ΚΥΡΙΑΚΗ
“ΤΕΛΩΝΟΥ & ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ”

Θέμα Λειτουργικού Κηρύγματος: “Με ποια γλώσσα ξέρεις να μιλάς;”

ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ “ΤΕΛΩΝΟΥ & ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ”
ΙΣΤ΄ Λουκ. 18, 10-14

ΚΕΙΜΕΝΟ

10 ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος καὶ ὁ ἕτερος τελώνης. 11 ὁ Φαρισαῖος σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο· ὁ Θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης· 12 νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι. 13 καὶ ὁ τελώνης μακρόθεν ἑστὼς οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπᾶραι, ἀλλ’ ἔτυπτεν εἰς τὸ στῆθος αὐτοῦ λέγων· ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ. 14 λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἢ γὰρ ἐκεῖνος· ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

10 «Δύο άνθρωποι ανέβηκαν στο ναό για να προσευχηθούν. O ένας ήταν Φαρισαίος κι ο άλλος τελώνης. 11O Φαρισαίος στάθηκε και προσευχόταν γεμάτος αυτοπεποίθηση με τούτα τα λόγια για τον εαυτό του: Θεέ μου, σ’ευχαριστώ που δεν είμαι όπως οι υπόλοιποι άνθρωποι, που είναι: άρπαγες, άδικοι, μοιχοί ή και σαν αυτόν εκεί τον τελώνη. 12Nηστεύω δύο φορές την εβδομάδα. Ξεχωρίζω για το ναό το ένα δέκατο απ’όλα τα εισοδήματά μου. 13O τελώνης όμως, αφού στάθηκε σε απόσταση, δεν ήθελε ούτε καν τα μάτια του να σηκώσει στον ουρανό, παρά χτυπούσε το στήθος του κι έλεγε: Θεέ μου, ελέησέ με τον αμαρτωλό. 14Σας λέω πως αυτός κατέβηκε στο σπίτι του συγχωρημένος κι όχι ο άλλος, γιατί ο καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, μα εκείνος που ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί».

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ

 (Λουκ.18,10-14)

9 Φεβρουαρίου 2025

Με ποια γλώσσα ξέρεις να μιλάς;

Η εποχή μας είναι μια εποχή πολυγλωσσίας. Πολλές γλώσσες μιλάμε. Από την Α’ Δημοτικού, Β’ Δημοτικού, μην πω από τα νήπια, αρχίζουμε να μαθαίνουμε γλώσσες. Γλώσσες, γλώσσες πάρα πολλές. Και καμαρώνουμε εάν ξέρουμε 2 και 3 και 4 γλώσσες, γλώσσες και επαινούμεθα.

Αλήθεια, εμείς σε ποια γλώσσα μιλάμε; Σε ποια γλώσσα μιλάμε εμείς; Και ξέρετε; Γλώσσα δεν είναι μόνο αυτή που βγάζει ήχο. Κάθε τρόπος με τον οποίο επικοινωνούμε με τον άλλον.

Είμαστε φώτα. Μπορεί να μη λέμε τίποτα. Με το φως που εκπέμπουμε, ήδη μιλάμε. Ήδη με τον τρόπο που σκεπτόμεθα εκφραζόμαστε, και αναλόγως ο καθένας καταλαβαίνει. Βάλτε πόσους μορφασμούς κάνουμε με το πρόσωπο και δίνουμε στον άλλον να καταλάβει, αυτό το οποίο έχουμε μέσα μας. Άρα λοιπόν, ποια γλώσσα μιλάμε;

Ο Φαρισαίος σήμερα πήγε να προσευχηθεί, πήγε και ο Τελώνης. Και ο Φαρισαίος έκανε ωραία προσευχή: «Σε ευχαριστώ Θεέ μου». Ευχαριστεί. Δοξάζει τον Θεό. «Που με έδωσες  τη δύναμη και τη φώτιση και την έμπνευση, να μην είμαι σαν τους άλλους ανθρώπους, άρπαγες, άδικοι, μοιχοί. Σε ευχαριστώ Θεέ μου. Μου έδωσες τη δυνατότητα να κάνω κάποια πράγματα αρετής. Σε ευχαριστώ». Ε, με εκεί που είπε αυτό το ευχαριστώ, είχε μια άλλη γλώσσα μέσα.  Που αυτή η άλλη γλώσσα μέσα, τον ανάγκασε να απλώσει το χέρι και να πει: «Όχι σαν αυτόν».

