Θεία Λειτουργία – Ανακομιδή Ι. Λειψάνων Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου 27/1/2023
Ἦχος πλ.δ’.
Ἡ τοῦ στόματός σου καθάπερ πυρσός ἐκλάμψασα χάρις, τήν οἰκουμένην ἐφώτισεν, ἀφιλαργυρίας τῷ κόσμῳ θησαυρούς ἐναπέθετο, τό ὕψος ἡμῖν τῆς ταπεινοφροσύνης ὑπέδειξεν. Ἀλλά σοῖς λόγοις παιδεύων, Πάτερ, Ἰωάννη Χρυσόστομε, πρέσβευε τῷ Λόγῳ Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.
ΑΝΑΚΟΜΙΔΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΛΕΙΨΑΝΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Αὐτός ὁ μακάριος καί θεῖος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ἐπειδή δέν παραθεωροῦσε τό δίκαιο κατά φιλοπροσωπία, ἀλλά ἔλεγχε τήν βασίλισσα Εὐδοξία γιά τίς παρανομίες καί ἀδικίες, πού ἔκαμνε καί μάλιστα ἐπειδή μέ βίαιο τρόπο πῆρε τόν ἀγρό μιᾶς χήρας, πού ὠνομαζόταν Καλλιτρόπη, γιά τόν λόγο αὐτό, ἐξωρίσθηκε μέν δύο φορές καί πάλι ἀνακλήθηκε ἀπό τήν ἐξορία. Τήν τρίτη ὅμως καί τελευταία φορά στάλθηκε στήν Κουκουσό, ἡ ὁποία, κατ’ἄλλους εἶναι μέρος κοντά στήν Τοκάτη καί λέγεται τώρα τουρκιστί Κεκζ, κατ’ άλλους πάλι εἶναι ἡ λεγόμενη Κόκουσις καί Κόκουσα καί βρίσκεται στό σύνορο τῆς Καππαδοκίας καί τῆς μικρότερης Ἀρμενίας καί τιμᾶται μἐ θρόνο Ἐπισκόπου. Ἀπό τήν Κουκουσό ἐξωρίσθηκε στήν Ἀραβισσό, ἡ ὁποία τώρα ὀνομάζεται Ἀραπισσός, ὅπως λένε μερικοί. Ἀπό τόν Ἀραπισσό, ἐξωρίσθηκε στήν Πιτυούντα, ἡ ὁποία καί τῶρα ἔτσι ὀνομάζεται πού καί αὐτή εἶναι κοντά στήν Τοκάτη καί λέγεται κατά ἄλλους Μπίζερε. Αὐτοί οἱ τρεῖς τόποι ἦταν ὄχι μόνον ἔρημοι καί δέν εἶχαν οὕτε τά ἀπαραίτητα, ἀλλά καί πολεμοῦνταν ἀπό τούς Ἰσαύρους, πού ἔμεναν ἐκεῖ κοντά.
Ἐκεῖ λοιπόν εὑρισκόμενος ἐξόριστος ὁ μέγας Αὐτός Πατήρ καί ἔνσαρκος Ἄγγελος, κλήθηκε στούς Οὐρανούς ἀπό τόν Κύριο τῶν ἁπάντων, διά μέσου Πέτρου καί Ἰωάννου τῶν ἱερῶν Ἀποστόλων καί ἔτσι μετέβη ἀπό τήν γἦ στίς οὐράνιες καί αἰώνιες σκηνές. Το ἅγιό του λείψανο ἀποθησαυρίζεται στά Κόμανα τῆς Καππαδοκίας μαζί μέ τά ἅγια λείψανα τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Βασιλίσκου καί Λουκιανού, ὅπως ἀπό αὐτούς τούς ἴδιους καθώς τοῦ ἀποκαλύφθηκε μέ ὀπτασία νυκτερινή. Ὅταν ὅμως πέθανε ὁ βασιλιάς Ἀρκάδιος καί ἡ γυναίκα του Εὐδοξία καί διαδέχθηκε τήν βασιλεία ὁ υἱός τούς Θεοδόσιος ὁ μικρός, κατά τό ἔτος 408, τότε ὁ Ἅγιος Πρόκλος, πού ἦταν μαθητής καί Διάκονος του θείου Χρυσοστόμου, μέ κοινή ψῆφο ἔγινε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Τότε λοιπόν κατά τόν τέταρτο χρόνο τῆς πατριαρχείας του, δηλαδή κατά τό ἔτος 435, ἔπεισε τόν βασιλιά καί ἔστειλε ἄνθρώπους, γιά νά φέρουν στήν Κωνσταντινούπολι τό λείψανο τοῦ θείου Πατρός. Ἐπειδή ὅμως ὁ Ἅγιος δέν ἔδωσε τόν ἑαυτό του, ἀλλά παρέμεινε ἀκίνητος, γιά τόν τόλο αὐτόν τόν παρακαλεῖ ὁ βασιλιάς μέ τήν παρακάτω ἐπιστολή, ἡ ὁποία περιεῖχε τά ἑξής:
Ἐπιστολή τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου.
“Στόν οἰκουμενικό Πατριάρχη καί Διδάσκαλο καί πνευματικό Πατέρα Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο, τήν προσκύνησι προσφέρω ἐγώ ὁ βασιλιάς Θεοδόσιος.
