ΕΚΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΤΩΝ ΒΑΙΩΝ)
Μετά τήν ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου, ὁ Χριστός ἀπομακρύνθηκε πάλι στόν Ἰορδάνη ποταμό, γιά νά μήν τόν συλλάβουν οἱ Ἀρχιερεῖς πού σχεδίαζαν τό θάνατό του.
Ἕξι ἡμέρες πρίν ἀπό τό Ἑβραϊκό Πάσχα, ἐπέστρεψε στή Βηθανία, ὅπου στό γεῦμα πού προσέφερε ἡ οἰκογένεια τοῦ Λαζάρου, ἡ ἀδελφή τοῦ Μαρία ἄλειψε τά πόδια τοῦ Ἰησοῦ μέ μύρο καί τήν ἑπομένη (Κυριακή τῶν Βαΐων) εἰσῆλθε στά Ἱεροσόλυμα καθήμενος «ἐπί πώλου ὄνου».
Τότε ὁ λαός ἔστρωνε στή γῆ βάϊα (ὅπως κάνουν στούς θριαμβευτές), ἐπειδή Τόν θεωροῦσαν ἐπίγειο βασιλέα (πού θά τούς ἐλευθέρωνε ἀπό τόν Ρωμαϊκό ζυγό) καί Τόν ὑποδέχθηκαν μέ τήν κραυγή: «Ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, ὁ Βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ».
Ἀπό τήν ὑποδοχή αὐτή σείστηκε καί χάρηκε ἡ Σιών, ἐνῶ σήμερα χαίρεται καί ἑορτάζει ἡ νέα Σιών, ὁ νέος Ἰσραήλ, δηλαδή ὅλοι ἐμεῖς, γιατί ἔρχεται ὁ Κύριος νικητής τοῦ θανάτου προδηλώνοντας τή δική Του καί τή δική μας ἀνάσταση.
Στούς Ι. Ναούς μοιράζονται στό λαό βάϊα, δάφνες ἤ κλαδιά ἐλαιῶν.
Τά βάϊα, δηλ. τά ἁπαλά κλαδιά τῶν φοινίκων, ἐσήμαιναν τή νίκη τοῦ Χριστοῦ κατά τοῦ διαβόλου καί τοῦ θανάτου. Τό «Ὡσαννά» ἑρμηνεύεται «σῶσε μέ, παρακαλῶ» καί τό πωλάριον τῆς ὄνου, ζῶο ἀδάμαστο καί ἀκάθαρτο, κατά τό Μωσαϊκό Νόμο, μέ τό κάθισμα τοῦ Χριστοῦ σ’ αὐτό, ἐσήμαινε τήν πρώην ἀκαθαρσία καί ἀγριότητα τῶν ἐθνῶν καί τήν ὑποταγή τούς μετά ἀπό αὐτά στόν Εὐαγγελικό Νόμο.
Πηγή: ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ Στοιχεῖα Ἀγωγῆς γιά τήν τάξη καί τή Λατρεία τῆς Ἐκκλησίας , Γεώργιος Σ. Κουγιουμτζόγλου Πρεσβύτερος, ΣΤ΄ΕΚΔΟΣΗ
ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΤΥΡΟΣ ΕΥΨΥΧΙΟΥ
Ὁ ἅγιος Εὐψύχιος διῆγε βίο ἐνάρετο στὴν Καισάρεια τῆς Καππαδοκίας, τὴν ἐποχὴ τῆς ἐφήμερης καὶ αἱμοσταγοῦς βασιλείας τοῦ Ἰουλιανοῦ τοῦ Παραβάτη (361-363). Ὅταν ὁ αὐτοκράτορας πέρασε ἀπὸ τὴν Καισάρεια πηγαίνοντας πρὸς Ἀντιόχεια, ὁ Εὐψύχιος εἶχε μόλις πρὶν ἡμέρες νυμφευθεῖ. Ἐξεπλάγη τότε ὁ Ἰουλιανὸς μαθαίνοντας ὅτι σχεδὸν ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως ἦσαν χριστιανοὶ καὶ ὅτι, μὲ προτροπὴ τοῦ Εὐψυχίου, μόλις εἶχαν κατεδαφίσει τὸν ναὸ τῆς θεὰς Τύχης, τὴν ὁποία ὁ Ἰουλιανὸς εὐλαβεῖτο ἰδιαιτέρως καὶ στὴν ὁποία καθημερινῶς προσέφερε θυσίες. Διέταξε τότε νὰ ἀποκεφαλιστεῖ ὁ ὑπαίτιος τῆς ἱεροσυλίας αὐτῆς καὶ νὰ ὑποβληθοῦν οἱ συνεργοὶ του σὲ βασανιστήρια καὶ κατόπιν νὰ σταλοῦν σὲ ἐξορία. Ὅταν ἐκτελέστηκε ἡ καταδίκη καὶ ὁ Εὐψύχιος συγκαταλέχθηκε μεταξὺ τῶν καλλινίκων μαρτύρων τοῦ Χριστοῦ, ὁ τύραννος διέταξε τοὺς κατοίκους νὰ ἀνοικοδομήσουν ἐκ νέου τὸν κατεστραμμένο ναό. Ἀντὶ ὅμως νὰ ὑπακούσουν οἱ χριστιανοὶ ἀνήγειραν ναὸ ἀφιερωμένο στὸν ἅγιο Εὐψύχιο. Ὀκτὼ χρόνια ἀργότερα, ὁ Μέγας Βασίλειος τίμησε ἐκεῖ τὴν μνήμη τοῦ μάρτυρος, συγκεντρώνοντας στὸν ναὸ ὅλους τοὺς ἐπισκόπους τοῦ Πόντου.
Πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, Τόμος 8ος. Εκδόσεις: Ίνδικτος.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΑΠΡΙΛΙΟΥ
Ιω.ιβ’ 1-18
ΚΕΙΜΕΝΟ
1 Ο οὖν Ἰησοῦς πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ πάσχα ἦλθεν εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος ὁ τεθνηκώς, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. 2 ἐποίησαν οὖν αὐτῷ δεῖπνον ἐκεῖ, καὶ ἡ Μάρθα διηκόνει· ὁ δὲ Λάζαρος εἷς ἦν τῶν ἀνακειμένων σὺν αὐτῷ. 3 ἡ οὖν Μαρία, λαβοῦσα λίτραν μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου, ἤλειψε τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἐξέμαξε ταῖς θριξὶν αὐτῆς τοὺς πόδας αὐτοῦ· ἡ δὲ οἰκία ἐπληρώθη ἐκ τῆς ὀσμῆς τοῦ μύρου. 4 λέγει οὖν εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Ἰούδας Σίμωνος Ἰσκαριώτης, ὁ μέλλων αὐτὸν παραδιδόναι· 5 διατί τοῦτο τὸ μύρον οὐκ ἐπράθη τριακοσίων δηναρίων καὶ ἐδόθη πτωχοῖς; 6 εἶπε δὲ τοῦτο οὐχ ὅτι περὶ τῶν πτωχῶν ἔμελεν αὐτῷ, ἀλλ’ ὅτι κλέπτης ἦν, καὶ τὸ γλωσσόκομον εἶχε καὶ τὰ βαλλόμενα ἐβάσταζεν. 7 εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς· ἄφες αὐτήν, εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ ἐνταφιασμοῦ μου τετήρηκεν αὐτό. 8 τοὺς πτωχοὺς γὰρ πάντοτε ἔχετε μεθ’ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε. 9 Ἔγνω οὖν ὄχλος πολὺς ἐκ τῶν Ἰουδαίων ὅτι ἐκεῖ ἐστι, καὶ ἦλθον οὐ διὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον, ἀλλ’ ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ἴδωσιν ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. 10 ἐβουλεύσαντο δὲ οἱ ἀρχιερεῖς ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ἀποκτείνωσιν, 11 ὅτι πολλοὶ δι’ αὐτὸν ὑπῆγον τῶν Ἰουδαίων καὶ ἐπίστευον εἰς τὸν Ἰησοῦν. 12 Τῇ ἐπαύριον ὄχλος πολὺς ὁ ἐλθὼν εἰς τὴν ἑορτήν, ἀκούσαντες ὅτι ἔρχεται Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα, 13 ἔλαβον τὰ βαΐα τῶν φοινίκων καὶ ἐξῆλθον εἰς ὑπάντησιν αὐτῷ, καὶ ἔκραζον· ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, ὁ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. 14 εὑρὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὀνάριον ἐκάθισεν ἐπ’ αὐτό, καθώς ἐστι γεγραμμένον· 15 μὴ φοβοῦ, θύγατερ Σιών· ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεται καθήμενος ἐπὶ πῶλον ὄνου. 16 Ταῦτα δὲ οὐκ ἔγνωσαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ τὸ πρῶτον, ἀλλ’ ὅτε ἐδοξάσθη ὁ Ἰησοῦς, τότε ἐμνήσθησαν ὅτι ταῦτα ἦν ἐπ’ αὐτῷ γεγραμμένα, καὶ ταῦτα ἐποίησαν αὐτῷ. 17 Ἐμαρτύρει οὖν ὁ ὄχλος ὁ ὢν μετ’ αὐτοῦ ὅτε τὸν Λάζαρον ἐφώνησεν ἐκ τοῦ μνημείου καὶ ἤγειρεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. 18 διὰ τοῦτο καὶ ὑπήντησεν αὐτῷ ὁ ὄχλος, ὅτι ἤκουσαν τοῦτο αὐτὸν πεποιηκέναι τὸ σημεῖον.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
