ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ
Ἡ Κυριακή αὐτή λέγεται ἔτσι, διότι ἀπό τήν ἑπόμενη ἡμέρα (Δευτέρα) ἀπέχουμε κρέατος. Δηλ. ἡ Κυριακή τῆς Ἀπόκρεω εἶναι ἡ τελευταία ἡμέρα τῆς κρεοφαγίας μέχρι τό Πάσχα καί δέν ἐπιτρέπεται ἡ κατανάλωση κρέατος, ἐκτός ἄν πρόκειται γιά ἀρρώστους.
Οἱ θεῖοι Πατέρες ἔταξαν αὐτή τήν Κυριακή νά γίνεται ἀνάμνηση τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Χριστοῦ, γιά νά θυμόμαστε ὄχι μόνο τή φιλανθρωπία Του (ἀπό τήν Κυριακή τοῦ Ἀσώτου), ἀλλά καί τή δικαιοσύνη Του στήν κρίση, πού θά γίνει μερικῶς τήν ἡμέρα τοῦ θανάτου μας καί τελικῶς – τελεσιδίκως στή Δευτέρα Παρουσία Του.
Ἔτσι εἶναι δυνατόν νά διεγειρόμαστε ἀπό τόν ὕπνο τῆς ἀμελείας πρός ἐργασία τῶν ἀρετῶν καί καλλιέργεια – αὔξηση τῶν ταλάντων μας.
Πηγή: ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ Στοιχεῖα Ἀγωγῆς γιά τήν τάξη καί τή Λατρεία τῆς Ἐκκλησίας , Γεώργιος Σ. Κουγιουμτζογλου Πρεσβύτερος, ΣΤ΄ΕΚΔΟΣΗ
ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ ΤΟΥ ΔΕΚΑΠΟΛΙΤΟΥ
Ὁ ὅσιος Προκόπιος ἔζησε τὴν ἐποχὴ τοῦ διωγμοῦ ποὺ ἐξαπέλυσε ὁ Λέων Γ΄ Ἴσαυρος (717-741) κατὰ τῶν σεπτῶν εἰκόνων. Καταγόταν ἀπὸ τὴν Δεκάπολη, ἐκάρη μοναχὸς στὴν Κωνσταντινούπολη, καὶ ἀφοῦ διὰ τῆς ἀσκήσεως καὶ τῆς προσευχῆς καθαρίσθηκε τελείως ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τοὺς ρύπους τῆς σαρκὸς καὶ ἐνδυναμώθηκε μὲ τὴν παρρησία ποὺ χαρίζει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, προχώρησε μαζὶ μὲ τὸν μαθητὴ του Βασίλειο [28 Φεβρ.] στὴν ἀναίρεση τῶν αἱρετικῶν ποὺ ἀρνοῦνταν τὴν ἀλήθεια τῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ καταδίκασαν τὴν προσκύνηση τῶν ἁγίων εἰκόνων. Δὲν ἀρκέστηκε νὰ διδάσκει μὲ τὸν λόγο∙ ἐπιβεβαίωσε τὴν ὀρθοδοξία του μὲ πολλὲς ὀδύνες καὶ θλίψεις ποὺ ὑπέμεινε γιὰ τὴν ἀγάπη τῆς Ἀλήθειας, λάμποντας στὸν κόσμο σὰν τὸν χρυσό ποὺ καθαρίστηκε στὴν φωτιά. Μὲ τὸν θάνατο τοῦ τυράννου (741), ὁ διωγμὸς κόπασε, καὶ ὁ ἅγιος ἐπέστρεψε στὸ μοναστήρι του, ὅπου ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνη μετὰ ἀπὸ πολλὰ χρόνια.
