ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ – ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΕΥΔΟΚΙΑΣ 1/3/2026

ΒΙΟΣ ΤΗΣ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΕΥΔΟΚΙΑΣ

Μεγάλη καί θαυμαστή εἶναι ἠ ἀνακαινιστική δύναμη τῆς Θείας Χάριτος καί πολλά τά παραδείγματα τῶν ἀνθρῶπων πού μέ τά δάκρυα τους ξέπλυναν τή ζωή τῆς ἁμαρτίας. Παράδειγμα θαυμαστό ὑπῆρξε καί ἡ Ὁσία Εὐδοκία, ἡ ὁποῖα καταγόταν ἀπό τήν Σαμάρεια καί ζοῦσε στήν Ἠλιούπολη τῆς Φοινίκης στά τέλη τοῦ 1ου αἰώνα. Νεώτατη, καθώς εἶχε καί σπάνια ὀμορφιά, παρασύρθηκε στήν πορνεία. Ἠ φήμη τῆς Εὐδοκίας ἦταν τόσο μεγάλη πού πολλοί ἔρχονταν νά ἀπολαύσουν τά θέλγητρα της προσφέροντας παράλληλα γενναῖα ποσά. Τό ἀποτέλεσμα ἦταν ἡ Εὐδοκία νά ἀποκτήσει πολύ μεγάλη περιουσία, ζῶντας σέ ἄκρα ἀκολασία. Κάποια μέρα ἕνας μοναχός, ὁ Γερμανός, κατέλυσε στό διπλανό σπίτι. Τό βράδυ βγῆκε στήν ἡσυχία τῆς νύχτας καί προσευχόταν. Ἔπειτα, μεγαλοφῶνως διάβαζε στούς ἀνθρώπους πού τόν φιλοξενοῦσαν ἔνα βιβλίο σχετικά μέ τήν κρίση τοῦ κόσμου. Ἡ Εὐδοκία ἀκούγοντας ὅλα αὐτά ἀναστατώθηκε κί ἀμέσως ἔτρεξε νά μάθει περισσότερα. Ὁ Γέροντας Γερμανός, ἀφοῦ τῆς μίλησε γιά τή μετάνοια, τῆς πρότεινε νά μοιράσει τόν πλούτο της στούς πτωχούς. Στή συνέχεια, τῆς ὄρισε γιά μιά ἐβδομάδα νά μή δεχθεῖ κανέναν καί νά τήν περάσει μέ προσευχή, νηστεία καί περισυλλογή. Ἡ Εὐδοκία τό δέχθηκε. Μιά νύχτα καθῶς προσευχόταν, βλέπει ἀστραφτερό φῶς καί μέσα σ΄αὐτό ἔναν νέο, τόν Ἀρχάγγελο Μιχαήλ, ὁ ὁποῖος τήν πῆρε ἀπό τό χέρι καί τήν ἀνέβασε στά ὕψη τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ἐκεί, χορεία ἐκλεκτῶν νέων τήν ὑποδέχθηκε με χαρά. Ἐξω ἀπό τήν πύλη ὁ Διάβολος, μέ μορφή γιγαντόσωμου ἀποκρουστικοῦ πλάσματος, κατηγορούσε τό Θεό γιά ἀδικία, ἐπειδή δέχθηκε τόσο γρήγορα τήν μετάνοια καί τήν μεταστροφή τῆς ἀκόλαστης αὐτῆς γυναίκας. Τότε λοιπόν ἀκούσθηκε ἡ γλυκύτατη φωνή τοῦ Θεοῦ πού ἔλεγε:«Αὐτή ἐστί εὐδοκία Θεοῦ, νά ὑποδέχεται φιλεύσπλαχνα τούς μετανοοῦντας». Κατόπιν μέ ἐντολή τοῦ Κυρίου, ὁ Ἀρχἀγγελος Μιχαήλ τήν ἐπανέφερε στό σπίτι της. Ἡ Ευδοκία ξαφνιασμένη τόν ρώτησε:-Φανέρωσέ μου Κύριε, ποιός είσαι;Κι ἐκείνος τῆς ἀποκρίθηκε:- Εἶμαι ὁ Πρωτάγγελος τοῦ Θεοῦ Μιχαήλ. Ἐγώ ὑποδέχομαι τούς μετανοημένους ἁμαρτωλούς καί τούς ὁδηγῶ στήν αἰώνια ζωή. Αὐτά τῆς εἶπε, τήν σταύρωσε τρείς φορές καί ἔφυγε. Γεμάτη ἐμπιστοσύνη πλέον στήν εὐσπλαχνία τοῦ Κυρίου, ἡ Εὐδοκία βαπτίσθηκε κι, ἀφοῦ μοίρασε ὅλη τήν περιουσία της στούς πτωχούς, μπῆκε σ’ἔνα γυναικεῖο μοναστήρι. Μέ αὐτή τή θαυμαστή διαγωγή της καί τήν καλή ἀλλοίωση, ἔλαβε ἀπό τόν Κύριο τήν έξουσία νά ἐπιτελεῖ θαύματα. Ὅταν κοιμήθηκε ἡ ἡγουμένη, ἐξελέγη ἀπό τήν ἀδελφότητα διάδοχός της.
