ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΟ

ΔΥΟ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ 1.)17:00-19:00μμ. 

                               2)19:30-21:30μμ (ΖΩΝΤΑΝΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ)

Παρακολουθείστε την Ι.Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου εις της Υπεραγία Θεοτόκο ζωντανά ΕΔΩ (Ραδιοτηλεοπτική μετάδοση).

ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ

Τή Μεγάλη Σαρακοστή, στίς 4 πρῶτες ἑβδομάδες, κάθε Παρασκευή βράδυ, στό μέσο τοῦ Μικροῦ Ἀποδείπνου, ἀντηχοῦν οἱ θαυμάσιοι καί προσφιλέστατοι στό λαό μας Χαιρετισμοί τῆς Παναγίας («Ἄγγελος πρωτοστάτης…» – «Χαίρε Νύμφη ἀνύμφευτε»).
Ψάλλονται τμηματικά, κάθε φορά καί μιά «Στάση» ἀπό τόν Ἀκάθιστο Ὕμνο, μαζί μέ τόν ἐξαίρετο «Κανόνα» του (τά Τροπάρια τῶν Χαιρετισμῶν), πού περιέχει ὀκτώ ὠδές καί ἀρχίζει μέ τό Τροπάριο: «Ἀνοίξω τό στόμα μοῦ καί πληρωθήσεται πνεύματος…».
Ὁλόκληρος ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος ψάλλεται στόν Ὄρθρο τοῦ Σαββάτου τῆς Ε΄ Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν, ἀλλά γιά εὐκολία τῶν πιστῶν τόν ψάλλουμε ἀποβραδίς (τήν 5ἡ Παρασκευή τῆς Τεσσαρακοστῆς).
Οἱ Χαιρετισμοί συνδέθηκαν μέ τή Μεγ. Τεσσαρακοστή λόγω τῆς μεγάλης Θεομητορικῆς ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου. Εἶναι ἡ μόνη μεγάλη ἑορτή ἡ ὁποία δέν ἔχει μεθέορτα, ἐξ’ αἰτίας τοῦ χαρακτήρα τῆς Σαρακοστῆς. Αὐτή τήν ἔλλειψη ἔρχεται νά καλύψει ἡ ψαλμωδία τοῦ Ἀκάθιστου Ὕμνου.
Τό ὑμνολογικό αὐτό κείμενο χρησιμοποιεῖται στήν Ἐκκλησία μας περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλο. Ἐκτός ἀπό τά Μοναστήρια καί τούς Ναούς στούς ὁποίους γίνεται Ἀπόδειπνο, πολλοί λαϊκοί συνηθίζουν νά διαβάζουν τούς Χαιρετισμούς τῆς Παναγίας κάθε βράδυ μαζί μέ τό Μικρό Ἀπόδειπνο.

Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος εἶναι «Κοντάκιο». Εἶναι δηλ. ὕμνος ἀνάλογος πρός τούς «Κανόνες». Ἡ ὀνομασία του ὀφείλεται μᾶλλον στό κοντό ξύλο στό ὁποῖο ἡ μεμβράνη μέ τόν ὕμνο ἦταν τυλιγμένη. Τό πρῶτο τροπάριο τοῦ Ὕμνου λέγεται «Προοίμιο»: «Τό προσταχθέν μυστικῶς λαβών ἐν γνώσει…» τό ὁποῖο ἀργότερα ἀντικαταστάθηκε μέ τό πασίγνωστο: «Τῇ Ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ τά νικητήρια…». Ἀκολουθοῦν οἱ 24 «Οἶκοι» ἀπό τό Α μέχρι τό Ω. Κάθε ἕξι γράμματα (κάθε ἕξι «Οἴκους») ἔχουμε μία Στάση. Ἡ τελευταία λέξη κάθε «Οἴκου» πού ἐπαναλαμβάνει ὁ λαός, σάν σύντομη ἱκεσία, λέγεται «Εφύμνιο» καί ὑπάρχουν δύο: Τό «Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε» καί τό «Ἀλληλούια». Τό πρῶτο «Εφύμνιο» γιά τούς περιττούς «Οἴκους» πού περιλαμβάνουν 156 Χαῖρε (12 Χαῖρε × 12 καί 12 τῶν «Χαῖρε Νύμφη ἀνύμφευτε» καί τό δεύτερο, γιά τούς ἄρτιους.

