Γ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ
Τρίτη Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν τὴν Προσκύνησιν εορτάζομεν τοῦ Τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ.
Στὴ μέση τῆς Ἁγίας Σαρακοστῆς, στὴ μέση δηλαδὴ τοῦ Πνευματικοῦ Ἀγώνα, ἐπειδὴ μὲ τὴ νηστεία κατὰ κάποιο τρόπο σταυρωνόμαστε νεκρούμενοι ἀπὸ τὰ πάθη μας καὶ αἰσθανόμαστε πικρίες ἀπὸ τοὺς διαφόρους πειρασμοὺς ποὺ μᾶς περιβάλλουν, γι’ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία προβάλλει μπροστὰ μας τὸν Τίμιο Σταυρὸ γιὰ νὰ μᾶς ἀνακουφίσει, νὰ μᾶς ἐνθαρρύνει νὰ μᾶς στηρίξει ὑπενθυμίζοντας τὸ Πάθος τοῦ Χριστοῦ. Ἀπὸ τότε ποὺ ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς σταυρώθηκε πάνω στὸν Σταυρό, ὁ πανσεβάσμιος Σταυρὸς ἔγινε γιὰ τὸν πιστὸ Χριστιανὸ τὸ ἱστίο, ποὺ μ’ αὐτὸ μονάχα μπορεῖ νὰ περάσει τὸ πέλαγος τῆς ζωῆς, ὅπως χαρακτηριστικὰ λέγει ἡ Ὁσία Συγκλητικὴ: «τὸν Σταυρὸν ἀντὶ ἱστίου τανύσαντες, αδεῶς τὸν πλοῦν ἐκτελέσωμεν». Καὶ τοῦτο γιατὶ δὲν εἶναι ἕνα ἁπλὸ ξύλο ἢ ἕνα σημεῖο ποὺ σχηματίζει ἀδιάφορα ὁ κάθε Χριστιανός, ἀλλὰ εἶναι ἡ μυστικὴ δύναμη ποὺ ἔρχεται ἀπὸ τὴ θυσία καὶ τὸ Πανάγιο αἷμα τοῦ Ἐσταυρωμένου Ἰησοῦ, ποὺ γιγαντώνει τὸν ἀγώνα. Μὲ τὸν Σταυρὸ ὁ νοῦς μας στρέφεται πάντα πρὸς τὸν Γολγοθά, ὅπου καρφωμένος πάνω στὸ ξύλο τοῦ Σταυροῦ ὑψώθηκε ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ καὶ Λυτρωτὴς τοῦ κόσμου. Μὲ κανένα ἄλλο ὅπλο ὁ Χριστιανὸς δὲν πολεμάει τοὺς ἀόρατους ἐχθροὺς παρὰ μόνο μὲ τὸ ἀκαταμάχητο ὅπλου τοῦ Σταυροῦ. Κάνει τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ μὲ εὐλάβεια καὶ πίστη στὸν Χριστὸ καὶ νικάει, σὰν τὸν Μέγα Ἀντώνιο ποὺ νικοῦσε χιλιάδες δαίμονες. Γι’ αὐτὸ πρέπει ἐνῶ διανύουμε τὸν ἀγώνα τῆς Σαρακοστῆς νὰ ἔχουμε τὰ μάτια μας καρφωμένα στὸν Σταυρὸ τοῦ Κυρίου, ὥστε ὅτι καὶ νὰ μᾶς συμβεῖ νὰ ζητοῦμε ἀμέσως τὴν βοήθειά του. Ὁ Σταυρὸς εἶναι γιὰ τὸν Χριστιανὸ ὅτι ἦταν γιὰ τὸν λαὸ τῆς Παλαιὰς Διαθήκης ὁ χάλκινος ἐκεῖνος ὄφις ποὺ ὕψωσε ὁ Μωυσῆς γιὰ νὰ τοὺς φυλάξει ἀπὸ τὰ δηλητηριώδη φίδια. Ὀλιγοψύχησε ὁ λαὸς ποὺ προχωροῦσε πρὸς τὴ γῆ τῆς Ἐπαγγελίας μέσα σὲ ἀντίξοες συνθῆκες, γιὰ μιὰ ἀκόμη φορὰ δυσαρεστήθηκε ἀπὸ τὰ βάσανά του κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Μωυσῆ. Βαρεθήκαμε, ἔλεγαν, νὰ τρῶμε συνέχεια ἀπὸ αὐτὸν τὸν θεόσταλτο ἄρτο. Τούτη ἡ ἀχαριστία ὅμως προκάλεσε ἀμέσως τὴν ὀργὴ τοῦ Θεοῦ καὶ «ἀπέστειλεν ὁ Θεὸς -μᾶς λέει ἡ Ἁγία Γραφὴ- εἰς τὸν λαὸν τοὺς ὄφεις τοὺς θανατούντας καὶ ἔδακνον τὸν λαὸν καὶ ἀπέθανε λαὸς πολύς». Φίδια φαρμακερὰ καὶ ἐπιθετικὰ βγῆκαν ἀνάμεσα στὸ λαὸ κι ὅποιον τὸν δάγκαναν τὸν φόνευαν. Μπροστὰ σ’ αὐτὸ τὸ θανατικὸ ἀναγκάσθηκε ὁ λαὸς νὰ ζητήσει μέσω τοῦ Μωυσῆ συγχώρηση καὶ νὰ παρακαλέσει τὸ Θεὸ ὥστε νὰ σταματήσει τὸ κακό. Ὁ Θεὸς τότε εἶπε στὸν Μωυσῆ νὰ στήσει σὲ περίοπτη θέση ἕνα ξύλο στὸ ὁποῖο νὰ κρεμάσει ἕνα χάλκινο φίδι κι ὅποιος δαγκώνεται ἀπὸ φαρμακερὸ φίδι νὰ κοιτάζει αὐτὸ τὸ χάλκινο φίδι καὶ δὲν θὰ πεθαίνει ἀλλὰ θὰ ζεῖ. Ἔτσι κι ἔγινε, ἡ θέα τοῦ χάλκινου ἐκείνου φιδιοῦ ἔφερε ἀποτέλεσμα ὁπότε καὶ τὸ κακὸ πῆρε τέλος. Ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ γεγονὸς εἶναι μιὰ προφητεία γι’ αὐτὸ ποὺ θὰ συμβαίνει πάντα, ὡς τὰ τέλη τῆς ζωῆς μας. Γιατὶ ἐνῶ βαδίζουμε πρὸς τὴ γῆ τῆς ἐπαγγελίας, τὴ Βασιλεία δηλαδὴ τῶν Οὐρανῶν, κι ἐμᾶς μᾶς δαγκώνουν πολλὰ φίδια καὶ θανατώνουν τὴν ψυχὴ μας. Τί εἶναι αὐτὰ τὰ φίδια; Συκοφαντίες, ἀδικίες, ψεύδη, ἀπάτες καὶ ὅλα αὐτὰ τὰ δυσάρεστα ποὺ γεμίζουν καθημερινὰ τὸν κόσμο γύρω μας. Ἐχθροὶ ὁρατοὶ καὶ ἀόρατοι μᾶς περισφίγγουν καὶ μᾶς καταπνίγουν. Ἀκόμα, φίδια μὲ θανατηφόρο δηλητήριο εἶναι τὰ πάθη τῆς ψυχῆς καὶ τὰ πάθη τοῦ σώματος. Αὐτὰ μᾶς δαγκώνουν καθημερινά, μᾶς δηλητηριάζουν τὴν ψυχὴ καὶ μᾶς φαρμακώνουν τὴ ζωή. Μὰ ὅπως οἱ ἄνθρωποι τοῦ Μωυσῆ μόλις τοὺς δάγκωναν τὰ φίδια τῆς ἐρήμου, ἐκεῖνοι κοιτοῦσαν τὸ χάλκινο φίδι ἀμέσως καὶ γίνονταν καλά, ἔτσι κι ἐμεῖς ἂς στραφοῦμε καὶ ἂς ἀτενίσουμε τὸν Σταυρὸ τοῦ Κυρίου ἂν θέλουμε πραγματικὰ νὰ θεραπευτοῦμε ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τὶς ἁμαρτίες μας. Ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος προσθέτει: «Ἐκεῖ θανάτου διέφυγον οἱ Ἰουδαῖοι ἀλλὰ προσκαίρου, ἐδῶ ἐμεῖς ὅμως τὸν αἰώνιο διαφεύγουμε οἱ πιστεύοντες. Ἐκεῖ δαγκωματιὲς φιδιῶν θεράπευε ὁ κρεμασμένος στὸ ξύλο χάλκινος ὄφις, ἐδῶ ὁ Σταυρωμένος Κύριος μᾶς θεραπεύει ἀπὸ τὶς πληγὲς τοῦ νοητοῦ δράκοντος… Ἐκεῖ ὄφις δάγκωνε καὶ ὄφις θεράπευε ἐδῶ ὅμως ἡ ἁμαρτία θανατώνει καὶ ὁδηγεῖ στὴν ἀπώλεια ἐνῶ ὁ θάνατος τοῦ Ἐσταυρωμένου σώζει».