Βλέπετε, το σώμα είναι αδρανές. Όλα τα κάνει εξαιτίας της ψυχής. Γι’ αυτό και ένας νεκρός, ούτε βρίζει, ούτε βλασφημάει, ούτε τίποτα. Έφυγε η ψυχή; Τέλειωσε. Το σώμα δεν κάνει τίποτα. Δεν φταίει το σώμα. Φταίνε τα από μέσα μας. Άπλωσε το χέρι, λοιπόν, και έδειξε τον Τελώνη: «Όχι και σαν αυτόν»!

Και αυτός ο καημένος, έχοντας τον πόνο της ψυχής του, κτυπούσε το στήθος και έλεγε: «Θεέ μου, ελέησέ με τον αμαρτωλό». Αλήθεια. Πώς μπορεί να νιώθουν αυτοί οι δύο, κάνοντας προσευχή. Ο Τελώνης, προφανώς, δεν έδωσε καμία σημασία στον Φαρισαίο. Ίσα ίσα θα ένιωθε και τύψεις. Σου λέει:  «Αυτός, κοίταξε, είναι σπουδαίος, είναι ενάρετος, είναι υπέροχος. Εγώ τι είμαι;».

Να η γλώσσα της ψυχής μας, που εκφράζεται με το σώμα μας.  Ξέρετε, αγαπητοί μου, πόσο άσχημο είναι να πληγώνεις τον άλλον με τον τρόπο που συμπεριφέρεσαι; Ακόμη κι όταν γυρίζω την πλάτη στον άλλον, ακόμη κι όταν μιλάω, τον περιφρονώ, τον αγνοώ. Ακόμη κι όταν πρέπει να μιλήσω, να απαντήσω και δεν μιλάω, πάλι τον θυμώνω, τον εκνευρίζω και γίνομαι έτσι αιτία μεγάλου κακού. Ο Απόστολος Παύλος, που τόσο υπέφερε, τόσο υπέφερε, στην Ιεραποστολή, και κυνηγιόντουσαν και τον κυνηγούσανε και τον δίωκαν και στο βυθό πήγε και πού… τι δεν έκανε ο Απόστολος Παύλος! Έτρεξε όλο τον τόπο και οι Ιουδαίοι ίδιοι τον κατεδίωκαν.

Αλλά τι λέγει όμως; Λέει αυτό το όμορφο: «Ο λόγος σας, λέει, να είναι αρτυμένος με αλάτι» (Κολ.4,6). Αλήθεια, ένα πολύ νόστιμο φαγητό, πολύ ωραίο υλικό, βάζεις κρέας κι αν δεν έχει αλάτι λες «άνοστο είναι». Μα είναι κρέας, δεν είναι φασολάδα, να το πω έτσι, που προτιμούμε τα κρεατικά. Αν δεν έχει αλάτι όμως είναι άνοστος. ΄Ετσι και ο λόγος μας. Αν δεν έχει κάτι τι,  αλάτι, τι αλάτι; Στο σούπερ μάρκετ πάμε και παίρνουμε οποιοδήποτε αλάτι θέλουμε. Εδώ ποιο είναι το αλάτι το πνευματικό, ώστε να μπορέσω τον λόγο μου να τον κάνω όμορφο, την έκφρασή μου, τη συμπεριφορά μου.

Και λέει ο Απόστολος Παύλος στους Θεσσαλονικείς «οὔτε γάρ ποτε ἐν λόγῳ κολακείας ἐγενήθημεν» (Β’ Θεσ.2,5), δεν ήρθαμε κοντά σας με κολακευτικούς λόγους. Κολακεία: «Ναι παιδί μου, μπράβο, καλός είσαι», κι ας μην είναι καλός. «Ναι, τι κάνετε, πως είστε, μια χαρά, τι ωραία που είστε», με καλά λόγια, ωραία, κολακεύουμε, ανεβάζουμε τον άλλον, τον αναγκάζουμε να νιώθει ότι είναι σπουδαίος. «Όχι, λέει, δεν ήρθαμε έτσι. Τότε που έπρεπε να σας μαλώσουμε, σας μαλώναμε και τότε που έπρεπε να σας παιδαγωγήσουμε, σας παιδαγωγούσαμε και τότε που έπρεπε να σας παρηγορήσουμε, σας παρηγορούσαμε». Γι’ αυτό λέει και η Αγία Γραφή: «Καιρός τω παντί πράγματι». Να ξέρεις να διαχειρίζεσαι τον μέσα κόσμο προς τα έξω, ανάλογα με τις καταστάσεις.