Ἐκείνον τόν καιρό ὅμως κάποιοι ἀπό τούς πρώην ἐραστές της, πού τήν ἀναζητοῦσαν, κατόρθωσαν νά τήν βροῦν. Αὐτοί ἦρθαν καί τήν κατήγγειλαν στόν ἡγεμόνα τῆς περιοχῆς. Ἐκείνος ἔστειλε τριακόσιους στρατιῶτες νά τήν συλλάβουν, μά ὅταν θέλησαν νά μποῦν στήν Μονή γιά νά τήν πάρουν, ἐμποδίστηκαν ἀπό Θεία δύναμη καί θανατώθηκαν ὅλοι. Ὅταν ὁ ἡγεμόνας ἔμαθε τήν οἰκτρή αὐτή ἀποτυχία τῶν στρατιωτῶν του, ἔστειλε τόν γιό του γιά νά συλλάβει τήν Ἁγία. Οὔτε αὐτός γλίτωσε ὅμως, μιάς καί αὐτόν τόν χτύπησε οὐράνιο βέλος κι ἐπεσε ἀπό τό ἄλογό του, χτυπῶντας θανάσιμα. Ὁ ἡγεμόνας βρέθηκε σέ ἀπόγνωση, καί τότε κατά συμβουλή ἑνός πρώην ἐραστοῦ τῆς Εὐδοκίας ἔγραψε στήν Ἁγία ἕνα γράμμα ζητῶντας τῆς νά μεσολαβήσει στόν Θεό της, πού εἶναι Παντοδύναμος, γιά νά ξαναφέρει τόν γιό του στή ζωή. Ἡ Εὐδοκία ἀπάντησε μέ ταπείνωση ὅτι δέν ἦταν ἱκανή νά κάνει τέτοιο θαῦμα καί ἔκλεισε τό γράμμα σταυρώνοντάς το τρεῖς φορές. Μόλις ὁ ἀγγελιοφόρος ἔφερε τό γράμμα στόν ἡγεμόνα, τό διάβασαν μπροστά στό νεκρό σῶμα τοῦ γιού του. Τότε ξαφνικά ὁ νεαρός ἀναστήθηκε καί ὁ αὐτοκράτορας μέ τήν αὐλή σύσσωμη ἀνεβόησε: «Μέγας ὁ Θεός τῶν Χριστιανῶν, πού ἐπιτελεῖ τέτοια θαύματα!».
Ὁ αὐτοκράτορας Ἀνδριανός, ὅταν τά ἔμαθε ὅλα αὐτά, ἔστειλε στήν Ἡλιούπολη νέο διοικητή, τόν Διογένη, ὁ ὁποῖος ἔστειλε στρατιῶτες νά συλλάβουβ τήν Ὁσία Εὐδοκία. Ὅσο αὐτοί βρίσκονταν καθ’ὁδόν, παουσιάστηκε στήν Εὐδοκία ὁ Χριστός καί τῆς ἀνήγγειλε ὅτι ἦλθε ἡ ὥρα νά λάβει τόν στέφανον τοῦ μαρτυρίου. Ἡ Εὐδοκία εἰσῆλθε στόν Ναό, πῆρε μαζί της ἕνα μικρό κομμάτι ἀπό τό Τίμιο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ὑποδέχθηκε μέ ἡρεμία καί ἀξιοπρέπεια τούς στρατιῶτες καί τούς ἀκολούθησε χωρίς νά προβάλλει καμία ἀντίσταση. Στό δρόμο μπροστά της πορευόταν ὁ Φύλακας Ἄγγελος της, κρατῶντας πυρσό, μία λαμπάδα αναμμένη καί τῆς ἔφεγγε ἀόρατος ἀπό τούς συνοδούς της, πού ἦταν εἰδωλολάτρες στρατιῶτες. Ἡ Εὐδοκία ἀφοῦ βασανίστηκε σκληρά, ἔχοντας ὅμως τήν παντοδύναμη χάρη τοῦ Κυρίου, ὑπέμεινε καρτερικά μέχρι πού ἀποκεφαλίσθηκε. Τότε ἡ ψυχή της ἀνῆλθε στίς χορείες τῶν Ὁσιομαρτύρων. Ἔτσι, ἡ Ευδοκία πού καταγόταν ἀπό τήν Σαμάρεια, δἐν πρόσφερε μόνο νερό στό Σωτήρα Χριστό, ὅπως ἔκανε παλιά ἡ ἄλλη Σαμαρείτις, ἀλλά τό ἴδιο αἶμα της, πού ἔτρεξε ἄφθονο ἀπό τόν τράχηλο της.
Ἔτσι, ἡ πόρνη ἔγινε Χριστιανή, καί μάλιστα ὅχι μόνο Χριστιανή, ἀλλά καί Μάρτυς. Ὁ Χριστός πού δέχθηκε τήν πόρνη τοῦ Εύαγγελίου, δέχτηκε καί τήν μετάνοια τῆς Εὐδοκίας στήν αἰώνια χαρά τῆς Ἀναστάσεως.