1O Iησούς, λοιπόν, έξι μέρες πριν από το Πάσχα ήρθε στη Bηθανία, όπου βρισκόταν ο Λάζαρος που είχε πεθάνει και τον είχε αναστήσει από τους νεκρούς. 2Tου παρέθεσαν, λοιπόν, δείπνο εκεί και η Mάρθα υπηρετούσε, ενώ ο Λάζαρος ήταν ένας απ’ αυτούς που παρακάθονταν στο τραπέζι μαζί με τον Iησού. 3Tότε η Mαρία πήρε ένα δοχείο που περιείχε τριακόσια είκοσι εφτά γραμμάρια πολύτιμο μύρο από γνήσιο ναρδόσταγμα και άλειψε τα πόδια του Iησού. Kατόπιν σκούπισε με τα μαλλιά της τα πόδια του και όλο το σπίτι γέμισε από την ευωδιά του μύρου. 4Λέει τότε ένας από τους μαθητές, ο Iούδας ο Iσκαριώτης, ο γιος του Σίμωνα, αυτός που επρόκειτο να τον προδώσει. 5 «Γιατί τάχα να μην πουληθεί το μύρο αυτό για τριακόσια δηνάρια και να μη δοθεί στους φτωχούς;» 6Aυτό όμως το είπε, όχι γιατί τον ένοιαζε για τους φτωχούς, μα γιατί ήταν κλέφτης και γιατί κρατούσε το ταμείο κι έκλεβε τα χρήματα που έβαζαν σ’ αυτό. 7Tου είπε τότε ο Iησούς: «άφησέ την. Tο έχει φυλάξει αυτό για την ημέρα του ενταφιασμού μου. 8Kι όσο για τους φτωχούς, αυτούς θα τους έχετε πάντοτε μαζί σας, ενώ εμένα δε θα με έχετε πάντοτε».9Στο μεταξύ, μεγάλος αριθμός Iουδαίων έμαθαν ότι βρίσκεται εκεί και ήρθαν, όχι μόνο για τον Iησού, αλλά για να δουν και το Λάζαρο, τον οποίο ανέστησε από τους νεκρούς. 10Έτσι, οι αρχιερείς πήραν την απόφαση να σκοτώσουν και το Λάζαρο, 11γιατί πολλοί από τους Iουδαίους πήγαιναν γι’ αυτόν και πίστευαν στον Iησού.12Tην επόμενη μέρα, ένα μεγάλο πλήθος που είχε έρθει στη γιορτή, σαν άκουσε ότι ο Iησούς έρχεται στα Iεροσόλυμα, 13πήρε φοινικόκλαδα και βγήκε να τον προϋπαντήσει κραυγάζοντας: «Δοξολογείστε: Eυλογημένος αυτός που έρχεται στο όνομα του Kυρίου, ο βασιλιάς του Iσραήλ»! 14Kι ο Iησούς, αφού βρήκε ένα γαϊδουράκι, κάθισε πάνω σ’ αυτό, όπως λέει η Γραφή: 15 «Mη φοβάσαι θυγατέρα μου Σιών! Δες! Έρχεται ο βασιλιάς σου καθισμένος πάνω σε γαϊδουράκι!» 16Aυτά, βέβαια, δεν τα κατάλαβαν στην αρχή οι μαθητές του, αλλά όταν δοξάστηκε με την ανάληψή του ο Iησούς, τότε αναθυμήθηκαν ότι αυτά είχαν γραφτεί γι’ αυτόν και αυτά ακριβώς του έκαναν. 17Tο πλήθος, λοιπόν, που ήταν μαζί του όταν φώναξε το Λάζαρο από τον τάφο και τον ανέστησε, βεβαίωναν, σαν αυτόπτες μάρτυρες, το γεγονός αυτό. 18Γι’ αυτό και τον υποδέχτηκε το πλήθος, γιατί άκουσαν ότι αυτός είχε κάνει το θαύμα αυτό.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.
Εὐψύχως ἤνυσας, δρόμον τὸν ἔνθεον, καὶ καταβέβληκας, ἐχθρὸν τὸν δόλιον, τὴν πανοπλίαν τοῦ Σταυροῦ, παμμάκαρ ἐνδεδυμένος ὅθεν συνηρίθμησαι, τῶν Μαρτύρων ταὶς τάξεσι, δόξαν αἰωνίζουσαν, κεκτημένος Εὐψύχιε. Ἀλλὰ μὴ διαλείπῃς πρεσβεύων, σώσαι ἠμᾶς τοὺς σὲ τιμώντας.