Και λέει παρακάτω: «Οὔτε ἐν προφάσει πλεονεξίας», ούτε σας κολακεύαμε για να σας αρπάξουμε τα λεφτά σας. Αυτό θα πει πλεονεξίας. Σου μιλάω με καλά λόγια, σε κολακεύω, σε περιποιούμαι και μετά σου λέω: «Δίνεις και αυτά». Όχι, ήμασταν ευθείς, ένα και ένα ίσον δύο, όπως λέει ο Κύριος «Ήτο τὸ ναὶ ναὶ καὶ τὸ οὒ οὔ» (Ματθ.5,37).

Και πάλι «ἀλλ’ ἐγενήθημεν ἤπιοι ἐν μέσῳ ὑμῶν, ὡς ἂν τροφὸς θάλπῃ τὰ ἑαυτῆς τέκνα» Β΄Θεσ.2,5). Αλλά ήμασταν και ήπιοι, χαρούμενοι, καλοί, ευπρόσδεκτοι ανάμεσά σας, σαν τη μάνα που θρέφει τα παιδιά της. Προσέξτε, η μάνα θα μαλώσει το παιδί. Όταν θα έρθει το παιδί απ’ έξω από τα παιχνίδια γεμάτο λάσπες και βρωμιές τι θα κάνει, θα το μαλώσει. Και τι θα του πει «τσακίσου και πήγαινε να πλυθείς και μετά έλα να καθίσεις να σε βάλω να φας». Γιατί το βάζεις «να φας», νευρίασες, θύμωσες. Μα δεν μπήκε μέσα στην καρδιά αυτό. Ήταν εξωτερική παιδαγωγία, για να μπορέσει ο άνθρωπος που δεν ξέρει ακόμη, να παιδαγωγηθεί σωστά. Όπως ο τσομπάνος φωνάζει τα πρόβατα, αλλά τα βάζει στο μαντρί για να τα ταΐσει.

Και λέει ο Απόστολος Ιάκωβος: «Εάν κανείς δεν πταίει με τον λόγο του -όχι τον προφορικό μόνο και τον άλλον, τον εσωτερικό που είναι κρυμμένος- αυτός είναι τέλειος άνθρωπος και μπορεί να χαλιναγωγήσει ολόκληρο το σώμα» (Ιακ.3,2). Για σκεφτείτε, οι λογισμοί και οι σκέψεις χαλιναγωγούν ολόκληρο το σώμα. Αυτό που είπα προηγουμένως «γυρίζω την πλάτη στον άλλον», τι σημαίνει; Κάτι μέσα μου βράζει, κάτι μέσα μου δεν είναι καλό και γυρίζω την πλάτη στον άλλον για να μην του μιλήσω. Τι άσχημο που είναι αυτό!

«Παιδιά μου, λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, μη αγαπώμεν λόγον, μηδέ την γλώσσαν» (Α Ιω.3, 18).  Αγαπάμε με τα λόγια μας, με τη γλώσσα μας, λέμε: «Τι κάνετε, πως είστε, τι… τι… και πως…», και από πίσω από την πλάτη λέμε πόσα. Αλλά: «Εν έργω και αληθεία» (Α Ιω.3, 18), να είστε αληθινοί, ευθείς, έτσι ώστε να καταλαβαίνει ο άλλος ότι αυτό που λες είναι ναι ή είναι όχι και όχι υποκρισία. «Εν τούτω γινώσκωμεν» (Α Ιω.3, 19).  , με αυτόν τον τρόπο γνωρίζουμε ότι είστε εκ της αληθείας. Προσέξτε, εκ της αληθείας. Τι σημαίνει ότι είμαι εκ της αληθείας. Ότι είμαι εκ του Θεού και όχι εκ του διαβόλου, που είναι το ψέμα. Με αυτόν τον τρόπο λέει, με την ειλικρίνεια, με την ευθύτητα και με την διάκριση που λέει αλλού, γιατί η αλήθεια χωρίς αγάπη είναι κακία. Προσέξτε, «ἀληθεύοντες δὲ ἐν ἀγάπῃ» (Εφ.4,15), λέει ο Απόστολος. Η αλήθεια χωρίς αγάπη, να ξέρω πώς θα χειριστώ την αλήθεια, είναι κακία. Εάν πάω σε ένα παιδί και του πω: «Ξέρεις, σήμερα, πέθανε η μάνα σου», αλήθεια λέω, πέθανε. Το είπα με αγάπη; Δεν το είπα με αγάπη. Πόνεσε ο άλλος; Ναι. Θα πονούσε ούτως ή άλλως.  Αλλά αν το έλεγα όμως με λόγο παρηγοριάς, τότε θα ήταν διαφορετικά.

