ΚΥΡΙΑΚΗ
“ΙΑ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ”
Θέμα Λειτουργικού Κηρύγματος: “Εξουσία και μακροθυμία μπορούν να συνυπάρξουν;”
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ “ΙΑ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ”
Ματθ. 18,23- 35
ΚΕΙΜΕΝΟ
23 Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ. 24 ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων. 25 μὴ ἔχοντος δὲ αὐτοῦ ἀποδοῦναι ἐκέλευσεν αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ πραθῆναι καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰ τέκνα καὶ πάντα ὅσα εἶχε, καὶ ἀποδοθῆναι. 26 πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος προσεκύνει αὐτῷ λέγων· κύριε, μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοὶ καὶ πάντα σοι ἀποδώσω. 27 σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἀπέλυσεν αὐτὸν καὶ τὸ δάνειον ἀφῆκεν αὐτῷ. 28 ἐξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος εὗρεν ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ, ὃς ὤφειλεν αὐτῷ ἑκατὸν δηνάρια, καὶ κρατήσας αὐτὸν ἔπνιγε λέγων· ἀπόδος μοι εἴ τι ὀφείλεις. 29 πεσὼν οὖν ὁ σύνδουλος αὐτοῦ εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ παρεκάλει αὐτὸν λέγων· μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοὶ καὶ ἀποδώσω σοι· 30 ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν, ἀλλὰ ἀπελθὼν ἔβαλεν αὐτὸν εἰς φυλακὴν ἕως οὗ ἀποδῷ τὸ ὀφειλόμενον. 31 ἰδόντες δὲ οἱ σύνδουλοι αὐτοῦ τὰ γενόμενα ἐλυπήθησαν σφόδρα, καὶ ἐλθόντες διεσάφησαν τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν πάντα τὰ γενόμενα. 32 τότε προσκαλεσάμενος αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ λέγει αὐτῷ· δοῦλε πονηρέ, πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφῆκά σοι, ἐπεὶ παρεκάλεσάς με. 33 οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδουλόν σου, ὡς καὶ ἐγώ σε ἠλέησα; 34 καὶ ὀργισθεὶς ὁ κύριος αὐτοῦ παρέδωκεν αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς ἕως οὗ ἀποδῷ πᾶν τὸ ὀφειλόμενον αὐτῷ. 35 Οὕτω καὶ ὁ πατήρ μου ὁ ἐπουράνιος ποιήσει ὑμῖν, ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν τὰ παραπτώματα αὐτῶν.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
23 «Γι’ αυτό, η βασιλεία των ουρανών είναι όμοια μ’ ένα βασιλιά, που θέλησε να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς του με τους δούλους του. 24Kι όταν άρχισε το ξεκαθάρισμα των λογαριασμών, του έφεραν έναν οφειλέτη που του χρωστούσε δέκα χιλιάδες τάλαντα. 25Kι επειδή δεν είχε να τα πληρώσει, διέταξε ο κύριός του να πουληθούν αυτός και η γυναίκα του και τα παιδιά του κι όλα όσα είχε ώστε να πληρωθεί το χρέος. 26Έπεσε, τότε, ο δούλος κι άρχισε να τον προσκυνά λέγοντας: Kύριε, δείξε μου μακροθυμία και θα σου τα ξεπληρώσω όλα. 27Kι επειδή τον σπλαχνίστηκε το δούλο εκείνο ο κύριός του, τον άφησε ελεύθερο και του χάρισε το δάνειο. 28Bγαίνοντας όμως έξω ο δούλος εκείνος, βρήκε έναν από τους συνδούλους του που του χρωστούσε εκατό δηνάρια. Tον έπιασε τότε και τον έπνιγε λέγοντάς του: Ξόφλησέ μου ό,τι μου χρωστάς. 29Έπεσε, λοιπόν, ο σύνδουλός του στα πόδια του και τον παρακαλούσε λέγοντας: Δώσε μου κάποια πίστωση χρόνου, και θα σου το ξοφλήσω. 30Eκείνος όμως δεν ήθελε κι έτσι πήγε και τον έριξε στη φυλακή, ώσπου να ξοφλήσει το χρέος 31Mα όταν είδαν οι σύνδουλοί του τι έγινε, λυπήθηκαν πάρα πολύ και πήγαν και διηγήθηκαν με κάθε λεπτομέρεια στον κύριό τους όλα όσα έγιναν. 32Tότε τον κάλεσε ο κύριός του και του λέει: Πονηρέ δούλε! Όλο εκείνο το χρέος σού το χάρισα επειδή με παρακάλεσες. 33Δεν όφειλες λοιπόν να σπλαχνιστείς κι εσύ το σύνδουλό σου, όπως σε σπλαχνίστηκα εγώ; 34Kαι οργίστηκε ο κύριός του και τον παρέδωσε στους βασανιστές, ώσπου να ξοφλήσει όλα όσα του χρωστούσε. 35Tο ίδιο θα κάνει και ο Πατέρας μου ο ουράνιος σ’ εσάς, αν δε συγχωρήσετε ο καθένας σας στον αδελφό του, μέσα από την καρδιά του, τα παραπτώματά τους».
