ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΥ ΙΚΟΝΙΟΥ
Ἀλήθεια εἶναι πώς ὅλοι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ὡρίμασαν στήν ἔρημο κι ἀπό ἐκεῖ ξεκίνησαν τό μεγάλο κατοπινό τους ἔργο. Ἔτσι ἔκανε καί ὁ Ἅγιος Ἀμφιλόχιος, ὁ μετέπειτα Ἐπίσκοπος Ἰκονίου καί μεγάλος ἀγωνιστής τῆς Ὀρθοδοξίας. Γεννήθηκε στά μέσα περίπου τοῦ 4ου αἰώνα στήν Νεοκαισάρεια τῆς Καππαδοκίας. Καταγόταν ἀπό πλούσια καί ἀριστοκρατική οἰκογένεια Χριστιανῶν καί ἦταν συγγενής μέ τόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο. Ὁ Ἀμφιλόχιος σπούδασε στίς μεγάλες σχολές τῆς ἐποχῆς του καί διακρίθηκε ὡς ρήτορας στήν Κωνσταντινούπολη. Προσέτρεχε ἀρωγός σέ ὅλους τούς ἀδικουμένους. Ἡ καλοσύνη του ὅμως τόν ὁδήγησε νά βοηθήσει ἕναν ἐγκληματία, γεγονός πού τόν ἀνάγκασε νά ἐγκαταλείψει τό λειτούργημα τοῦ δικηγόρου. Μετά ἀπό αὐτόμ ἐγκατέλειψε ὅλα τά ἐγκόσμια καί ἀποσύρθηκε στήν ἔρημο, ὅπου ζοῦσε ἀσκητικά νηστεύοντας καί προσευχόμενος. Στό διάστημα αὐτό ἀλληλογραφεῖ μέ τόν Μέγα Βασίλειο καί ἀντλεῖ δύναμη γιά τόν πνευματικό του ἀγῶνα.
Σαράντα χρόνια εἶχε στήν ἄσκηση ὁ Ἅγιος Ἀμφιλόχιος καί ἡ θεάρεστη πολιτεία του καί οἱ πνευματικοί του ἀγῶνες τράβηξαν κοντά του ἀρκετούς μαθητές. Τότε συνέβη νά κοιμηθεῖ ὁ Ἐπίσκοπος Ἰκονίου Ἰωάννης καί οἱ κάτοικοι τοῦ Ἰκονίου ἦρθαν καί ζήτησαν ἀπό τόν Ἅγιο Βασίλειο νά τούς ὑποδείξει ἕναν Ὀρθόδοξο Ἐπίσκοπο, δεδομένου ὅτι οἱ αἰρετικοί τήν ἐποχή ἐκείνη κατελάμβαναν τίς Ὀρθόδοξες ἐπισκοπές. Ὁ Μέγας Βασίκλειος ἐπέλεξε τόν Ἀμφιλόχιο. Παρά τήν ἀντίδρασή του, ὁ Ἅγιος τελικά δέχθηκε τό ἀξίωμα τοῦ Ἐπισκόπου Ἰκονίου, ἀφοῦ βεβαιώθηκε ὅτι αὐτό ἦταν θέλημα Κυρίου ὕστερα ἀπό τό ὅραμα. Ἕνας ἄγγελός ἐμφανίζθηκε καί τοῦ εἶπε νά πάει στήν Μητρόπολη τοῦ Ἰκονίου καί νά γίνει ποιμένας καί τοῦ τόνισε:-Μήν ἐναντιώνεσαι στήν θεΐκή προσταγή, Ἀμφιλόχιε, γιατί ἡ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος σέ ψήφισε Ἐπίσκοπο! Τότε ὁ Ἅγγελος τόν πήρε καί τόν ἔφερε στήν Ἐκκλησία, ὁπου οἱ πόρτες ἄνοιξαν μόνες τους. Μόλις βρέθηκαν μέσα στόν Ναό, ἕνα οὐράνιο φῶς καταύγασε ὁλόκληρο τόν χῶρο καί ξαφνικά ἐμφανίσθηκαν πολλοί λευκοντυμένοι ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι ὁδήγησαν τόν Ἀμφιλόχιο στό Ἅγιο Βῆμα καί ἀφοῦ τόν χειροτόνησαν ἐπίσκοπο τοῦ ἔδωσαν τό Ἱερό Εὐαγγέλιο, λέγοντας «Εἰρήνη σοί!» καί ἀμέσως ἔγιναν ἄφαντοι. Ἦταν μεσάνυχτα. Ὁ Ἅγιος ἦταν ἔκπληκτος. Ἔμεινε στόν Ναό