Θεία Λειτουργία – Αγίου Ευαγγελιστού Λουκά 18/10/2023 

ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ ΛΟΥΚΑ

Θεοκίνητος συγγραφέας τῶν δύο βιβλίων τῆς Καινῆς Διαθήκης θεωρεῖται ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς, πού «συμμάζεψε τά ἕθνη ἀπό τήν πλάνη καί τά πρόσφερε στό Θεό ὡς θυμίαμα» κατά τόν σχετικό ὕμνο τῆς Ἐκκλησίας. Τονίζει μέ ἔμφαση τή θυσία τοῦ Κυρίου ἀλλά καί τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ γιά καθένα πού μετανοεῖ.
Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος καί Εὐαγγελιστής Λουκᾶς καταγόταν ἀπό τήν Ἀντιόχεια τῆς Συρίας, ἦταν γόνος Ἐλλήνων εἰδωλολατρῶν. Φιλομαθής καί ἕξυπνος, ὅπως ἦταν ἀπό νεαρή ἡλικία, ἀναλώθηκε στήν ἀναζήτηση τῆς σοφίας καί στή μελέτη τῶν ἐπιστημῶν. Ἡ δίψα του γιά γνώση τόν ἔκανε νά ταξιδέψει ἀνά τόν κόσμο καί διέπρεψε στήν ἰατρική ἐπιστήμη. Πότε καί πῶς συντελέσθηκε ἡ μεταστροφή του στήν πίστη τοῦ Χριστοῦ δέν γνωρίζουμε. Ἴσως νά τήν ὀφείλει στόν Ἀπόστολο Παῦλο, τοῦ ὁποίου ἀνεδείχθη συνεργάτης καί συνοδοιπόρος. Ἐγκατέλειψε ἔνα τὀσο προσοδοφόρο ἐπάγγελμα, ἄφησε τίε ἀνέσεις μιᾶς πλούσιας πόλης καί προτίμησε μία ζωή στερήσεων καί διωγμῶν χάριν τοῦ Χριστοῦ. Γιά τόν Ἀπόστολο Παῦλο ὅμως μέ τήν διαρκῆ ταλαιπωρία τῆς ἀσθένειας, ὁ ἰατρός Λουκᾶς ἦταν μιά πολύ χρήσιμη παρουσία. Ἀλλά καί γιά τόν Λουκᾶ ἦταν προνόμιο ἐξαιρετικό νά ἐργάζεται ἀποστολικά κοντά στόν Μεγάλο Ἀπόστολο Παῦλο. Ἔμεινε κοντά στόν Ἀπόστολο Παῦλο, ἀχώριστος φίλος καί συνεργάτης, καί τοῦ πρόσφερε μαζί μέ τίς ἰατρικές του ὑπηρεσίες καί τήν γεμάτη σεβασμό ἀφοσίωσή του. Ὄταν ὁ Ἀπόστολος Παῦλος συνελήφθη καί μεταφέρθηκε στήν Καισάρεια τῆς Παλαιστίνης, ὁ Λουκᾶς δε΄ν τόν ἐγκατέλειψε. Τόν ἀκολούθησε μέχρι τήν Ρώμη, ὄπου παρουσιάσθηκε ἐνώπιον τοῦ Καίσαρος. Ἀντιμετώπισε ὅλα τά δεινά καί τίς περιπέτειες τοῦ ταξιδιοῦ, τίς ὁποῖες ὡραιότατα περιγράφει στό τέλος τοῦ βιβλίου τῶν Πράξεων. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μέ συγκίνηση μεγάλη δεχόταν τήν ἀγάπη καί τήν ἀφοσίωση τοῦ Λουκᾶ καί μάλιστα μέ πολύ ἀγάπη. Τήν πρώτη φορά, ὅταν φυλακισμένος στήν Ρώμη γράφοντας τήν πρός Κολασσαῖς ἐπιστολή του, τούς στέλνει τούς χαιρετισμούς τοῦ Λουκᾶ. «Ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἱατρός ὁ ἀγαπητός»! Γιά δεύτερη φορά συναντᾶμε τόν Λουκᾶ στήν πρός Φιλήμονα ἑπιστολή, ὅπου ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τόν ἀναφέρει μεταξύ τῶν συνεργατῶν του. Τέλος, γιά τρίτη φορά τόν ἀναφέρει ὅταν μέ παράπονο στόν Τιμόθεο γράφει πῶς ὅλοι τόν ἐγκατέλειψαν καί μέ κάποιο αἴσθημα παρηγοριᾶς προσθέτει:«Λουκᾶς ἔστι μόνος μετ’ἐμοῦ»!  (Β’Τιμ. 4ο κεφ.στιχ.11-17). Ὁ Λουκᾶς ἔμεινε κοντά του πιστός μέχρι τό μαρτυρικό τέλος τοῦ Ἀποστόλου Παύλου.
