2025 21 Οκτ. 3ο Μάθημα Βυζαντινής Αγιογραφίας:
«Σχεδιασμός προσώπου και κεφαλής Β)»
Διδάσκει η Μαρία Λουλουργά
Αγαπητοί μαθητές των μαθημάτων της Βυζαντινής Αγιογραφίας της Ενοριακής μας συντροφιάς «η Γαλιλαία», χαίρετε και πάλι!
1.(Καλό είναι να χαράσσουμε πρώτα τις γραμμές μας αχνά και μαλακά με το μολύβι μας, ώστε να σβήνει εύκολα αν χρειαστεί. Δηλαδή, θα κάνουμε πρώτα βοηθητικές δοκιμαστικές γραμμές και μετά όταν σιγουρευτούμε για το τελικό σχέδιο, τότε το πατάμε πιο δυνατά με το μολύβι.) Είχαμε σταματήσει στα μάτια. Το επόμενο βήμα είναι να σχεδιάσουμε τα φρύδια. Στα φρύδια, είναι πιο ελεύθερο το σχέδιο. Τα φρύδια ποικίλουν ανάλογα με το τι μορφή θέλουμε να δώσουμε κάθε φορά. Επίσης, τα δύο φρύδια μεταξύ τους μπορεί να είναι ελαφρώς διαφορετικά. Και αυτό δείχνει κίνηση στο βλέμμα! Άρα το πρόσωπο μας είναι πιο εκφραστικό. Παράδειγμα, το ένα φρύδι μπορεί να είναι ελαφρώς πιο ανυψωμένο από το άλλο. Προσοχή όμως πάντα να ακολουθούν την πορεία που διαγράφει η γραμμή γαλήνης. Και γενικά να φαίνεται ότι αγκαλιάζει το μάτι. Τα φρύδια φυσικά θα ξεκινήσουν από το σημείο που ξεκίνησε η μύτη. Από τη μέση και μετά τα φρύδια ανασηκώνονται λίγο πιο πάνω και διαγράφουν μια καμπύλη και σιγά σιγά όπως κατεβαίνουν τείνουν να ενωθούν με την κάτω γραμμή (του φρυδιού). Μέσα στο φρύδι θα κάνουμε και άλλες γραμμές αχνές ώστε να το σκιάσουμε ελαφρώς. Το ένα μπορεί να είναι λίγο πιο στρογγυλό και το άλλο λίγο πιο ευθυγραμμισμένο. Όμως ακολουθούν πιστά την καμπυλότητα του ματιού κάθε φορά.
2.Τα χείλη επίσης είναι και αυτά λιγότερο σύνθετα στο να τα σχεδιάσουμε όπως είχαμε βασικές λεπτομέρειες και μετρήσεις με τα μάτια και τη μύτη. Θα κάνουμε το εξής πολύ απλό βήμα. Θα πάρουμε άλλη μία φορά τη μύτη μας που είναι 4 εκατοστά και θα την βάλουμε νοητά ακριβώς κάτω από τη μύτη , στον ίδιο άξονα. Όχι όμως ακριβώς εκεί που τελειώνει η μύτη, λίγο πιο πάνω, εκεί που τελειώνουν τα ρουθούνια της μύτης. Και θα κάνουμε άλλη μία ευθεία πάλι προς τα κάτω, μια αχνή γραμμή δηλαδή, που θα είναι 4 εκατοστά. Εδώ στα 4 εκατοστά, σε αυτό το σημείο, θα έρθει και θα ακουμπήσει το πηγούνι του προσώπου. Οπότε έχουμε άλλο ένα ευθύγραμμο τμήμα, που είναι 4 εκατοστά, δηλαδή ίσο με μία μύτη. Τώρα, αυτό το τμήμα το ευθύγραμμο τμήμα των 4 εκατοστών Θα το χωρίσουμε με το μάτι μας, χωρίς να κάνουμε ιδιαίτερες μετρήσεις με δεκαδικά ψηφία, σε 3 ίσα τμήματα. Στο πρώτο τρίτο, εκεί που τελειώνει το πρώτο κομματάκι, θα χαράξουμε πάλι μία οριζόντια γραμμούλα διακομμένη ,γιατί εδώ, σε αυτή την ευθεία, θα είναι η ένωση των 2 χειλέων. Δηλαδή εδώ πάνω θα ξεκινήσουμε να σχεδιάσουμε το πάνω χείλος. Όμως, μας λείπει κάτι. Μας λείπει το πλάτος του στόματος, το πλάτος του πάνω χείλους δηλαδή. Πόσο μεγάλο θα είναι και πόσο μικρό θα είναι.