Ἐμεῖς, Πάτερ τίμιε, νομίζοντας, πώς εἶναι τό σῶμα σου νεκρό, ὅπως εἶναι καί τά ἄλλα σώματα τῶν νεκρῶν, θελήσαμε νά τό μεταφέρουμε ἁπλῶς σέ μᾶς. Γι’αυτό στερηθήκαμε δίκαια αὐτό πού ποθούσαμε. Ἀλλά σύ, Πάτερ τιμιώτατε, συγχώρεσε ἐμᾶς, πού μετανοοῦμε. Διότι ἐσύ δίδαξες σέ ὅλους τήν μετάνοια. Καί δῶσε τόν ἑαυτό σου, ὅπως ἕνας πατέρας πού ἀγαπᾶ τά παιδιά του, ἐμᾶς τούς φιλοπάτορες υἱούς σου, καί ἐκείνους, πού σέ ποθοῦν, χαροποίησέ τους μέ τήν παρουσία σου.”
Ὅταν λοιπόν στάλθηκε ἡ ἐπιστολή αὐτή καί τοποθετήθηκε ἐπάνω στό στήθος τοῦ Ἁγίου, τότε ἔδωσε τόν ἑαυτό του ὁ θεῖος Πατήρ καί τό σεντοῦκι, πού εἶχε τό ἅγιο λείψανο, εὔκολα καί χωρίς κόπο μεταφερόταν. Ὅταν ἔφθασε τό ἅγιο λείψανο ἀπέναντι άπό τήν Κωνσταντινούπολι, βγῆκε ὁ βασιλιάς καί ὅλη ἡ σύγκλητος, γιά νά τό προϋπαντήσουν, ἐνῶ τό σεντούκι, πού εἶχε τό ἅγιο λείψανο, τοποθετήθηκε μέσα σέ πλοῖο βασιλικό. Ὅταν ὅμως ἔγινε φουρτοῦνα, τά ἄλλα καΐκια διασκορπίσθηκαν σέ ἕνα καί σέ ἄλλο μέρος, ἔνῶ τό καράβι, πού εἶχε τό ἅγιο λείψανο, ἄραξε στόν ἀγρό τῆς χήρας Καλλιτρόπης, τήν ὁποία ἡ Εὐδοξία άδίκησε ὅπως ἀναφέραμε προηγουμένως. Καί, ἀφοῦ ἐπιστράφηκε ὁ ἀγρός στήν χἠρα, τότε ἔγινε καί στήν θάλασσα γαλήνη. Ἀρχικά λοιπόν μεταφέρθηκε τό ἅγιο λείψανο στόν Ναό τοῦ Ἀποστόλου Θωμᾶ, τόν ὀνομαζόμενο τοῦ Ἀμαντίου, ὅπου ἦταν παρῶν καί ὁ βασιλιάς καί σκέπαζε μέ τήν βασιλική του χλαμύδα τήν θεία σορό τοῦ λειψάνου καί μαζί παρακαλοῦσε τόν Ἅγιο νά σταματήση τόν ταρακούνημα τοῦ τάφου τῆς μητέρας του, ὁ ὁποῖος ἐσείετο καί ἔτρεμε ἤδη εἰκοσιπέντε χρόνια. Καί ἐπέτυχε τῆς αἰτήσεως. Διότι μέ παράξενο τρόπο ἔπαυσε νά σείεται ὁ κινούμενος τάφος ἐκείνης.
Κατόπιν μεταφέρθηκε στόν Ναό τῆς Ἁγίας Εἰρήνης. Ἐκεῖ τοποθέτησαν τό ἅγιο λείψανο ἐπάνω στό ἱερό σύνθρονο καί φώναξαν ὅλοι μαζί· “Ἀπόλαβε τόν θρόνο σου, Ἅγιε”. Μετά ἀπό αὐτά τοποθέτησαν τό σεντούκι τοῦ λειψάνου ἐπάνω σέ βασιλική ἅμαξα καί τό μετέφεραν στόν Ναό τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. Ἐκεῖ λοιπόν τοποθέτησαν τό ἄγιο λείψανο ἐπάνω στήν ἱερή καθέδρα, καί, ὥ τοῦ θαύματος! ἐπιφώνησε στόν λαό τό, “Ἑἰρήνη πᾶσι”. Καί ὕστερα τοποθετήθηκε κάτω ἀπό τήν γῆ, ὅπου καί τώρα βρίσκεται.
Ὅταν ἡ ἱερά Λειτουργία τελεῖτο, γίνονταν θαύματα μεγάλα, ἀπό τά ὁποῖα ἔνα εἶναι καί το παρακάτω. Ἔνας ἄνθρωπος πάσχοντας ἀπό ἀσθένεια, πού λέγεται ἀρθρίτιδα, ἐπειδή προξενεῖ πόνους καί ὀδύνες στά ἄρθρα καί τίς κλειδώσεις τῶν μελῶν τοῦ σώματος, αὐτός, λέω, παράλυτος ὄντας καί σχεδόν ἀκίνητος, ἔπιασε τό ἱερό σεντούκι, πού εἶχε τό τοῦ Ἁγίου λείψανο. Καί, ὤ τοῦ θαύματος! ἀμέσως ἐλευθερώθηκε τελείως ἀπό τό πάθος. Ἔτσι γνωρίζει νά δοξάζη ὁ Θεός ἐκείνους, πού τόν δοξάζουν μέ τόν τρόπο τῆς ζωῆς τους.
Τελεῖται δέ ἡ Σύναξί του στόν πάνσεπτο Ναό τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, ὅπου καί τό ἰερό σῶμα βρίσκεται κάτω ἀπό τό θυσιαστήριο.
Πηγή: Συναξαριστής Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, Τόμος Γ΄. Εκδόσεις: Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου, Ιερά Καλύβη «Άγιος Σπυρίδωνας Α’» Νέα Σκήτη, Άγιον Όρος.