Πηγή: Μορφές από το Συναξάρι, Ιωάννας Κατσούλα, Εκδόσεις ΚΥΠΡΗΣ ΑΘΗΝΑ 2010

ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 1 ΜΑΡΤΙΟΥ
Ιωαν.α΄44-52

ΚΕΙΜΕΝΟ

 44 Τῇ ἐπαύριον ἠθέλησεν ὁ Ἰησοῦς ἐξελθεῖν εἰς τὴν Γαλιλαίαν· καὶ εὑρίσκει Φίλιππον καὶ λέγει αὐτῷ· ἀκολούθει μοι. 45 ἦν δὲ ὁ Φίλιππος ἀπὸ Βηθσαϊδά, ἐκ τῆς πόλεως Ἀνδρέου καὶ Πέτρου. 46 εὑρίσκει Φίλιππος τὸν Ναθαναὴλ καὶ λέγει αὐτῷ· ὃν ἔγραψε Μωυσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται, εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ. 47 καὶ εἶπεν αὐτῷ Ναθαναήλ· ἐκ Ναζαρὲτ δύναταί τι ἀγαθὸν εἶναι; λέγει αὐτῷ Φίλιππος· ἔρχου καὶ ἴδε. 48 εἶδεν ὁ Ἰησοῦς τὸν Ναθαναὴλ ἐρχόμενον πρὸς αὐτὸν καὶ λέγει περὶ αὐτοῦ· ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι. 49 λέγει αὐτῷ Ναθαναήλ· πόθεν με γινώσκεις; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· πρὸ τοῦ σε Φίλιππον φωνῆσαι, ὄντα ὑπὸ τὴν συκῆν εἶδόν σε. 50 ἀπεκρίθη Ναθαναὴλ καὶ λέγει αὐτῷ· ραββί, σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. 51 ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὅτι εἶπόν σοι, εἶδόν σε ὑποκάτω τῆς συκῆς, πιστεύεις; μείζω τούτων ὄψει. 52 καὶ λέγει αὐτῷ· ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπ’ ἄρτι ὄψεσθε τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγότα, καὶ τοὺς ἀγγέλους τοῦ Θεοῦ ἀναβαίνοντας καὶ καταβαίνοντας ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

44Tην επόμενη μέρα ο Iησούς θέλησε ν’  αναχωρήσει για τη Γαλιλαία. Συναντάει, λοιπόν, το Φίλιππο και του λέει: «Aκολούθα με».  45Kαι ήταν ο Φίλιππος από τη Bηθσαϊδά, την πόλη του Aνδρέα και του Πέτρου. 46O Φίλιππος βρίσκει το Nαθαναήλ και του λέει: «Bρήκαμε εκείνον για τον οποίο έγραψε ο Mωυσής στο νόμο καθώς και οι προφήτες, τον Iησού το γιο του Iωσήφ από τη Nαζαρέτ!»  47Tου είπε τότε ο Nαθαναήλ: «Eίναι ποτέ δυνατόν από τη Nαζαρέτ να προέλθει τίποτε καλό;» Tου λέει ο Φίλιππος: «Έλα και δες».  48Eίδε ο Iησούς το Nαθαναήλ, καθώς τον πλησίαζε, και λέει γι’  αυτόν: «Nα ένας γνήσιος Iσραηλίτης, στον οποίο δεν υπάρχει δόλος».  49Tου λέει ο Nαθαναήλ: «Πού με ξέρεις;» Aποκρίθηκε ο Iησούς και του είπε: «Πριν σε φωνάξει ο Φίλιππος, σε είδα που ήσουν κάτω από τη συκιά».  50Tου λέει τότε ο Nαθαναήλ: «Δάσκαλε, εσύ είσαι ο Γιος του Θεού! Eσύ είσαι ο Bασιλιάς του Iσραήλ!»  51Tότε ο Iησούς του είπε: «Πιστεύεις, επειδή σου είπα πως σε είδα κάτω από τη συκιά; Mεγαλύτερα απ’  αυτά θα δεις»!  52Έπειτα του λέει: «Σας το τονίζω και να είστε βέβαιοι, πως από τώρα κι ύστερα θα βλέπετε τον ουρανό ανοιγμένο και τους αγγέλους του Θεού ν’  ανεβαίνουν και να κατεβαίνουν προς το Γιο του Aνθρώπου».  

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Φόβον ἔνθεον, ἀναλαβοῦσα, κόσμου ἔλιπες, τὴν εὐδοξίαν, καὶ τῷ Λόγῳ Εὐδοκία προαέδραμες, οὐ τὸν ζυγὸν τὴ σαρκί σου βαστάσασα, ὑπερφυῶς ἠγωνίσω δι’ αἵματος. Μάρτυς ἔνδοξε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.