Κυριακή, 24 Αυγούστου 2025
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΑ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ, Ματθ. 18,23-35
Εξουσία και μακροθυμία μπορούν να συνυπάρξουν;
Σήμερα η Ευαγγελική περικοπή μας δίδει τη δυνατότητα να σκεφτούμε τι σχέση υπάρχει μεταξύ εξουσίας και μακροθυμίας. Είναι δυνατόν να συνυπάρχει η εξουσία και η μακροθυμία; Η εξουσία σημαίνει είμαι αυθεντία, έχω νόμους, έχω το πάνω χέρι, έχω την απόλυτη απαίτηση να πειθαρχείτε, ενώ η μακροθυμία έχει την ανοχή, έχει την υπομονή, έχει τη συγκατάβαση. Τι λέτε, μπορούν να συνυπάρξουν αυτά τα δύο;
Η παραβολή η σημερινή δείχνει ότι όχι μόνο μπορούν να συνυπάρξουν, αλλά πρέπει να συνυπάρξουν, για να μπορέσουν σ’ αυτήν τη ζωή να ζήσουνε ειρηνικά.
Ο Κύριος δεν είναι ο Παντοκράτωρ; Ο μόνος εξουσιαστής, το αφεντικό των πάντων; Κανείς δεν μπορεί να είναι πάνω από Εκείνον. Θέλουμε, δε θέλουμε, τελείωσε. Όπως εγώ, δεν μπορώ να γίνω πατέρας του πατέρα μου, ή μάνα της μάνας μου, τελείωσε. Ο πατέρας μου είναι πατέρας μου και δεν αλλάζει αυτό με ό,τι και να κάνω. Έτσι και ο Θεός είναι δημιουργός μας, άρα λοιπόν, δεν μπορούμε εμείς να γίνουμε δημιουργοί του Θεού. Τελείωσε.
Τι δείχνει σήμερα; Δείχνει ότι ο Κύριος έχει και μακροθυμία. «Μακρόθυμος εστί και ελεήμων» (Ψαλμ. 102, 8-9). Τι έκανε; Συγχώρησε. Πήγε, λέει, «σύναξε ο βασιλεύς». Βασιλεύς. Ποιος μπορεί να αντιλέγει σε έναν αυτοκράτορα βασιλέα; Πήγε κάποιος και λέει: «Σε παρακαλώ πολύ, σου χρωστώ, αλλά κάνε υπομονή, θα σου τα δώσω. Κάνε υπομονή, θα σου τα δώσω. Γίνε μακρόθυμος μαζί μου». Και ο Κύριος μακροθυμεί. Και όχι μόνον αναμένει, του τα συγχωρεί όλα.
Και αυτός, που του συγχωρέθηκαν τα πάντα, πάει και πιάνει έναν σύνδουλό του και τον έπνιγε από το λαιμό και του λέει:
-Κοίταξε να δεις, θα μου δώσεις ό,τι μου οφείλεις, αλλιώς.
-Μα σε παρακαλώ, λέει, γίνε μακρόθυμος, θα σου τα δώσω.
-Όχι, λέει, τώρα.
Και τον παίρνει και τον βάζει φυλακή.
Πείτε μου, αν βλέπατε εσείς μια τέτοια κίνηση, τι θα λέγατε; «Δεν ντρέπεται, δεν ντρέπεται;» Και πήγαν οι άλλοι σύνδουλοι και είπανε στον βασιλέα: «Ξέρεις τι έγινε, αυτός, στον οποίον του τα χάρισες όλα; Πήγε και έπνιγε τον σύνδουλό του και τον έβαλε φυλακή». «Έτσι είσαι, λέει ο Κύριος; Έλα εδώ». Και του τα χρέωσε όλα και του λέει: «Δούλε πονηρέ, φορτωμένος με πάθη και ελαττώματα», και τον έβαλε φυλακή, μέχρι που να τα εξοφλήσει.