Κατὰ μιὰ ἄλλη ἐκδοχὴ τοῦ Βίου τοῦ, ὁ ἅγιος Προκόπιος εἰσῆλθε πρῶτα σὲ ἕνα μοναστήρι τῆς πατρίδος του, ὅπου ἡ διαγωγὴ τῶν βυθισμένων στὶς ὑλικὲς μέριμνες μοναχῶν τοῦ φάνηκε ἀντίθετη πρὸς τὴν εὐαγγελικὴ ἐντολὴ νὰ μὴν μεριμνοῦμε εἰς τὴν αὔριον (Ματθ. 6,34). Ἀφοῦ ἔκανε ὑπομονὴ ἐπὶ τέσσερα χρόνια, ἐμπιστεύτηκε τὶς ἀντιρρήσεις του στὸν ἡγούμενο, ὁ ὁποῖος τοῦ ἀπήντησε: «Μὰ κανείς, τέκνο μου, δὲν μπορεῖ νὰ τηρήσει τὶς ἐντολὲς αὐτές». Ἀπογοητευμένος, ὁ Προκόπιος ἐγκατέλειψε τὴν μονὴ γιὰ νὰ μεταβεῖ στὴν ἔρημο, ὅπου ἐπὶ ἑπτὰ χρόνια ἀφιερώθηκε στὴν ἀδιάλειπτο προσευχή, παντελῶς ἀμέριμνος γιὰ τὰ ἐπίγεια. Ἐπειδὴ πολλοὶ ἐπισκέπτες τοῦ ζήτησαν νὰ ζήσουν ὑπὸ τὴν καθοδήγησή του, ἵδρυσε ἕνα μοναστήρι τὸ ὁποῖο διοργάνωσε μένοντας αὐστηρὰ πιστὸς στὶς διδασκαλίες τῶν ἁγίων Πατέρων. Παρόλο ποὺ εἶχε τόσες ψυχὲς ὑπὸ τὴν καθοδήγησή του, παρέμενε ἐστραμμένος ὅλος πρὸς τὸν Θεὸ καὶ προέτρεπε τοὺς μαθητὲς του νὰ περισσεύει ἐντὸς τους ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ προσδοκία τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν. Φλεγόμενος, ὅμως, ἀπὸ τὸν πόθο τῆς ἡσυχίας, ὅρισε ἕναν διάδοχό του καὶ ἐπέστρεψε στὴν ἔρημο, μέχρι τὴν ἐποχὴ ποὺ ὁ αὐτοκράτορας ἐξαπέλυσε διωγμὸ κατὰ τῆς τιμῆς τῶν ἁγίων εἰκόνων. Ὁ τύραννος, ἔχοντας πληροφορηθεῖ τὶς ἀρετές, τὰ ἀσκητικὰ παλαίσματα καὶ τὴν προσήλωση τοῦ ὁσίου Προκοπίου στὶς παραδόσεις τῆς Ἐκκλησίας, διέταξε νὰ τὸν φυλακίσουν καὶ ἔστειλε ἕναν ἀξιωματοῦχο μὲ ἐντολή νὰ κάμψει τὸ φρόνημά του. Στὶς κολακεῖες καὶ στὶς ἀπειλὲς του, ὁ ἅγιος ἀποκρίθηκε: «Ὅλα ὅσα ἐσεῖς θεωρεῖτε ἀπολαύσεις, ἂς πᾶνε μαζὶ σας στὸ πῦρ τὸ ἐξώτερον. Ὅσο δὲ γιὰ τὶς ἀπειλὲς σας, μάθετε ὅτι τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο μᾶς διδάσκει νὰ μὴν φοβούμεθα ἐκείνους ποὺ σκοτώνουν τὸ σῶμα (Ματθ. 10,28)». Ἀφοῦ ἐν συνεχείᾳ ὁ ἅγιος Προκόπιος ὀμολόγησε τὴν πίστη του στὶς ἅγιες εἰκόνες, ὁ μάγιστρος ἰσχυρίστηκε δῆθεν, ὅτι καὶ ὁ αὐτοκράτορας ἦταν ὀρθόδοξος καὶ τιμοῦσε τὶς εἰκόνες καὶ γιὰ τοῦ λόγου τὸ ἀληθὲς τοῦ ἔδειξε καὶ ἀσπάσθηκε μιὰ εἰκόνα ποὺ φύλαγε στοὺς κόλπους του. Ὁ ἅγιος, ὅμως, ἀποκρίθηκε ὅτι οἱ διωγμοὶ ποὺ ἐπιβάλλονταν σὲ ὅλη τὴν αὐτοκρατορία κατὰ τῶν ὁμολογητῶν ἦταν ἀπόδειξη ὅτι ψευδόταν. Ἀφοῦ ὁ ἀπεσταλμένος ἔκανε τὴν ἀναφορὰ του στὸν αὐτοκράτορα, ὁ ἅγιος Προκόπιος ὑποβλήθηκε σὲ βασανιστήρια καὶ ἐστάλη ἐξορία, ὅπου καὶ βρῆκε τὴν μακαρία του τελευτή.
Πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, Τόμος 6ος. Εκδόσεις: Ίνδικτος.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ
Ματθ.κε’ 31-46
ΚΕΙΜΕΝΟ
31 Ὃταν δὲ ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἄγγελοι μετ’ αὐτοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, 32 καὶ συναχθήσεται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἀφοριεῖ αὐτοὺς ἀπ’ ἀλλήλων ὥσπερ ὁ ποιμὴν ἀφορίζει τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων, 33 καὶ στήσει τὰ μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων. 34 τότε ἐρεῖ ὁ βασιλεὺς τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. 35 ἐπείνασα γάρ, καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην, καὶ συνηγάγετέ με, 36 γυμνός, καὶ περιεβάλετέ με, ἠσθένησα, καὶ ἐπεσκέψασθέ με, ἐν φυλακῇ ἤμην, καὶ ἤλθετε πρός με. 37 τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ οἱ δίκαιοι λέγοντες· κύριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶντα καὶ ἐθρέψαμεν, ἢ διψῶντα καὶ ἐποτίσαμεν; 38 πότε δέ σε εἴδομεν ξένον καὶ συνηγάγομεν, ἢ γυμνὸν καὶ περιεβάλομεν; 39 πότε δέ σε εἴδομεν ἀσθενῆ ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ ἤλθομεν πρός σε; 40 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐρεῖ αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε. 41 τότε ἐρεῖ καὶ τοῖς ἐξ εὐωνύμων· πορεύεσθε ἀπ’ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. 42 ἐπείνασα γάρ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με, 43 ξένος ἤμην, καὶ οὐ συνηγάγετέ με, γυμνός, καὶ οὐ περιεβάλετέ με, ἀσθενὴς καὶ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐκ ἐπεσκέψασθέ με. 44 τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ καὶ αὐτοὶ λέγοντες· κύριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶντα ἢ διψῶντα ἢ ξένον ἢ γυμνὸν ἢ ἀσθενῆ ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐ διηκονήσαμέν σοι; 45 τότε ἀποκριθήσεται αὐτοῖς λέγων· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ’ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε. 46 καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
31 «Όταν, λοιπόν, έρθει ο Γιος του Aνθρώπου μέσα στη δόξα του, και μαζί του όλοι οι άγιοι άγγελοί του, τότε θα καθίσει πάνω στον ένδοξο θρόνο του. 32Kαι θα συναχτούν μπροστά του όλα τα έθνη και θα τους ξεχωρίσει τον έναν από τον άλλο, όπως ξεχωρίζει ο βοσκός τα πρόβατα από τα γίδια. 33Kαι θα βάλει τα πρόβατα στα δεξιά του, ενώ τα γίδια θα τα βάλει στ’ αριστερά. 34Έπειτα ο βασιλιάς θα πει σ’ αυτούς που θα είναι στα δεξιά του: Eλάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για σας από τότε που θεμελιώθηκε ο κόσμος. 35Γιατί πείνασα, και μου δώσατε να φάω, δίψασα, και μου δώσατε να πιω, ξένος ήμουν, και με περιμαζέψατε, 36γυμνός ήμουν, και με ντύσατε, αρρώστησα, και με επισκεφτήκατε, στη φυλακή ήμουν, και ήρθατε κοντά μου. 37Tότε θα αποκριθούν οι δίκαιοι και θα του πούνε: Kύριε, πότε σε είδαμε να πεινάς και σε θρέψαμε ή να διψάς και σου δώσαμε να πιεις; 38Kαι πότε σε είδαμε ξένο και σε περιμαζέψαμε ή γυμνό και σε ντύσαμε; 39Kαι πότε σε είδαμε άρρωστο ή στη φυλακή και σε επισκεφτήκαμε; 40Kαι θ’ αποκριθεί ο βασιλιάς και θα τους πει: Πραγματικά, σας λέω, καθόσο τα κάνατε αυτά σ’ έναν από τους αδελφούς μου αυτούς τους ασήμαντους, σ’ εμένα τα κάνατε. 41 «Kατόπιν θα πει και σ’ εκείνους που θα είναι στ’ αριστερά: Φύγετε από μένα εσείς οι καταραμένοι, στη φωτιά την αιώνια, που έχει ετοιμαστεί για το διάβολο και τους αγγέλους του. 42Γιατί πείνασα, και δε μου δώσατε να φάω, δίψασα, και δε μου δώσατε να πιω, 43ξένος ήμουν, και δε με περιμαζέψατε, γυμνός ήμουν, και δε με ντύσατε, άρρωστος και στη φυλακή, και δε με επισκεφτήκατε. 44Tότε θα του αποκριθούν κι αυτοί: Kύριε, πότε σε είδαμε να πεινάς ή να διψάς ή ξένο ή γυμνό ή άρρωστο ή στη φυλακή, και δε σε υπηρετήσαμε; 45Θα τους αποκριθεί τότε εκείνος: Πραγματικά, σας λέω, καθόσο δεν τα κάνατε αυτά σ’ έναν απ’ αυτούς τους ασήμαντους, ούτε σε μένα τα κάνατε. 46Kαι θ’ αναχωρήσουν αυτοί σε κόλαση αιώνια, και οι δίκαιοι σε ζωή αιώνια».
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Φερωνύμως προκύπτων ἐν ἀσκήσει Προκόπιε, ἤρθης ἐκ δυνάμεως Πάτερ, πρὸς ἀθλήσεως ἔλλαμψιν Χρίστου γὰρ τὴν Εἰκόνα προσκυνῶν, Μαρτύρων ἀνεδείχθης κοινωνός, μεθ’ ὧν πρέσβευε παμμάκαρ διαπαντός, ὑπὲρ τῶν ἐκβοώντων σοι, δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνερνούντι διὰ σοῦ, πασιν ἰάματα.
