ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ – ΙΩΣΗΦ ΤΟΥ ΠΑΓΚΑΛΟΥ
Μεγάλη Δευτέρα μνείαν ποιούμεθα τοῦ μακαρίου Ἰωσήφ καί τῆς ὑπό τοῦ Κυρίου καταρασθείσης καί ξηρανθείσης συκῆς.
Ὁ Ἰωσήφ ὑπῆρξε ἔνας ἀδάμας ἀρετῆς. “Ἔστηκεν ὥσπερ τίς ἀδάμας ὑπό τῶν παθῶν μή ἀλούς τῆς ἁμαρτίας”. Ἔζησε 1800 χρόνια περίπου πρό Χριστοῦ, ἦταν ὑιός τοῦ Πατριάρχη Ἰακώβ καί δισέγγονος τοῦ Ἀβραάμ. Ὁ Ἰακώβ γιά τήν ἀρετή του τόν ξεχώριζε ἀπό τά ἄλλα παιδιά του, γεγονός πού προκαλοῦσε τόν φθόνο τῶν ἄλλων παιδιῶν του. Μέ σεβασμό πρός τήν ἐπιθυμία τοῦ πατέρα του καί ἀγάπη στούς ἀδελφούς του κίνησε μία μέρα νά πάει φαγητό στά ἀδέλφια στούς ἀγρούς. Τ’ἀδέλφια του ὅμως μόλις τόν εἶδαν ἀπό μακριά, ἄρχισαν νά σχεδιάζουν πῶς θά τόν βγάλουν ἀπό τήν μέση. Ὅμως ἀκούσθηκε καί κάποια φωνή εὐνοική πρός τόν ἄδολο καί ἀνύποπτο Ἰωσἠφ. Ἦταν ὁ Ρουβήμ, ὁ πρωτότοκος υἱός τοῦ Ἰακώβ, ὁ ὁποῖος δέν ἀνεχόταν νά δεῖ τό αἶμα τοῦ ἀδελφοῦ του νά χύνεται ἀπό χέρια ἀδελφικά. Γι’αὐτό καί προτείνει:- Καλύτερα νά τόν ρίξουμς μέσα σ’ἔνα λάκκο καί νά πεθάνει ἐκεῖ μοναχός του! Ἡ πρόταση ααὐτή ἔγινε δεκτή. Μόλις ἔφτασε ὁ Ἰωσήφ τότε ὅλοι μαζί ρίχθηκαν ἐπάνω του, τοῦ ἔβγαλάν τό πλουμιστό ροῦχο πού φοροῦσε καί τό ὁποῖο ἔγινε αἰία τοῦ φθόνου τους. Ὁ Ἰωσήφ κατάλαβε ὅτι κάτι κακό του σχεδιάζουν καί κλαίγοντας τούς παρακαλεῖ νά τόν λυπηθοῦν. Ἔτσι ὁ Ἰωσήφ ρίχνεται μέσα στό βάθος ἑνός ἄδειου καί κατάξερου λάκκου. Σάν μή συνέβη τίποτα, τά ἀδέλφια του κάθησαν ἥσυχα νά φάνε. Δέν πρόφθασαν καλά-καλά νά φᾶνε καί βλέπουν ἀπό μακρυά νά ἔρχονται κάποιοι ἔμποροι Ἰσμαηλίτες, οἱ ὁποῖοι μέ φορτωμένες τίς καμῆλες τους ἀπό διάφορα εἴδη πήγαιναν πρός τήν Αἴγυπτο. Μόλις ὁ Ἰούδας εἱδε τούς ἐμπόρους εἶπε στ’ἀδέλφια του: -Γιατί νά σκοτώσουμς τόν ἀδελφό μας καί νά γίνουμε ἀδελφοκτόνοι. Δέν εἶναι καλύτερα να τόν πουλήσουμε σ’αὐτούς τούς ἐμπόρους;Ἔτσι τόν ξεφορτωνόμαστε γιά πάντα:Ὅλοι συμφώνησαν καί ὁ Ἰωσήφ παζαρεύεται καί πουλιέται γιά 30 νομίσματα στούς Ἰσμαηλίτες καί φεύγει γιά τήν Αἴγυπτο, ὡς δοῦλος μέ θλίψη και πόνο μεγάλο.
