Θεία Λειτουργία – Αγιοι Μακκαβαίοι 1/8/2026
ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ
Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεῖς ἐν τῷ Σταυρῷ.
Τῶν Μακκαβαίων τὸν ἐπτάριθμον δῆμον, σὺν τὴ μητρὶ Σολομονὴ τὴ ἁγία, καὶ Ἐλεάζαρ ἅμα εὐφημήσωμεν οὗτοι γὰρ ἠρίστευσαν, δι’ ἀγώνων νομίμων, ὡς φρουροὶ καὶ φύλακες, τῶν τοῦ Νόμου δογμάτων καὶ νῦν ὡς καλλιμάρτυρες Χριστοῦ, ὑπὲρ τοῦ κόσμου, ἀπαύστως πρεσβεύουσι.
Ζωντανή μετάδοση από την Ιστοσελίδα μας ΕΔΩ
ΑΓΙΟΙ ΜΑΚΚΑΒΑΙΟΙ
Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Νόμου τοῦ Θεοῦ ἀποτελεῖ προϋπόθεση γιὰ τὴ θέωση τοῦ ἀνθρώπου. Μία ἐντολὴ αὐτοῦ τοῦ Νόμου εἶναι καὶ ἡ νήστεία, χάριν τῆς ὁποῖοας πολλοὶ Ἅγιοι θανατώθηκαν. Ἀνάμεσά τους βρίσκονται καὶ πὁ Ἅγιοι Μακκαβαῖοι, ἑπτὰ παιδιά, ἡ μητέρα τους, Ἁγία Σολομονὴ καὶ ὁ γέροντας διδάσκαλός τους, Ἐλεάζαρ. Ὅλοι θυσιἀσθηκαν γιὰ νὰ τιμήσουν τὸν νόμο τῆς νηστείας ποὺ ὅριζε νὰ μὴν φάγουν εἰδωλόθυτα. Οἱ Ἅγιοι τοῦ Ἐπιφανοῦς, ὁ ὁποῖος προσπαθοῦσε νὰ κανεί ὅλους τοὺς Ἰουδαίους εἰδωλολάτρες. Κάλεσε ὅλους τούς Ἰουδαίους καὶ τοὺς ἀνακοίνωσε ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τρῶνε χοιρινὰ καὶ μάλιστα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εἶχαν προσφερθεῖ θυσία στοὺς θεούς, κάτι ποὺ άπαγόρευε κατηγορηματικὰ ὁ Μωσαϊκὸς Νόμος. Πρῶτος ποὺ κλήθηκε νὰ γεύθεῖ ἀπὸ τὰ εἰδωλολατρικὰ ἦταν ὁ Ἐλεάζαρος, γέροντας καὶ πολυσέβαστος διδάσκαλος τῶν Ἰουδαίων. Ὁ Ἀντιοχος τὸν προτρέπει νὰ φάγει διότι εὔκολα μετὰ θὰ τὸν μιμηθοῦν καὶ ἄλλοι. Ὁ σεβάσμιος γέροντας Ἐλεάζαρος ἀπάντησε: «’Εμεῖς, Ἀντίοχε, ἔχουμε τὴν πεποίθηση ὅτι πρέπει νὰ ζοῦμε σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ μὲ ὑπακοὴ στὸν Νόμο Του. Μὴν νομίσεις έξάλλου ὅτι ὑπάρχουν μικρὲς καὶ μεγάλες ἐντολές. Μὲ κάθε παράβαση, μικρὴ ἢ μεγἀλη, περιφρονείται τὸ ἴδιο ὁ θεϊκὸς Νόμος. Δὲν θὰ παραβῶ τὸν Νόμο τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ οὔτε κι ἅν ἀκόμη μου βγάλεις τὰ μάτια καὶ μοῦ συντρίψεις τὰ σωθικά». Ὁ Ἀντίοχος ἔδωσε ἐντολὴ νὰ βασανισθεῖ ὁ γέροντας στὸν τροχό. Αἶμα καὶ σάρκες ἔπεφταν στὸ χῶμα καί τό σῶμα φαινόταν ὅτι δὲν ἄντεχε ἄλλο. Τὀτε λάποιοι ἀπὸ συμπάθεια τοῦ ψιθύρισαν τὴ συμβουλή:«Κᾶνε πὼς τρῶς γιὰ νὰ σωθεῖς. Ὑποκρίσου χωρὶς νὰ φᾶς πραγματικά. -Ὄχι, φώναξε, δὲν θὰ γίνω στὰ γεράματα κακὸ παράδειγμα στοὺς νέους. Γιὰ λίγα χρόνια ἀκόμη ζωῆς δὲν θὰ γίνουμε δειλοὶ καὶ ἄνανδροι». Οἱ δήμιοι τὸν ἔβαλαν πάνω σέ φωτιά, ὅππυ μέσα στὶς φλόγες ὁ Ἐλεάζαρος τέλειωσε τὴ ζωή του. Βλέποντας ὁ Ἀντίοχος ὅτι νικήθηκε ἀπὸ τὸν γέροντα, διατάσσει καὶ φέρνουν μπροστὰ του τούς ἑπτὰ νέους ἀδελφοὺς ποὺ εἶχαν στὸ μέσον τὴ μητέρα τους καὶ ἔμοιαζε μὲ ἀρχαῖο χορό. Βλέποντάς τούς εὐχαριστήθηκε καὶ ἐντυπωσιάσθηκε μὲ τὴν εὐπρέπεια καὶ τὴν ἀρχοντιά τους. -Μὲ συμπάθεια θαυμάζω κάθε ἕναν ἀπὸ ἐσάς, τούς λέγει ὁ βασιλιάς καὶ συνεχίζει:-Τιμῶ ἰδιαίτερα τὴν ὀμορφιὰ καὶ τὸ πλῆθος τόσων ἀδελφῶν, γι’αὐτὸ σᾶς συμβουλεύω ὅτι πρέπει νὰ ἀρνηθεῖτε τὶς παραδόσεις σας καὶ νὰ ἀρχίσετε νὰ ζεῖτε ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι λαοί, τρώγονταςκαὶ καλοπερνῶντας νὰ ἀπολάυσετε τὰ νιάτα σας. Ἀλλιῶς, ἄν μὲ ἐξοργίσετε μ]ς τὴν ἀνυπακοή σας, θὰ μὲ ἐξαναγκάσετε νὰ σᾶς καταστρέψω μὲ φοβερὲς τιμωρίες καὶ βάσανα. Αὐτοί μὲ θάρρος μὲ μιὰ ψυχὴ ἀπάντησαν: -«Τί περιμένεις; Εἴμαστε ἕτοιμοι νὰ πεθάνουμε παρὰ νὰ παραβοῦμε τὶς παραδόσεις μας». Ἀμέσως τὸν μεγαλύτερο ἀπὸ τὰ ἑπτά ἀδέλφια, τὸν βασάνισαν καὶ τὸν ἔδεσαν στὸν τροχό. Τέλος, τὸν ἔριξαν μέσα στὶς φλόγες, ὅπου παρέδωσε καὶ τὴν ψυχή του. Σειρὰ τώρα ἔχει ὁ δεύτερος ἀδελφός, αὐτὸν ἀκολουθεῖ ὁ τρίτος, ὁ τέταρτος, ὁ πέμπτος καὶ ἔφθασε ἡ σειρὰ τοῦ ἕκτου, ποὺ ἄν ἦταν ἀκόμη παιδὶ ὥστόσο διακηρύττει:-Τόσοι ἀδελφοὶ κληθήκαμε νὰ δοκιμασθοῦμε καὶ δὲν νικηθήκαμε! Μὲ τίποτα δὲν μπορεῖς νὰ μὲ μεταπείσεις. Λέγομτας αὐτὰ τὸ ἡρωϊκὸ αὐτὸ παιδὶ μέσα στὰ βασανιστήρια παρέδωσε τ[ὸ πνεῦμα του. Τώρα σειρὰ ἔχει ὁ μικρότερος ποὺ οἱ στρατιῶτες τόν ὁδηγοῦν μπροστὰ στὸν