Θεία Λειτουργία – Αγίου Αντωνίου του Μεγάλου 17/1/2026

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλάγιος δ’.
Τόν ζηλωτήν Ἠλίαν τοῖς τρόποις μιμούμενος, τῷ Βαπτιστῇ εὐθείαις ταῖς τρίβοις ἑπόμενος, Πάτερ Ἀντώνιε, τῆς ἐρήμου γέγονας οἰκιστής, καί τήν οἰκουμένην ἐστήριξας εὐχαῖς σου, διό πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.

ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Ὁ Ἄγιος Ἀντώνιος ὡς πρός τήν καταγωγήν ἦτο Αἰγύπτιος. Οἱ γονεῖς του ἦσαν ἀρχοντικῆς καταγωγῆς καί κάτοχοι  ἀρκετῆς περιουσίας. Καί ἐφ’ ὄσον ἦσαν Χριστιανοί αὐτοί, χριστιανικῶς ἀνετρέφετο καί αὐτός. Καί ένόσω μέν ἦτο ἀκόμη νήπιον ἐμεγάλωνε κοντά εἰς τούς γονεῖς του, καί πέραν ἀπό αὐτούς καί τό σπίτι τίποτε ἄλλο δέν ἐγνώριζεν. Ὅταν ὅμως ἐμεγάλωσε καί ἔγινε νέος καί ἐψήλωσεν εἰς τό ἀνάστημα, γράμματα μέν δέν ἐπεθύμησε νά μἀθη, διότι ἤθελε ν’ἀποφύγη τήν συναναστροφήν μέ τά ἄλλα παιδιά, ὅλος δέ ὁ πόθος του ἦτο, συμφώνως μέ ἐκεῖνο πού ἐγράφη διά τόν Ἰακώβ, νά παραμείνη εἰς τό σπίτι του ἀγύμναστος. Ἐπήγαινεν ὅμως μαζί μέ τούς γονεῖς του εἰς τήν ἐκκλησίαν καί, ἐνῶ ἦτο παιδί δέν ἐβαρύνετο νά πηγαίνη εἰς τήν ἐκκλησίαν, οὐτε καθώς ἐμεγάλωνεν εἰς τήν ἡλικίαν τήν περιεφρόνει. Ἀντιθέτως καί εἰς τούς γονεῖς ὑπήκουε καί εἰς τά ἀναγνώσματα ἐπρόσεχε καί τήν ὠφέλειαν πού προήρχετο ἀπό αὐτά τήν ἐφύλασσε μέσα του, οὔτε δέ πάλιν ὡς παιδί μέ ἱκανήν περιουσίαν ἠνώχλει τούς γονεῖς του διά νά τοῦ παρέχουν φαγητά διαφόρων εἰδῶν καί πλούσια, οὔτε τάς εὐχαριστήσεις πού προήρχοντο ἀπό αὐτά ἐπεδίωκεν, ἀλλ’ ἠρκεῖτο μόνον εἰς ὅσα φαγητά εὔρισκε καί τίποτε περισσότερον δέν ἐζήτει.
Μετά τόν θάνατο τῶν γονέων του ἔμεινε μόνος του μέ μίαν πολύ μικροτέραν ἀδελφήν του. Ἦτο τότε δέκα ὀκτῶ ἑως εἴκοσι ἐτῶν περίπου καί ἐφρόντιζεν ὁ ἴδιος διά τό σπίτι καί τήν ἀδελφήν του. Δέν ἐπέρασεν ὅμως ἀκόμη ἔξι μῆνες ἀπό τόν θάνατον τῶν γονέων του καί πηγαίνοντας κατά τήν συνήθειάν του εἰς τήν ἐκκλησίαν, συνεκέντρωσε τόν νοῦν του, καί καθώς ἐβάδιζεν ἐσκέπτετο, πῶς οἱ μέν ἀπόστολοι ἐγκατέλειψαν τά πάντα καί ἠκολούθησαν τόν Σωτῆρα, οἱ δέ Χριστιανοί τῶν Πράξεων ἐπώλουν τά ὑπάρχοντά τών καί τά ἔφερον καί τά ἄφηναν εἰς τούς πτωχούς, καί ποία καί πόση ἀμοιβή τούς ἀναμένει εἰς τούς οὐρανούς. Ἐνῶ λοιπόν ἐσκέπτετο αὐτά, εἰσῆλθεν εἰς τήν ἐκκλησίαν καί συνέπεσε τήν στιγμήν ἐκείνην νά διαβάζεται τό εὐαγγέλιον· ἤκουσε τότε τόν Κύριον νά λέγη εἰς τόν πλούσιον·”Ἐάν θέλης νά εἴσαι τέλειος πήγαινε καί πώλησε ὄλα τά ὑπάρχοντά σου καί μοίρασέ τα εἰς τούς πτωχούς καί ἔλα ἀκολούθησέ με καί θά