Ὅπως λοιπὸν ἕνας Βασιλιὰς πρὶν ὁ ἴδιος ἐμφανισθεῖ στέλνει τοὺς δούλους του μὲ τὰ σύμβολα ἐκείνου νὰ προπορεύονται, ἔτσι κι ἐδῶ γίνεται. Ἐνῶ βρισκόμαστε στὴ μέση τοῦ ἀγώνα προβάλλει μπροστὰ μας τὸ σύμβολο τοῦ Χριστοῦ μας τὸ τρόπαιο τῆς νίκης Του, ἡ Βασιλικὴ Του σημαία καὶ μᾶς καλεῖ νὰ ἐντείνουμε τὸν ἀγώνα μας ἕως ὅτου ἀξιωθοῦμε νὰ δοῦμε κι Ἐκείνον νικητὴ καὶ τροπαιοῦχο νὰ καταπατᾶ τὸ θάνατο. Συγχρόνως μᾶς καλεῖ στὴ μεγάλη χαρὰ τῆς Ἀναστάσεώς του. Ὡραιότατα αὐτὸ ἐκφράζει κι ἕνας ὕμνος τοῦ ὄρθρου ποὺ λέει: «Τοῦ ζωηφόρου σου Σταυροῦ τὴν προσκυνήσιμον χαράν, σήμερον Χριστὲ ὑπαντῶντες προπομπήν ποιούμεθα, τοῦ Παναγίου Πάθους Σου διὰ τοῦ ὁποίου τὴν σωτηρία τοῦ κόσμου ἀπειργάσθηκες Παντοδύναμε Θεὲ μας».
Τέλος ὁ Ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης συμβουλεύει: «Ἄμποτε ἀδελφέ, νὰ εἶναι καὶ εἰς ἐσὲ ὁ Σταυρὸς τοῦ Κυρίου φῶς νοητόν, φωτίζων… ὥσπερ ὁ πύρινος ἐκεῖνος καὶ φωτεινὸς στύλος ὁδηγεῖ τοὺς Ἰσραηλίτας ἐν τὴ ἐρήμω κατὰ τὸν καιρὸν τῆς νυκτὸς καὶ δὲν ἄφηνεν αὐτοὺς νὰ πλανηθοῦν εἰς τὴν στράταν. Οὕτω καὶ ὁ Σταυρὸς τοῦ Κυρίου ἐδόθη εἰς ἐσὲ Χριστιανέ, διὰ νὰ σὲ φώτιση καὶ νὰ σὲ ὁδηγῆ μέσα εἰς τὸ σκότος τῆς παρούσης ζωῆς καὶ νὰ μὴ σὲ ἀφήνη νὰ πλανηθῆς εἰς τοὺς κρημνούς τῆς ἁμαρτίας. Ἀγάπα ὅμως καὶ σὺ νὰ σηκώνεις τὸν Σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ γιὰ νὰ πέρασης μὲ ἀσφάλεια καὶ βεβαιότητα ἀπὸ τὴν θύρα τοῦ Παραδείσου… στὴ Βασιλεία τῆς Ἀναστάσεως».