Και ξέρετε γιατί ρίχνει τόσο βάρος στον λόγο η Αγία Γραφή; Βάρος ρίχνει. Γιατί; Ποιος δημιούργησε τον κόσμο; Ο Θεός. Πώς τον δημιούργησε; Με τον λόγο Του. Είπε και εγεννήθησαν. Είπε και εγεννήθησαν!

Πώς γίνεται ο άρτος και το περιεχόμενο του Αγίου Ποτηρίου, Σώμα και Αίμα Χριστού;  Το περιεχόμενο του Αγίου Ποτηρίου. Το Άγιο Ποτήριο δεν έχει κρασί μέσα. Το Άγιο Ποτήριο έχει το αίμα των Αγίων, το έχω πει και άλλη φορά.  Το οποίο αίμα των Αγίων μαζί με το σώμα των Μαρτύρων που είναι στο Άγιο Δισκάριο, γίνονται Αίμα Χριστού και Σώμα Χριστού στη συνέχεια,  στη Θεία Λειτουργία. Άρα λοιπόν, γι’ αυτό και λέμε: «τῷ ἐν τῷ Ποτηρίῳ» περιεχόμενον και το Σώμα, τα κάνει με τον Λόγο Του ο Ιησούς Χριστός. Τα μεταρρυθμίζει, όπως λέει ο Ιερός Χρυσόστομος, σε Σώμα και Αίμα Του.

Και προσέξτε και κάτι, ο Μωυσής έχασε την ευλογία να μπει στη γη της Επαγγελίας. Γιατί; Γιατί του είπε ο καλός Θεός: «Πήγαινε και πες στην πέτρα, λάλησε, μίλησε στην πέτρα να βγάλει νερό» (Αριθμ.20,7-12). Και αυτός δεν μίλησε, κτύπησε με το ραβδί του. Τι σημαίνει αυτό; Ότι ο Λόγος έχει μεγάλη αξία.

Και να σας πω και κάτι, ο Λόγος του Θεού θα μας βάλει στον Παράδεισο. «Δεύτε, οι ευλογημένοι του Πατρός μου -ελάτε οι ευλογημένοι του Πατρός μου- να εισέλθετε στη Βασιλεία και να την κληρονομήσετε που είναι ετοιμασμένη για εσάς» (Ματθ.25,34). Ο Λόγος!

Άρα, λοιπόν, αγαπητοί μου, θέλετε να είμαστε τέκνα «Θεού Λόγου»; Ας προσέχουμε τον Λόγο μας. Γιατί «ο Λόγος αν δεν έχει αγάπη, λέει ο Απόστολος Ευαγγελιστής Ιωάννης, τότε δείχνει ότι δεν είμαστε του Θεού παιδιά, αλλά του ψεύδους και της απάτης» (Α Ιω.3, 18). Μας αρέσει αυτό; Να λέμε ότι είμαστε παιδιά του διαβόλου; Δεν μας αρέσει. Θέλουμε να λέμε ότι είμαστε παιδιά του Θεού. Ώστε όταν λέμε «Πάτερ Ημών», να στήνει το αυτί του ο Θεός και να μας ακούει, αλλιώς λέμε το «Πάτερ Ημών», αλλά όταν είμαστε παιδιά του διαβόλου, στήνει το αυτί ο διάβολος. Το «Πάτερ Ημών» λέμε.

Και ο Φαρισαίος «Σε ευχαριστώ Κύριε», έλεγε. Αλλά είχε κάτι άλλο μέσα του. Έτσι λοιπόν, αν είμαστε παιδιά του Θεού ακούει ο Θεός. Και αν είμαστε παιδιά του διαβόλου, ο οποίος τρέχει να κλέψει και να αρπάξει, ακούει ο διάβολος, γι’ αυτό και στη ζωή μας δεν πάει τίποτα καλό. Γιατί όταν όλη μέρα βρίζεις και στέλνεις στον διάβολο πράγματα και αντικείμενα και με το θυμό και με τα νεύρα, «να δεις τι θα γίνει», «απ’ το Θεό να το βρεις» και χίλια δυο άλλα πράγματα… Παιδιά του Θεού είμαστε με αυτόν τον τρόπο; Όχι.

Άρα λοιπόν, θέλετε να είμαστε παιδιά του Θεού; Ας ψάξουμε λιγάκι τις καρδιές μας μέσα και να δούμε κάθε λόγο που βγάζουμε, τον βγάζουμε με αγάπη ή με ζήλεια, με εμπάθεια και κακία;