ἕχης θησαυρούς εἰς τούς οὐρανούς”. Ὁ δέ Ἀντώνιος, σάν νά εῖχεν ἀπό τόν Θεόν τό χάρισμα νά ἐνθυμῆται τούς ἁγίους καί σάν νά ἀνεγνώσθη, δι’ αὐτόν καί μόνον τό εὐαγγελικόν ἀνάγνωσμα, ἐβγῆκεν ἀμέσως ἀπό τήν ἐκκλησίαν, καί τά μέν κτήματα πού εῖχεν ἀπό τούς προγόνους του, τά ἐχάρισεν εἰς τούς σύγχωριανούς του, διά νά μήν ἐνοχλήσουν εἰς τίποτε οὔτε αὐτόν οὔτε τήν ἀδελφήν του· τά ἄλλα δέ ὅσα κινητά εἶχαν τά ἐπώλησαν ὅλα, καί ἀφοῦ συνεκέντρωσε χρήματα ἀρκετά, τά ἔδωκεν εἰς τούς πτωχούς. Ἐκράτησε μόνον ὁλίγα διά τήν ἀδελφήν του.
Ὅταν δέ εἰσῆλθε καί πάλιν εἰς τήν ἐκκλησίαν καί ἤκουσεν εἰς τό εὐαγγελικόν ἀνἀγνωσμα νά λέγη ὁ Κύριος “Μή μεριμνήσετε διά τήν αὔριον”, δέν ἄντεξε να περιμένη ἀκόμη, καί ἀφοῦ ἐξῆλθεν , ἐμοίρασε καί ἐκεῖνα εἰς τούς πτωχούς. Τήν δέ ἀδελφήν του τήν ἐνεπιστεύθη εἰς γνωστάς καί ἐμπίστους παρθένους είς το παρθεναγωγεῖον διά νά ἀνατρέφεται. Ὁ ἴδιος ἤρχισεν νά ἀσκητεύη εἰς τό ἑξῆς πλησίον τῆς οἰκίας του, αὐτοσυγκεντρωνόμενος καί ζῶν μέ καρτερικῆν ὑπομονήν.
Ἔτσι λοιπόν γυμνάζων ὁ Ἀντώνιος τόν ἑαυτόν του, ὴτο ἀγαπητός ἀπό ὄλους.Ἀλλά ὁ μισόκαλος καί φθονερός διάβολος δέν ὑπέφερε νά βλέπη εἰς τόν νέον αὐτόν τόσον καλόν φρόνημα. Εἰς τήν ἀρχήν λοιπόν τόν ἐπείραζε φια΄νά τόν γκρεμίση ἀπό τήν ἀσκητικήν ζωήν, ψιθυρίζοντας εἰς αὐτόν τήν ἀνἀμνησιν τῶν κτημάτων του, τήν φροντίδα ὑπέρ τῆς ἀδελφῆς του, τήν ἀγάπην τῶν συγγενῶν, τήν ἀγάπην τῶν χρημάτων, τήν φιλοδοξίαν, τήν ποικίλην ἡδονήν τῶν φαγητῶν καί τάς ἄλλας ἀνέσεις τῆς ζωῆς. Ακόμη του προέβαλλε τήν ἀδυναμίαν τοῦ σώματος καί ὅτι ἡ ζωή εἶναι μακρά καί γενικῶς προεκάλει πολύν συσκότισιν λογισμῶν εἰς τήν σκέψιν του, μέ τήν πρόθεσίν νά τόν ἀποσπάση ἀπό τήν ὀρθήν προαίρεσιν.
Ὅταν ὅμως ὁ ἐχθρός εἶδε νά νικάται ἀπό τήν σταθερότητα του Ἀντωνίου, τότε, ἔχων πεποίθησιν εἰς τά ὄπλα που “εὑρίσκονται κάτω ἀπό τόν ὀμφαλόν τῆς κοιλίας”, πλησιάζει ἐχθρικῶς κατά τοῦ νέου. Κατά τήν ρήν νύκτα μέ τοῦ ἐδημιούργει θόρυβον, κατά τήν ἡμέρα δέ ἠνώχλει αὐτόν ἔτσι, ὥστε καί ἐκεῖνοι πού τόν ἔβλεπαν νά ἀντιλαμβάνωνται τήν πάλιν πού ἐγίνετο μεταξύ τῶν δύο.  Διότι ὁ μέν διάβολος τοῦ ὑπέβαλλεν αἰσχρούς λογισμούς, ὁ δέ Ἀντώνιος μέ τάς προσευχάς τούς ἀπέκρουε. Καί ὁ μέν τόν προέτρεπε γαργαλιστικῶς, ὁ δέ κατακόκκινος ἐκ τῆς ἐντροπῆς, μέ τήν πίστιν, τάς προσευχάς καί τάς νηστείας ἠσφάλιζε καλῶς τό σῶμα του….

Δείτε εκτενώς τον βίο του Αγίου Αντωνίου στο βιβλίο που ακολουθεί.

Πηγή: Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας, Μέγας Αθανάσιος ΕΡΓΑ 11, Εκδόσεις: “Γρηγόριος ο Παλαμάς”, σελ.16-κ.εξ.