3.Να πούμε εδώ μία πολύ σημαντική παρατήρηση, που έχει έτσι και θεολογικό περιεχόμενο. Τα χείλη στην βυζαντινή αγιογραφία σχεδιάζονται μικρά και σφιγμένα. Γιατί συμβολίζουμε με αυτόν τον τρόπο, ότι το εικονιζόμενο πρόσωπο περιορίστηκε στην απαραίτητη τροφή και στα απαραίτητα λόγια. Όπως βλέπουμε, στην βυζαντινή αγιογραφία τίποτα δεν σχεδιάζεται τυχαία. Και όλα έχουν έναν συμβολικό και θεολογικό περιεχόμενο. Επομένως, ξέρουμε ότι το στόμα μας θα γίνει κάπως στενό σε σχέση με ένα φυσικό στόμα. Πόσο στενό όμως; Θα πάρουμε δύο κάθετες γραμμές σαν οδηγό. Αυτές τις κάθετες γραμμές θα τις φέρουμε από το σημείο αφετηρίας των ματιών προς τα κάτω (διακεκομμένες). Αφού σχεδιάσαμε την ένωση των χειλέων πάμε τώρα να σχεδιάσουμε το πάνω χείλος. Μπορούμε να σκιάσουμε λίγο την ένωση των χειλέων όπως κάναμε με το πάνω βλέφαρο και το βολβό του ματιού. Λίγο να ευθυγραμμιστεί, να μην έχει πολύ έντονες γωνίες. Θα δείξει πιο όμορφο και πιο γαλήνιο.
4.Τα αυτιά… Για να βρούμε τη θέση τους καλό θα είναι πρώτα να κάνουμε το περίγραμμα του προσώπου. Για να μπορέσουμε όμως να το σχεδιάσουμε πρέπει να βρούμε αφού βρήκαμε εκεί το σημείο που θα τελειώνει, που θα κλείνει το περίγραμμα, δηλαδή το πηγούνι του προσώπου, πρέπει να βρούμε και το σημείο που θα ξεκινάει το μέτωπο. Το σημείο δηλαδή που θα ξεκινήσουμε να σχεδιάζουμε το περίγραμμα. Είναι πολύ εύκολο , είναι άλλη μία μύτη προς τα πάνω. Δηλαδή θα πάρουμε τα 4 εκατοστά και θα τα βάλουμε άλλη μία φορά από εκεί που ξεκινήσαμε να σχεδιάζουμε τη μύτη, άλλη μία φορά προς τα πάνω, άλλα 4 εκατοστά. Κάπου εκεί περίπου θα ξεκινήσουμε να σχεδιάζουμε το περίγραμμα του προσώπου. Και μιας και έχουμε φτάσει μέχρι εδώ, για να δούμε και το εξής.. αν βάλουμε άλλη μία μύτη ακριβώς πιο πάνω (στον ίδιο κεντρικό άξονα του προσώπου), άλλα δηλαδή 4 εκατοστά, θα έχουμε και την κορυφή του κεφαλιού, δηλαδή το ανώτερο σημείο του μαλλιού, της κόμης δηλαδή του προσώπου.
Για να δείτε τη συνέχεια του κειμένου ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ ΕΔΩ , στην ιστοσελίδα της Ενοριακής Συντροφιάς “ΓΑΛΙΛΑΙΑ”, του Ι.Ν.Μεγ.Αγ.Γεωργίου Λαρίσης της Ι.Μ.Λαρίσης και Τυρνάβου :
https://galilea.gr/μαθηματα-αγιογραφιασ/