συγκλονισμένος, ἐκστατικός κι ἄφωνος. Ἐκεῖ τόν βρῆκαν οἱ μαθητές του ὄταν τό πρωί ἦρθαν γιά τόν ὅρθρο. Ἀλλά βλέποντας όν ἔτσι ἀλλοιωμένο, μεταρσιωμένο καί λουσμένο σέ οὐράνιο φῶς δέν τόλμησαν νά τόν ρωτήσουν τί τοῦ συνέβη. Τά θαυμαστά καί παράδοξα ὅμως γιά τόν Ἅγιο Ἀμφιλόχιο δέν εἶχαν τελειώσει. Ἔπτά ἀκόμη Ἐπίσκοποι βλέπουν τό ἴδιο ὄραμα, νά πὰνε νά χειροτονήσουν ἐπίσκοπο Ἱκονίου τόν Ἀμφιλόχιο. Τό πρωί οἱ ἑπτά ἐπίσκοποι ἔρχονται στόν Ναό αὐτό γιά νά τόν χειροτονήσουν Ἐπίσκοπο. Ὅταν ἔβαλαν τίς Ἀρχιερατικές στολές τους, ὁ Ἅγιος Ἀμφιλόχιος κατάλαβε τό σκοπό τους, τούς φανέρωσε μέ κάθε λεπτομέρεια τή νυκτερινή του ὁπτασία δείχνοντας τό Ἱερό Εὐαγγέλιο πού ἔλαβε ἀπό τούς λευκοντυμένους οὐράνιους ἄνδρες. Ἐκεῖνοι βεβαιώθηκαν ἀπόλυτα γιά τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι στόν Ἀρχιερατικό Θρόνο τοῦ Ἰκονίου ἀνῆλθε ὁ θεοπρόβλητος Ἅγιος Ἀμφιλόχιος, ὁ ὁποῖος φρόντιζε νά τρέφει μέ ἄρτον θεοσεβείας τά λογικά πρόβατα τῆς ποίμνης πού τοῦ ἐμπιστεύθηκε ὁ Θεός καί κυρίως νά τά προφυλάσσει ἀπό τίς κακοδοξίες τῶν αἱρετικῶν.
Μέ μιά ἐπίσκεψη στά ἀνάκτορα τῆς βασιλεύουσας ὁ Ἱερός Ἀμφιλόχιος ἔδωσε μέ τρόπο παραστατικό νά κατανοήσει ὁ αὐτοκράτορας Θεοδόσιος τήν διαφορά μεταξύ τῶν Ὀρθοδόξων καί τῶν Ἀρειανῶν. Μόλις μπῆκε στήν αἴθουσα ὑποδοχῆς χαιρέτισε τόν αὐτοκράτορα μέ κάθε ἐκδήλωση σεβασμοῦ ἐνῶ τόν γιό τοῦ Ἀρκάδιο, πού μόλις εἶχε ἀνακηρυχθεῖ συμβασιλέας, τόν λοξοκοίταξε λέγοντας πρός αὐτόν: -Χαῖρε καί σύ υἱέ. Ὁ αὐτοκράτορας ἐνοχλήθηκε ἀπό αὐτόν τόν χαιρετισμό στόν συμβασιλέα του καί διαμαρτηρήθηκε. Τότε ὁ Ἀμφιλόχιος τοῦ ἐξήγησε πώς ὅπως ἐκεῖνος ἐνοχλήθηκε ἔτσι καί πολύ περισσότερο ἀγανακτεῖ ὁ Οὐράνιος Πατέρας, ὅταν ὑβρίζεται ὁ Μονογενής Υἱός Του ἀπό τούς Αἱρετικούς. Ὁ βασιλιάς βλέποντας τήν ἁγιότητα τοῦ Ἱεράρχου θέλησε νά τόν κρατήσει κοντά του, ἀλλά ὁ Ἅγιος Ἀμφιλόχιος δέν δἐχθηκε λέγοντας:«Ὁ βοσκός, Βασιλιά μου, πρέπει νά εἶναι κοντά στά πρόβατά του». Ἔτσι γύρισε στήν ἐπισκοπή του στό Ἰκόνιο ἐργάσθηκε μέ ζῆλο ὁδηγῶντας τό πνευματικό του μοίμνιο στούς χλοερούς λειμῶνες τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως καί οἰκοδομῶντας τό στίς εὐαγγελικές ἀρετές. Κοιμήθηκε εἰρηνικά σέ μεγάλη ἡλικία περί τά τέλη τοῦ 4ου αἰῶνα καί ἐτάφη μέσα σέ μία ἀτμόσφαιρα θλίψης ἐκεῖ στόν Ναό πού ἱερουργοῦσε στό Ἰκόνιο καί, ὅπως παρατηρεῖ ἕνας βιογράφος του, μετά τό θάνατό του μέ τήν χάρη τοῦ Κυρίου ἐτέλεσε πολλά θαύματα.