Αλλά να σας πω κάτι; Όταν είσαι φυλακή, πώς να εξοφλήσεις αυτό που χρωστάς; Αφού δεν μπορείς ούτε να δουλέψεις, ούτε τίποτα να κάνεις. Άρα λοιπόν; Αιωνίως.
Βλέπετε, λοιπόν, ότι έχει εξουσία ο Θεός, αλλά θα μου πείτε: «Θεός είναι Αυτός». Να σας πω κάτι; Θεός είναι Εκείνος. Ξέρετε ότι όλοι εμείς έχουμε εξουσία; Εγώ στους κατωτέρους μου. Το αφεντικό στους υπαλλήλους. Ο δήμαρχος στους υφισταμένους του. Ο κυβερνήτης στους κυβερνώντες του. Ο αστυνομικός σε όλους εμάς. Η μάνα και ο πατέρας στα παιδιά. Ο δάσκαλος στους μαθητές. Ο μεγάλος στον μικρότερο. Έχουμε ή δεν έχουμε όλοι μας εξουσία κάπου; Άλλο θέμα αν είναι μικρής εκτάσεως ή μεγάλης. Όλοι έχουμε εξουσία κάπου. Εάν τώρα γίνει κάτι εδώ μέσα, εγώ θα πω: «Επ». Και οφείλετε όλοι να υπακούσετε. Άρα έχω εξουσία. Δεν μπορεί να κάνει ο καθένας ό,τι θέλει.
Αλλά για δείτε τώρα, όλοι εμείς που έχουμε εξουσία στη ζωή μας, την μακροθυμία, πόσο την αξιοποιούμε; Πόσο μπορώ να πω: «Άντε δεν πειράζει έγινε αυτό το κακό, έγινε αυτή η ζημιά, θα το διορθώσουμε». Πόσες φορές πρέπει να λέει ο άνδρας ή η γυναίκα: «Καλά δεν πειράζει, σήμερα στεναχωρέθηκες, γιατί δε σου είχα έτοιμο το φαγητό. Θα προσπαθήσω να είμαι πιο επιεικής. Θα προσπαθήσω να είμαι πιο συγκαταβατικός». Πάμε έξω, πάμε έξω, περπατάμε στα δρόμο, σε πιάνει η τροχαία, σου λέει:
-Πάρκαρες σε μέρος που πρέπει να παρκάρει ανάπηρος.
-Μα δεν είναι κανένας εδώ. Θέλω να ξεφορτώσω ένα αντικείμενο πολύ βαρύ. Δύο λεπτά και θα φύγω.
Όχι! Θα σε τιμωρήσω.
-Μα σε παρακαλώ.
-Όχι!
Εδώ τι γίνεται; Ο νόμος δεν υπηρετεί τον άνθρωπο και πρέπει ο άνθρωπος να υπηρετεί τον νόμο. Μα ο νόμος έγινε για να υπηρετείται ο άνθρωπος. Δεν έγινε για να υπηρετούμε εμείς τον νόμο.
Αλλά όταν η εξουσία είναι απόλυτη, αυταρχική, τι γίνεται; Δικτατορία. Στη δικτατορία δεν υπάρχει διάλογος. Δεν υπάρχει συζήτηση. Όπως και στον αυταρχισμό: αποφασίζω και διατάσσω, δεν υπάρχει διάλογος. Και εκεί που δεν υπάρχει διάλογος, τι γίνεται; Αυτή η προκρούστιος μέθοδος: σε βάζω στο κρεβάτι και σε κόβω στα μέτρα τα δικά μου. Όχι εγώ στα δικά σου. Όχι εγώ να συγκαταβώ, όπως συγκαταβαίνει ο καλός Θεός και βλέπει τις αμαρτίες μας και περιμένει.
Μακροθυμεί ο Θεός. Δείτε μακροθυμία. Τον βλασφημούμε και δε λέει τίποτα. Περιμένει. «Λένε κάποιοι, λέει ο Απόστολος Πέτρος, ότι τον ονομάζουν τεμπέλη, αργό τον Θεό. Όχι, λέει, δεν είναι αργός. Περιμένει, μήπως τυχόν και μετανοήσει ο άνθρωπος (Β΄ Πέτρ. 3, 9). Μήπως και έρθει σε συναίσθηση τελευταία στιγμή. Ναι, τελευταία στιγμή, τη δωδεκάτη». Εάν όμως η εξουσία είναι αυταρχική, τότε πουθενά δεν υπάρχει συνεργασία.