Οἱ ἔμποροι ἐκεῖνοι πού τόν ἀγόρασαν ἦρθαν στήν Αἴγυπτο, ὅπου πούλησαν τόν Ἰωσήφ ὡς δοῦλο στόν Πεντεφρή, τόν ἀρχιμάγειρα τοῦ Φαραώ. Ὁ Ἰωσήφ στεναχωρήθηκε πολύ ἀλλά δέν ἀπελπίσθηκε γιατί εἶχε προστάτη Του τόν Θεό. Μέ τήν καλοσύνη καί τήν εὐγένεια του κατόρθωσε νά κερδίσει τήν εὔνοια τοῦ κυρίου του. Ἀπό τήν ὥρα λοιπόν πού ὁ Ἰωσήφ μπῆκε στό σπίτι τοῦ Πεντεφρῆ, τά πράγματα ἄλλαξαν τόσο πολύ, ὥστε κι αὐτός ὁ εἰδωλολάτρης Αἱγύτπιος νά ὁμολογεῖ “Ἐδῶ δέν εἶναι χέρι ἀνθρώπου ἀλλά χέρι Θεοῦ”, “Καί εὐλόγησεν Κύριος τόν οἶκον τοῦ Αίγυπτίου διά Ἰωσήφ”. Ὁ νεαρός Ἰωσήφ δέν ἦταν μόνο ἔξυπνος ὥστε νά κερδίσει τήν εὔνοια τοῦ κυρίου του, ἦταν καί πολύ ὡραῖος στή μορφή, “ὡραῖος τή ὅψει σφόδρα”, γεγονός ὅμως πού τόν ἔφερε σέ πολύ μεγάλη δοκιμασία. Τόν πρόσεξε ἡ Αἰγυπτία γυναίκα τοῦ Πεντεφρῆ καί τόλμησε νά τοῦ πεῖ:”Κοιμήθητι μετ’ ἐμοῦ”! Ὁ πειρασμός γιά τόν ἐνάρετο Ἰωσήφ ἦταν πολύ μεγάλος. Κι ὅπως ψάλλει ἡ ἐκκλησία μας, ὁ δαιμόνιος δράκων βρῆκε μία δεύτερη Εὔα, τήν Αὀγυπτία, ἡ ὁποία προσπαθοῦσε μέ λόγια κολακευτικά νά ρίξει στήν ἁμαρτία τόν Ἰωσήφ, μά Ἐκείνος ἁγνός καί πιστός στό Θεό τῆς ἀπαντοῦσε:- Πῶς ποιήσω τοῦτο ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ μου;Καί τρέχοντας ἔφυγε, ἀφήνοντας στά χέρια τῆς Αἰγυπτίας Κυρίας του τόν χιτῶνα του καί βγῆκε ἔξω γυμνός κι ὅπως σημειῶνει ὁ ὑμνογράφος:”καί γυμνός οὐκ ἠσχύνετο, ὡς ὁ Ἀδάμ πρό τῆς παρακοῆς”.