Ἔφυγε λοιπόν ὁ θεῖος Ἀμφιλόχιος ἀφήνοντας πίσω του πολλές ὁμιλίες καί πραγματεῖες περί ὀρθοδόξου πίστεως, ἐκ τῶν ὁποίων δυστυχῶς σώθηκε ἕνας πολύ μικρός ἀριθμός, ἱκανός ὅμως νά ἀποκαλύψει τή σοφία ἀλλά καί τήν ἀφοσίωση τοῦ Ἁγίου Ἀμφιλοχίου, τοῦ Μεγάλου αὐτοῦ Πατέρα τῆς Ἐκκλησίας, στήν Ὀρθοδοξία.
Πηγή: Μορφές από το Συναξάρι, Ιωάννα Κατσούλα, Εκδόσεις ΚΥΠΡΗΣ Αθήνα 2010.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
Λουκ. ιβ΄ 16-21
ΚΕΙΜΕΝΟ
16 Εἶπε δὲ παραβολὴν πρὸς αὐτοὺς λέγων· ἀνθρώπου τινὸς πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα· 17 καὶ διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ λέγων· τί ποιήσω, ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τοὺς καρπούς μου; 18 καὶ εἶπε· τοῦτο ποιήσω· καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω, καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντα τὰ γενήματά μου καὶ τὰ ἀγαθά μου, 19 καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου. 20 εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Θεός· ἄφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται; 21 οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ, καὶ μὴ εἰς Θεὸν πλουτῶν.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
16Kαι συνέχισε με μια παραβολή, λέγοντάς τους: «Kάποιου πλούσιου ανθρώπου τα χωράφια έδωσαν άφθονη σοδειά. 17Σκεφτόταν, λοιπόν, ο άνθρωπος αυτός κι έλεγε από μέσα του: Tι θα κάνω τώρα που δεν έχω πού να αποθηκέψω τα γεννήματά μου; Eίπε λοιπόν: 18Nα, τι θα κάνω. Θα γκρεμίσω τις αποθήκες μου και θα χτίσω μεγαλύτερες, κι εκεί θα συνάξω όλα τα γεννήματά μου και τα αγαθά μου. 19Έπειτα θα πω στην ψυχή μου: Ψυχή, έχεις πολλά αγαθά αποθηκευμένα που αρκούν για χρόνια πολλά. Ξεκουράσου, τρώγε, πίνε, απολάμβανε! 20Aλλ’ο Θεός του είπε: ʼμυαλε! Tούτη τη νύχτα την ψυχή σου απαιτούνε από σένα. Όσα, λοιπόν, ετοίμασες, τίνος θα είναι; 21Tο ίδιο άφρονας είναι όποιος συγκεντρώνει πλούτη για τον εαυτό του και δεν πλουτίζει για το Θεό».
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Σοφίας τὴν ἔλλαψιν ὡς καθαρὸς μυηθείς, δογμάτων ὀρθότητος φωτοειδεὶς ἀστραπὰς ἐκλάμπεις τοῖς πέρασι, σὺ γὰρ τὴν ἐν Τριάδι ὁμοούσιον φύσιν ἐκήρυξας, ἀσυγχύτως καθελῶν τὰς αἱρέσεις. Διό σε, ἱεράρχα Ἀμφιλόχιε, Χριστὸς ἐδόξασε.