Αλλά προσέξτε, και αυτός που ευεργετείται, αυτός που δέχεται τη μακροθυμία, πρέπει και αυτός να είναι μακρόθυμος. Γιατί τι έκανε εδώ; «Α! Ωραία. Βολεύτηκα εγώ. Το κατάφερα. Τον ξεγέλασα. Πάμε τώρα εμείς να καταπιέσουμε και να καταδυναστεύσουμε τους άλλους». Αυτό όμως, τι γίνεται; Γίνεται μία θύελλα στη ζωή μας. Ο ένας κοιτάει να εκμεταλλευτεί τον άλλον, ο ένας κοιτάει πονηρά να κινηθεί για να ξεφύγει ό,τι μπορεί να ξεφύγει. Και από κει και πέρα μετά, πώς θα ισορροπήσει η οικογένεια, πρώτα, το σχολείο παρακάτω. Η κοινωνία κατ’ επέκταση. Το έθνος μας. Πώς θα ισορροπήσει;
Η εξουσία θα έχει εξουσία και δε θα έχει μόνο μακροθυμία, γιατί αν έχει μόνο μακροθυμία δε θα ξέρει να κυβερνά. Και η μακροθυμία θα έχει και εξουσία, για να μπορέσει να ισορροπήσει τη μακροθυμία.
Να μην είναι: «Α, δε βαριέσαι, ό,τι και να έγινε δεν πειράζει». Δεν πειράζει το ένα, δεν πειράζει το άλλο.
Πώς κάνουν οι γονείς σήμερα; Κάνει το παιδί αταξία και λένε: «Έλα δεν πειράζει, παιδί είναι, θα μεγαλώσει και θα μάθει».Χμ! Για δείτε εδώ την πονηριά του διαβόλου: Θα μεγαλώσει και θα μάθει. Μέχρι να μεγαλώσει, ποιος θα είναι παιδαγωγός στο παιδί που κάνει αταξίες και ζημιές? Ο διάβολος. Ο διάβολος το λέει αυτό και σου λέει: «Εσύ άστο το παιδί, παιδί είναι, εγώ όμως δε θα το αφήνω. Θα το μάθω να βρίζει, θα το μάθω να ατακτεί, θα το μάθω να κοιτάει κινητά, να κοιτάει τούτο, να κοιτάει εκείνο, να μην είναι ευγενικό, να μην λέει ευχαριστώ, να μην έχει αξιοπρέπεια, να μη σέβεται κανέναν. Θα του τα μάθω όλα και όταν μεγαλώσει, αφού του φορτώσω εγώ τόσα πάθη και ελαττώματα, πάρ’ το εσύ και αν μπορέσεις φτιάξ’ το». Τι να μπορέσουμε να φτιάξουμε μετά;
Αγαπητοί μου, ας προσπαθήσουμε: εξουσία και μακροθυμία, με πάθη δε γίνεται τίποτα. Ο καλός Θεός περιμένει και από εμάς τη μακροθυμία. Πολυέλεος και πολυεύσπλαχνος ο Κύριος. Πολυέλεος και πολυεύσπλαχνος (Ψαλμ. 102, 8-9). Εμείς, πόσο πολυέλεοι, πόσο πολυεύσπλαχνοι και πόσο ικανοί είμαστε στη θέση που είμαστε να διοικούμε την οικογένεια, την υπηρεσία μας, τον κόσμο, τον εαυτό μας σωστά, ώστε εξουσία και μακροθυμία να μπορούν να ζυγίζονται καλά, ώστε μαζί με αυτά και χωρίς πάθη, γιατί αν έχεις πάθη είσαι εγωιστής, και όταν είσαι εγωιστής δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Και με τον εγωισμό δεν μπαίνεις στον παράδεισο. Με τον εγωισμό δεν μπαίνεις. Ο εγωισμός είναι ένα κάρο ολόκληρο, φορτωμένο με πάθη και ελαττώματα. Στην πόρτα του παραδείσου δε θα περάσεις. Θα πας να μπεις, γιατί θα είναι ανοιχτή η πόρτα αλλά δε θα χωράς. Και τότε θα μείνεις απ’ έξω. Εμείς όμως όχι έτσι.
Εξουσία και μακροθυμία θα τα ζυγίζουμε και θα αγωνιζόμαστε να μιμούμεθα τον Κύριο, που είναι πολυεύσπλαχνος και πολυέλεος.
Διόρθωση κειμένου: Θεόδωρος και Χρυσούλα Σ.
Διόρθωση και μορφοποίηση υποτίτλων και εισαγωγή παραπομπών ο ομιλών.