Θέμα τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου

Στό πρῶτο μέρος (Α-Μ, στίς δύο πρῶτες «Στάσεις»), ὑμνεῖται ἡ ἐνανθρώπηση τοῦ Κυρίου. Ἀρχίζει μέ τόν Εὐαγγελισμό τῆς Παρθένου (Ἄγγελος πρωτοστάτης, οὐρανόθεν ἐπέμφθη, εἰπεῖν τή Θεοτόκο τό Χαίρε…»), συνεχίζει μέ τή σύλληψη τοῦ Χριστοῦ ἀπό τήν Παναγία, τήν ἐπίσκεψή της στήν Ἐλισάβετ, τούς λογισμούς τοῦ Ἰωσήφ, τήν προσκύνηση τῶν Ποιμένων καί τῶν Μάγων, τήν Ὑπαπαντή τοῦ Κυρίου καί τή φυγή στήν Αἴγυπτο.
Στό δεύτερο μέρος (Ν-Ω) ὑμνεῖται ἡ δυνατότητα θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου χάρη στή σάρκωση τοῦ Κυρίου καί ἡ θεομητορική ἀξία τῆς Παναγίας. Καί ὅλα τ’ ἀνωτέρω μέ θαυμάσιες ποιητικές ἀποστροφές καί ἐγκώμια πού περιλαμβάνουν ἐπιτυχέστατες ἀντιθέσεις καί ὡραιότατες θεολογικές εἰκόνες.
Ὁ «Ἀκάθιστος Ὕμνος», σύμφωνα μέ τήν παράδοση, ὀνομάστηκε ἔτσι γιά τόν ἑξῆς λόγο: Τό ἔτος 626 ἡ Κωνσταντινούπολη πολιορκήθηκε συγχρόνως ἀπό τούς Ἀβαροῦς (ξηρά) καί τούς Πέρσες (ξηρά καί θάλασσα) γιά μῆνες. Ὁ Αὐτοκράτορας Ἡράκλειος ἀπουσίαζε στήν Ἀσία. Ὁ κίνδυνος πτώσεως τῆς Πόλεως ἦταν πολύ μεγάλος. Στήν ἄμυνα πρωτοστάτησε ὁ Πατριάρχης Σέργιος. Ἔτσι οἱ λίγοι μαχητές μαζί μέ τόν Κλῆρο καί τό λαό ζητώντας τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ (μέ προσευχές καί Παρακλήσεις) καί στηρίζοντας τίς ἐλπίδες τούς στήν Προστάτρια τους, τήν «Ὑπέρμαχο Στρατηγό», τήν Υπεραγία Θεοτόκο, ἀντιστέκονταν ἀπεγνωσμένα. Καί, ὦ τοῦ θαύματος, ἕνας φοβερός ἀνεμοστρόβιλος κατέστρεψε τά πλοῖα τῶν Περσῶν, μέ ἀποτέλεσμα νά λυθεῖ ἡ πολιορκία. Ἡ Βασιλεύουσα ἐσώθη! (ἦταν 8 Αὐγούστου).
Τότε «ορθοστάδην ὅλος ὁ λαός» ἔψαλλε τόν Ὕμνο αὐτό, ὁ ὁποῖος ἀπό τότε ὀνομάστηκε Ἀκάθιστος. Τά νικητήρια ἀποδόθηκαν στήν Προστάτρια τῆς Κωνσταντινουπόλεως, τήν Υπεραγία Θεοτόκο, πού πάντα σκέπει καί προστατεύει τό Ἔθνος μας.

Πηγή: ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ Στοιχεῖα Ἀγωγῆς γιά τήν τάξη καί τή Λατρεία τῆς Ἐκκλησίας , Γεώργιος Σ. Κουγιουμτζόγλου Πρεσβύτερος, ΣΤ΄ΕΚΔΟΣΗ