπως θέλει, ό,τι θέλει μας έκανε.

«Κι αφήκε αυτόν εν χειρί διαβουλίου αυτού». Κι άφησε τον εαυτό του στην εξουσία της βουλής, που έβαλε μέσα. Μέσα στον άνθρωπο υπάρχει μία βουλή. Τα μέλη της βουλής αυτής είναι βούλησις, νόησις, συναίσθημα. Αυτά είναι τα μέλη της βουλής, της μέσα μας βουλής. Η οποία βουλή, πρέπει να αποφασίζει τι θα κάνει.

Και είπε: «Εάν θέλης συντηρήσεις εντολάς και πίστιν, ποίησον». Αν θέλεις να εφαρμόσεις τις εντολές. Ποιες εντολές; Αυτό που λέει ο Απόστολος Παύλος, ότι «πλασθήκαμε επί έργοις αγαθοίς ίνα εν αυτοίς περιπατήσωμεν». Είμαστε πλασμένοι για να κάνουμε μόνο το καλό. Είναι δεδομένα. Είμαι αυτεξούσιος και έχω εργαλεία, το κατ’ εικόνα και όλες τις αρετές που έχει ο Ιησούς Χριστός, για να μπορέσω να τα χρησιμοποιήσω. Αυτός είμαι.

Και λέει: «Παρέθηκα». Σου έχω παραθέσει από τη μια πλευρά τη φωτιά και από την άλλη το νερό.

«Ου εάν θέλης, εκτενείς την χείρα σου». Τι αρχίζει τώρα; Το “θέλω“.

– Όπου θέλεις, βάλε το χέρι σου. Θέλεις τη φωτιά; Ξέρεις ότι θα καείς. Αν θέλεις, βάλ’ το.

Αυτό θα πει ελευθερία.

– Θέλω αυτό. Θέλω το νερό.

– Πολύ ωραία. Κάν’ το. Αλλά ό,τι θα πάθεις, θα το πάθεις από το κεφάλι σου. Εγώ σου έδωσα και εξυπνάδα, σου έδωσα και σοφία, σου έδωσα και σύνεση και σου έμαθα τι πρέπει να κάνεις.

«Εάν, έναντι ανθρώπων (μπροστά στους ανθρώπους) η ζωή και ο θάνατος και ό, εάν ευδοκήσει, δοθήσεται αυτώ». Πάρε άνθρωπε, από εδώ η ζωή και από εδώ ο θάνατος. Πάρε ό,τι θέλεις. Πάρε ό,τι θέλεις. Θες να καπνίζεις, κάπνισε. Γράφει όμως: “Βλάπτει σοβαρά την υγεία“. Και αν πεθάνεις, μην πεις:

– Α Θεέ μου, γιατί, γιατί;

– Τι γιατί; Εγώ σε έπλασα έξω από τον Παράδεισο, έξω από τον Παράδεισο. Σου έδωσα όλα αυτά τα χαρίσματα και σε έβαλα μέσα στον Παράδεισο (Γεν.2,15),  ώστε κάτω από τη δική Μου σκέπη, ή μάλλον μέσα στη δική Μου παρουσία, αυτό θα πει Παράδεισος.

Όλα στη γη ήτανε “καλά λίαν“, αλλά στον Παράδεισο ήτανε εντονότατη η παρουσία του Θεού, για να βοηθήσει τον άνθρωπο να δουλέψει τα καλά που του έδωσε. Δεν ήθελε, δεν ήθελε.

– Όχι, εγώ θα κάνω αυτό που λέει ο διάβολος.

– Αφού θέλεις αυτό, χάνεις την προστασία Μου. Τράβα τώρα στον κόσμο μόνος σου. Αλλά επειδή σε αγαπώ όμως, έρχομαι εκεί και σε σκεπάζω με τις πτερούγες μου.

Για αυτό λέει: «Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, πόσες φορές δε θέλησα να μαζέψω τα παιδιά σου κάτω από τα φτερά μου, αλλά δεν θελήσατε. Τι να σας κάνω, τι να σας κάνω;»

Και λέει ο Απόστολος Παύλος αυτό το ωραίο: «Άνθρωποι μου, αδελφοί μου, στην ελευθερία που μας έδωσε ο Θεός, δηλαδή στην άνεση, την καθαρότητα που μας έδωσε ο Θεός, καθίστε εκεί μέσα, μη ζητάτε άλλα πράγματα, καθίστε και δουλέψετε όσο μπορείτε, συνεργαζόμενοι με τον Καλό Θεό, τις αρετές σας. Αφήστε τα όλα τα άλλα. Τι έχετε να κερδίσετε με όλα τα άλλα, από τη μια ο θάνατος και από την άλλη η ζωή» (Γαλ.5,1). Τι διαλέγεις τον θάνατο και μετά διαμαρτύρεσαι; Τι διαλέγεις τη φωτιά και μετά λες: «Αμάν, κάηκα». Τι διαλέγεις αυτόν τον κόσμο, τον άστατο, τον μακριά από τον Θεό; Και όταν εγείρονται πόλεμοι, πείνες και ακαταστασίες: «Αμάν, πού είναι ο Θεός; Δε βλέπει;» Αμ βλέπει ο Θεός, εσύ έβλεπες;

Και λέμε. Γι’ αυτό δεν είμαστε ελεύθεροι, δεν είμαστε ελεύθεροι. Ο καθένας μας, αυτό το “θέλω“, το εξαρτάει από κάπου.