Μετά τήν ἔνδοξο τελείωση τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ὁ Λουκᾶς δἐν ἔμεινε στήν Ρώμη ἀλλά ἥθελε νά μεταδώσει τό Εὐαγγέλιο τῆς Σωτηρίας στήν Ἰταλία, στή Δαλματία, στή Μακεδονία καί τέλος ἔφθασε στήν Ἀχαΐα, ὅπου γιά πολλά χρόνια κηρύττει καί ὁργανώνει τήν Ἐκκλησία. Ἀναφέρεται ὅτι πρός τά γεράματά του πῆγε στήν Αἴγυπτο καί κήρυξε στούς είδωλολάτρες τήν Ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγγελίου. Στήν Αἰγυπτο ὅμως ὑπέστη μεγάλες ταλαιπωρίες. Ἐπίσης ἔφθασε μέχρι τήν μακρινή Θηβαΐδα τῆς Αἰγύπτου, ὅπου καί χειροτόνησε τόν Ἄγιο Ἄβιλο Ἐπίσκοπο Ἀλεξανδρείας. Ἐπιστρέφοντας στήν Ἐλλάδα ἐγκαταστάθηκε στή Θήβα τῆς Βοιωτίας, τῆς ὁποίας καί ἀνεδείχθη Ἐπίσκοπος. Ἐδῶ χειροτόνησε Πρεσβύτερους, Διακόνους καί ἀνήγειρε Ναούς, ὅπου ἱερουργοῦσε. Ἐξ ἄλλου τόσο μέ τήν προσευχή του ὅσο καί μέ τήν ἰατρική του γνώση θεράπευσε τούς ψυχικά καί σωματικά ἀσθενεῖς. Σέ ἡλικία 84 ἐτῶν τόν συνέλαβαν οἱ εἰδωλολάτρες, οἱ ὁποῖοι, ἀφοῦ τόν ἔγδαραν ζωντανό, τόν σταύρωσαν ἔπειτα σέ μία ἐλιά κι ἔτσι παρέδωσε τό πνεῦμα του στόν Κύριο.
Ὁ Κύριος ἔδωσε ὥστε ἀπό τήν μαρμάρινη λάρνακα τοῦ τάφου τήν ἡμέρα τῆς μνήμης του νά βγαίνει ἕνα θαυματουργό ὑγρό, κάτι σάν ροδόσταγμα, τό ὁποῖο θεράπευε τίς ἀσθένειες ἰδίως τῶν ὀφθαλμῶν, σέ ὅσους μέ πίστη χρίονταν μέ αὐτό.
Ὅπως γνωρίζουμε ὁ Ἅγιος Λουκᾶς δέν ἦταν μονάχα ὁ ἀγαπητός ἰατρός τοῦ Ἀποστόλου Παῦλου, ἀλλά τό Ἄγιο Πνεῦμα τόν άνέδειξε μεγάλο Εὐαγγελιστή καί ἔναν ἀπό τούς σπουδαιότερους θεόπνευστους συγγραφεῖς τῆς Καινῆς Διαθήκης. Εἶναι ὁ συγγραφέας τοῦ τρἰτου Εὐαγγελίου καί τοῦ βιβλίου τῶν Πράξεων. Τά δύο αὐτά βιβλία του ὁ θεῖος Λουκᾶς τά ἀπευθύνει σέ κάποιον Θεόφιλο, τόν ὁποῖο ὀνομάζει κράτιστον, ἴσως τόν ἡγεμόνα τῆς Ἀχαΐας. Τίε πληροφορίες αὐτές ὁ Λουκᾶς τίς συγκέντρωσε σάν μία πραγματική μέλισσα ἀπό τούς Ἀποστόλους, τούς συγγενεῖς τοῦ Τιμίου Προδρόμου καί κυρίως ἀπό τήν ‘Υπεραγία Θεοτόκο. Ἡ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας θέλει τόν Εὐαγγελιστή Λουκᾶ καί πρῶτο ἁγιογράφο, πού μάλιστα φιλοτέχνησε τήν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου ἐνῶ ἐκείνη ἀκόμα ζοῦσε. Ἡ Παναγία τήν εὐλόγησε λέγοντας νά μή λείψη ποτέ ἀπ΄ αὐτήν ἡ χάρη τοῦ ἐξ αὐτῆς τεχθέντος. Πολλές εἰκόνες ἀναφέρονται ὡς ἔργα τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Λουκὰ καί μέχρι σήμερα φυλάσσονται σέ διάφορα Μοναστήρια. Ζωγράφος ὄχι μόνο φορητῶν εἰκόνων, ἀλλά κυρίως ζωγράφος τοῦ λόγου, ὁ Ἱερός Λουκᾶς μιᾶς καί περιγράφει μέ γλαφυρότατο ὕφος ἐξαίσιες σκηνές ἀπό τή ζωή τῆς Θεοτόκου καί τοῦ Κυρίου. Ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς πρόσφερε ὁλοκληρωτικά τόν ἐαυτό του στό Θεό κι ἀσφαλῶς τοῦ ἀνταποδώθηκαν ὅλα ἑκατονταπλάσια.

Πηγή: Μορφές από το Συναξάρι, Ιωάννας Κατσούλα, Εκδόσεις ΚΥΠΡΗΣ, Αθήνα 2010.