Ἄν καί ζοῦσε μέσα σέ μεγάλο πλῆθος Εἰδωλολατρῶν Αἰγυπτίων ὁ Ἰωσήφ, δέν ἐπηρεάστηκε ἀπό αὐτούς καί ἔμεινε πιστός στό Θεό. Κι ὁ Θεός ὅμως δέν ἐγκατέλειψε τόν πιστό του δοῦλο ἀλλά μέ ἀφορμή τά δύο γνωστά μας ὄνειρα πού εἶδε ὁ Φαραώ, τά ὁποῖα κλήθηκε νά ἑρμηνεύσει ὁ Ἰωσήφ, ἀνῆλθε σέ μία μεγάλη θέση καί ἔγινε Ἀντιβασιλιάς τῆς Αἰγύπτου. Ἅγιο σχέδιο τοῦ Θεοῦ ἦταν νά περάσει ἀπό τήν καταφρόνια στή δόξα. Ἔτσι ὁ προδομένος καί πουλημένος Ἰωσήφ ἀναδεικνύεται δίκαιος κράτωρ, δίκαιος ἄρχοντας. Γρήγορα ἦρθαν τά ἐπτά χρόνια τῆς στέρησης καί τῆς πείνας. Ὁ σώφρων Ἰωσήφ, εἶχε ἐξασφαλίσει σῖτον ὄχι μόνο γιά τήν Αἰγυπτο ἀλλά καί γιά ὅλους τούς γειτονικούς λαούς. Ἀνάμεσα στό πλῆθος τῶν λαῶν πού καταφθάνει γιά νά ἀγοράσει σιτάρι, κάποια μέρα φθάνουν καί τ’αδέλφια του. Εἴκοσι χρόνια πέρασαν ἀπό τότε πού τόν πούλησαν. Ἐκεῖνοι δέν τόν γνώρισαν, ἐκεῖνος ὅμως τούς γνώρισε καί δάκρυσε. Τούς δοκιμάζει νά δεῖ ἄν μετάνιωσαν γιά τήν πράξη τους καί προσποιεῖται ὅτι θέλει νά κρατήσει ὡς δοῦλο του τόν μικρότερο απ’αὐτούς, τόν Βενιαμίν. Τότε τούς ἀκούει νά ὁμολογοῦν:”Ὁ Θεός γνωρίζει τήν ἁμαρτία πού ἐπράξαμε ἄδικα στόν ἀδελφό μας καί μᾶς τιμωρεῖ. Γιά τήν ἀνομία δοκιμαζόμαστε”. Ὁ Ἰούδας παίρνει τόν λόγο καί τόν καθικετεύει να μήν κρατήσει τόν Βενιαμίν, ἀλλά αὐτόν τόν ἴδιο. – Κράτησε ἐμένα ἄρχοντα, τοῦ λέγει, εἶμαι πιό γεροδεμένος καί μπορῶ νά σέ ὑπηρετῶ καλύτερα κι ὅχι αὐτό τό παιδί πού τό ἀγαπᾶ ὁ γέροντας πατέρας μας. Δέν μπορῶ νά δῶ τόν πατέρα νά πεθαίνει ἀπό τήν λύπη του:” Ὁ Ἰωσήφ ὄχι ἁπλῶς συγκινήθηκε ἀλλά ἄφησε “φωνήν μετά κλαυθμοῦ”. Μέ κλάματα ρίχθηκε στόν Βενιαμίν καί καταφιλῶντας τόν τούς εἰπε:-Ἐγώ εἶμαι ὁ Ἰωσήφ. Τά ἀδέφια του, πού γονατιστοί τόν παρακαλούσαν νά μή κρατήσει ὡς δούλο τόν Βενιαμίν, ἔμειναν ἔκπληκτοι. “Καί οὐκ ἠδύναντο ἀποκριθῆναι αὐτῶ”. Ταράχθηκαν γιατί ἦσαν ἔνοχοι. Ὁ Ἰωσήφ τούς καθησυχάζει καί τούς παρακαλεῖ νά φέρουν τόν γέροντα πατέρα τούς στήν Αἴγυπτο. Ὅτι ἔγινε, τούς λέγει, ἦσαν μέσα στό ἄγιο σχέδιο τοῦ Θεοῦ.
Ὁλόκληρη ἡ ζωή τοῦ Ἰωσήφ ὑπῆρξε ἕνα ὁλοζώντανο παράδειγμα ἀρετῆς ἀλλά καί πρότυπο τοῦ Χριστοῦ γι’αὐτό τιμᾶται τήν Μεγάλη Δευτέρα. Κοιμήθηκε σέ ἡλικία 110 ἐτῶν καί ἐτάφη στήν Αἰγυπτο δίχως ποτέ να ξεχασθεῖ ἡ ἀρετή του.
Πηγή:Μορφές από το Συναξάρι, Ιωάννας Κατσούλα, Εκδόσεις Κυπρή 2010.