– Θέλω να κάνω αυτό που λέει ο κόσμος.

– Κάνε. Θα έχεις άλλες συνέπειες όμως.

Γι’ αυτό και λέει, στην Προηγιασμένη που διαβάζουμε δύο ευχές πολύ ωραίες: «Εσύ Κύριε, πάσας ημών τας αισθήσεις της εμπαθούς νεκρώσεως ελευθέρωσον». Εσύ Κύριε, όλες τις αισθήσεις, βούληση, νόηση, συναίσθημα, «της εμπαθούς νεκρώσεως» που πάνε και διαλέγουν τον θάνατο, ελευθέρωσέ με από όλα αυτά. Στήριξέ με σε παρακαλώ.

Και αλλού σε άλλη ευχή: «Και πάσης ημάς και τον πιστόν σου λαόν», εύχεται ο Ιερέας. Εμάς και των πιστόν σου λαόν, αυτούς που θέλουν δηλαδή.

«Ελευθερώσας ακαθαρσίας». Αφού μας ελευθερώσεις από τις ακαθαρσίες αυτές, «αγίασέ μας, πάντων ημών, τας ψυχάς και τα σώματα».

Είναι σαν να έχουμε ένα αυτοκίνητο που κόλλησαν τα φρένα, το γκάζι, οι συμπλέκτες. Κόλλησαν όλα. Και πάμε στο συνεργείο και λέμε: «Σε παρακαλώ, καθάρισέ μου τις βρωμιές που έχει, γιατί δε δουλεύει καλά το αυτοκίνητό μου». Και αυτός είναι ο Κύριος, που πάω σε Εκείνον και του λέω: «Κύριε, το αυτοκίνητο που είμαι εγώ (αυτό κίνητο, αυτό κινούμαι, μόνος μου κινούμαι εγώ. Αυτεξούσιος)αυτά έχουν κολλήσει, λέρωσαν, βρώμισαν, δεν μπορώ να τα αξιοποιήσω, δεν μπορώ να δουλέψω. Έλα Εσύ, καθάρισέ με και τότε να μπορέσω, κι εγώ μαζί με Σένα, να δουλέψω αυτό το αυτοκίνητο, να κινηθεί πού, στον Παράδεισο. Να μπορέσω Κύριε να Σε ακολουθήσω που σηκώνεις τον σταυρό μου, να σηκώσω κι εγώ τον δικό μου και μαζί με Σένα να βρεθώ εκεί που είσαι. Κοινώνησα, γίναμε ένα με τον Κύριο. Μη με πετάξεις απ’ έξω, κράτησέ με σαν σώμα δικό Σου, μη με πετάξεις σαν ξένο σώμα και με αποβάλλεις. Κράτα με, δικό Σου παιδί είμαι, θα ξαναπροσπαθήσω, θα μπορέσω, θα καταφέρω, κάτι θα καταφέρω, κάτι, κάτι».

Τελειώνει η Σαρακοστή. Και έχω πει προχθές, Παρασκευή, στους Χαιρετισμούς, μία αρετή να μπορέσουμε να κάνουμε, αυτή την εβδομάδα τουλάχιστον, μία, μία, μία, μόνο. Δύσκολη. Τι έκανε η Υπεραγία Θεοτόκος, για να την τιμήσουμε; «Ναι, Κύριε. Γένοιτο μοι κατά το ρήμα σου. Ναι, Κύριε» (Λουκ.1,38). Δεν είπε: «Όχι, πώς θα γίνει αυτό, δεν μπορώ, είμαι ανάξια». «Ναι, Κύριε».

Μπορεί να πει η γυναίκα στον άνδρα της, αυτήν την εβδομάδα: «Ναι, άνδρα μου, θα το κάνω όπως το λες». Μπορεί ο άνδρας να πει στη γυναίκα: «Ναι, γυναίκα, θα το κάνω όπως το λες». Και να μην αλλάξουμε τίποτα; Να δείτε πόσο γαληνεμένοι και ήρεμοι θα είστε αυτή την εβδομάδα. Μην πείτε “όχι” στο καλό. Μην πείτε “όχι” στη γνώμη του άλλου. Κλείστε το στόμα, μη μιλάτε. «Να ‘ναι ευλογημένο» και κλείστε το στόμα, μην απαντάτε. Όποιος λέει πολλά λογάκια, αυτό δεν το καταφέρνει. Του φεύγουνε απ’ το στόμα, του φεύγουνε κουβέντες και μετά λέει: «Ωχ, τι είπα!»

Κάντε το και θα τιμήσουμε την Παναγία, όχι με την παρέλαση και με τις δοξολογίες και με τις γιορτές που κάνουμε μόνο, αλλά και με τον τρόπο που ο καθένας μας θα σταθεί ανάμεσα στην ελευθερία του και στο αυτεξούσιό του.

Απομαγνητοφώνηση: Θεόδωρος Σύρ. & Χρυσούλα Χαρ.

Νοηματική προσαρμογή και προσθήκη παραπομπών από τον ομιλούντα.