Πηγή: «ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ» ΙΩΑΝΝΑΣ Δ. ΚΑΤΣΟΥΛΑ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΥΠΡΗΣ, ΑΘΗΝΑ 2017
ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΗΣ ΣΙΝΩΠΗΣ: ΡΟΥΦΙΝΟΥ ΔΙΑΚΟΝΟΥ, ΑΚΥΛΙΝΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΟΣΙΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ
Τὴν ἐποχὴ τῶν διωγμῶν τοῦ Μαξιμίνου Δάια, ὁ Ρουφίνος, διάκονος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σινώπης τοῦ Πόντου, συνελήφθη καὶ φυλακίστηκε. Μιὰ ἀρχόντισσα τῆς πόλης, ἡ Ἀκυλίνα, ἡ ὁποία τὸν εἶχε περιβάλει μὲ τὶς φροντίδες της, φυλακίστηκε ἐπίσης. Τοὺς ἔφεραν καὶ τοὺς δύο ἐνώπιον τοῦ δικαστή, τοὺς ἀνέκριναν καὶ τοὺς ὑπέβαλλαν σὲ διάφορα βασανιστήρια∙ ἡ γενναία στάση τους ἔκανε διακόσιους στρατιῶτες νὰ ἀσπασθοῦν τὴν πίστη τοῦ Χριστοῦ. Ἔξαλλος ἀπὸ ὀργή, ὁ δικαστὴς διέταξε νὰ τοὺς σφάξουν ὅλους. Ὁ Ρουφίνος ἐτελειώθη μὲ ἀποκεφαλισμὸ καὶ ἡ Ἀκυλίνα ἐκάη ζωντανή.
Πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, Τόμος 8ος. Εκδόσεις: Ίνδικτος.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ
Μαρκ.η΄34 – θ’ 1
ΚΕΙΜΕΝΟ
34 Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. 35 ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ’ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου οὗτος σώσει αὐτήν. 36 τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; 37 ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; 38 ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων.
1 ΚΑΙ ἔλεγεν αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
34Ύστερα, αφού κάλεσε κοντά του τον κόσμο μαζί με τους μαθητές του, τους είπε: ” Όποιος θέλει να με ακολουθεί, ας απαρνηθεί τον εαυτό του κι ας σηκώσει το σταυρό του και ας με ακολουθεί. 35Γιατί, όποιος θέλει να σώσει τη ζωή του, θα τη χάσει, κι όποιος χάσει τη ζωή του για χάρη δική μου και του Eυαγγελίου, αυτός θα τη σώσει. 36ʼλλωστε, τι θα ωφελήσει τον άνθρωπο αν κερδίσει τον κόσμο ολόκληρο, αλλά χάσει τη ζωή του; 37Ή τι θα δώσει ο άνθρωπος σαν αντάλλαγμα για τη ζωή του; 38Όποιος, λοιπόν, ντραπεί για μένα και για τη διδαχή μου στη γενιά τούτη τη μοιχαλίδα κι αμαρτωλή, και ο Γιος του Aνθρώπου θα ντραπεί γι΄ αυτόν όταν έρθει περιβλημένος με τη δόξα του Πατέρα του, μαζί με τους αγίους αγγέλους”.
1Tους έλεγε ακόμα: “Πραγματικά, σας λέω, υπάρχουν μερικοί απ΄ αυτούς που στέκονται εδώ, οι οποίοι δε θα γευτούν θάνατο, ώσπου να δουν τη βασιλεία του Θεού να έχει έρθει με δύναμη”.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Ἐκβλαστήσας ὡς ρόδον Μάρτυς ἀμάραντον, ἀθλητικῶς κατευφραίνεις τὴν Ἐκκλησίαν Χριστοῦ, τὴ εὐπνοία τῶν λαμπρῶν κατορθωμάτων σου, οὐ γὰρ παθῶν ζωοποιῶν, ἀνεδείχθης κοινωνός, νομίμως ἀνδραγαθήσας, ὦ Καλλιόπιε μάκαρ, ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ Σωτῆρος ἠμῶν.