Ἀντίοχο. Αὐτός τὸν κάλεσε κοντά του καὶ προσπάθησε νὰ τὸν μεταπείσει. Κάλεσε παράλληλα καὶ τὴν μητέρα ἐλπίζοντας ὅτι θά λυπηθεῖ τόν ἑαυτό της ποὺ ἔχασε τόσα παιδιὰ. Τὴν παρότρυνε νὰ πείσει τὸ μικρὸ νὰ ὑπακούσει γιὰ νὰ σωθεὶ. Ἐκεῖνος μὲ τὴν προτροπὴ τῆς μητέρας του ποὺ τοῦ μίλησε στὴν γλώσσα τους, ζήτησε νὰ τὸν λύσουν ἀπὸ τὰ δεσμὰ γιὰ νὰ πεῖ κάτι στὸ βασιλιά. Τότε ὁ μικρὸς ἔτρεξε κοντὰ στὰ πυρωμένα τηγάνια καὶ μὲ φωνὴ δυνατὴ εἶπε:«Δὲν λιποτακτῶ ἀπὸ τὸν ἀγῶνα τῶν ἀδελφῶν μου. Παρακαλῶ τὸν Θεὸ τῶν Πατέρων μου νὰ γίνει σπλαχνικὸς στὸ Ἔθνος μου. Ἐσὺ, Βασιλιὰ, ὅμως θὰ τιμωρηθείς καὶ ἐδῶ καὶ στὴν ἄλλη ζωή»! Καὶ λέγοντας αὐτὰ προσευχόμενος ἔπεσε στὸ πυρακτωμένο τηγάνι ὅπου καὶ παρέδωσε τὸ πνεῦμα του. Μόνη λοιπόν ἀπέμεινε ἡ Σολομονή, ποὺ ὑπέφερε τὰ βασανιστήρια μαζὶ μὲ τὸν καθένα ἀπὸ τὰ ἑπτὰ παιδιὰ της ξεχωριστά. Τώρα οἱ δήμιοι στράφηκαν πρός αύτὴ νὰ τὴν ἁρπάξουν καὶ νὰ τὴν ρίξουν μέσα στὴ φωτιά. Ἡ Ἁγία ὅμως μητέρα Σολομονὴ γιὰ νὰ μὴν ἀκουμπήσουν τό σῶμα της οἱ εἰδωλολάτρες στρατιῶτες, ἔσπευσε μόνη της καὶ ἔπεσε μέσα στ]ς φλόγες τῆς φωτιᾶς, ὅπου καί παρέδωσε τὴν ψυχή της στὸ Θεό. Μιὰ μάνα μὲ ἑπτά παιδιὰ ματαίωσε ὅλες τὶς κακὲς ἐπιβουλὲς τοῦ τυράννου. Ὑψώθηκε σὰν στέγη τοποθετημένη πάνω σὲ ἑπτά μεγάλους στύλους, ποὺ ὑπομένει τρομακτικοὺς σεισμοὺς καὶ μένει ἄσειστη. Ἡ Σελήνη, ὅταν περιβάλλεται ἀπὸ τὰ ἀστέρια, δὲν εἶναι τόσο ὡραῖα, ὅσο ἡ μητέρα αὐτὴ ποὺ μαζὶ μὲ τὰ Ἑπτὰ παιδιά της, σὰν ἀστέρια φωταγωγεῖ πρὸς τὴν εὐσέβεια. Τώρα ἔχει πλέον τὴν μακάρια καὶ εὐτυχισμένη θέση της στὸν οὐρανό. Οἱ Ἅγιοι αὐτοὶ μάρτυρες, ἄν καὶ ἔζησαν πρὸ Χριστοῦ, δὲν ὑπολείπονται σὲ τίποτα ἀπὸ τοὺς μάρτυρες ποὺ ἔζησαν μετὰ Χριστοῦ, διότι εἶχαν πίστη δυνατὴ πρὸς τὸν Ἀληθινὸ Θεὸ ποὺ τοὺς ἔκανε νὰ ὑπερνικήσουν τὸν θάνατο διά τῆς ἐλπίδος τῆς Ἀναστάσεως. Ἡ ἀφοσίωσή τους στὴν τήρηση τοῦ Νόμου καὶ ἡ θυσία τους πρέπει νὰ παραδειγματίζει τὸν καθένα.
Πηγή: Μορφές από το Συναξάρι, Ιωάννας Κατσούλα, Εκδόσεις ΑΘΩΣ, Αθήνα 2010.
