ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΔΕΚΑΤΕΣΣΑΡΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΝΗΠΙΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟ ΤΟΥ ΗΡΩΔΟΥ ΑΝΑΙΡΕΘΕΝΤΩΝ
Διαπιστώνοντας ὅτι τὸν ξεγέλασαν οἱ Μάγοι, στοὺς ὁποίους εἶχε δώσει ἐντολὴ νὰ τὸν πληροφορήσουν ποὺ βρισκόταν τὸ Βρέφος-Βασιλεύς τὸ ὁποῖο εἶχαν ἔλθει νὰ προσκυνήσουν, ὁ βασιλέας Ἡρώδης (37 π.Χ.-4μ.Χ.) ἔξαλλος ἀπὸ θυμὸ διέταξε τοὺς στρατιῶτες του νὰ σφάξουν ὅλα τὰ ἀρσενικὰ βρέφη τῆς Βηθλεὲμ ποὺ ἦταν ἡλικίας μικρότερης τῶν δύο χρόνων. Τόσο φοβόταν αὐτὸν τὸν ἀντίπαλο ποὺ τὸν ἀνήγγειλαν τὰ ἀσυνήθιστα σημεῖα καὶ ποὺ ἀπὸ μακριὰ ἦλθαν νὰ τὸν προσκυνήσουν ὑψηλὲς προσωπικότητες, ὥστε προτίμησε νὰ θανατώσει ἀδίκως τὰ ἀθώα νήπια μάλλον παρὰ νὰ ἀφήσει νὰ τοῦ ξεφύγει τὸ Βρέφος-Βασιλεύς γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ ἔδωσε ἐντολὴ νὰ θανατώσουν τὰ νήπια ποὺ γεννήθηκαν μετὰ τὴν πρώτη ἐμφάνιση τοῦ ἄστρου, σύμφωνα μὲ τὴν διήγηση τῶν Μάγων, μέχρι τὴν ἡμέρα ἐκείνη. Τὴν ἡμέρα ἐκείνη τὴν τόσο ζοφερὴ γιὰ τὶς μητέρες τῆς φυλῆς τοῦ Βενιαμίν, ἔγινε πραγματικότητα ἡ προφητεία τοῦ Ἰερεμία: Φωνὴ ἐν Ραμᾶ (δηλ. στὴν περιοχὴ τῆς φυλῆς τοῦ Βενιαμὶν) ἠκούσθη, θρῆνος καὶ κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμὸς πολύς· Ραχήλ κλαίουσα τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ οὐκ ἤθελε παρακληθῆναι ὅτι οὐκ εἰσὶν (Ματθ. 2,18). Πράγματι στὴ Βηθλεὲμ βρισκόταν ὁ τάφος τῆς Ραχήλ, ποὺ ἔμοιαζε νὰ εἶχε σηκωθεῖ γιὰ νὰ ἑνώσει τὸν θρόνο της στὸ θρόνο τῶν μητέρων τῶν θυμάτων, ποὺ θανατώθηκαν γιὰ τὸν Χριστὸ καὶ ἀντὶ τοῦ Χριστοῦ, ὡς ἀπαρχὲς τῶν ἁγίων Μαρτύρων.
Ὁ σκληρόκαρδος βασιλέας ματαίως ἀντιστάθηκε στὴν βουλὴ τοῦ Θεοῦ χύνοντας τὸ αἷμα τόσων ἀθώων, διότι ὁ ἄγγελος Κυρίου προειδοποίησε τὸν Ἰωσὴφ σὲ ὅραμα κι ἐκεῖνος πῆρε τὸ θεῖο Βρέφος καὶ τὴν μητέρα του καὶ διέφυγε στὴν Αἴγυπτο πρὶν ἀρχίσει ἡ σφαγή. Τὸ ἔγκλημα αὐτὸ ὑπῆρξε ἕνα ἀπὸ τὰ τελευταία τοῦ Ἡρώδη. Ἐνῶ σχεδίαζε τὴν δολοφονία τοῦ γιοῦ του Ἀντίπατρου ποὺ εἶχε συνωμοτήσει ἐναντίον του, ὁ γηραιὸς βασιλέας ἐπλήγη ἀπὸ ἀσθένεια τόσο παράξενη ποὺ ὅλοι τὴν ἑρμήνευσαν ὡς τιμωρία ἐκ Θεοῦ. Μιὰ φωτιὰ μέσα στὰ σπλάχνα του τὸν κατέτρωγε ἀργά, τὰ ἐντόσθια καὶ οἱ σάρκες του σάπισαν, σὰν νὰ ἦταν ζωντανὸ πτῶμα, καὶ γέμισαν σιχαμερὰ σκουλήκια. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ ἄφησε τὸν κόσμο καὶ πέρασε στὴν αἰώνια κόλαση, σπέρνοντας τὸν τρόμο μέχρι τελευταίας ἀναπνοῆς του, βασανίζοντας ὅλους τοὺς ἀντιπάλους του καὶ θανατώνοντας τὸν γιὸ του Ἀντίπατρο.
Πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, Τόμος τέταρτος. Εκδόσεις ΙΝΔΙΚΤΟΣ.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 29 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
Ματθ.β’ 13-23
ΚΕΙΜΕΝΟ
13 Ἀναχωρησάντων δὲ αὐτῶν ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου φαίνεται κατ’ ὄναρ τῷ Ἰωσὴφ λέγων· ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ φεῦγε εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἴσθι ἐκεῖ ἕως ἂν εἴπω σοι· μέλλει γὰρ Ἡρῴδης ζητεῖν τὸ παιδίον τοῦ ἀπολέσαι αὐτό. 14 Ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ νυκτὸς καὶ ἀνεχώρησεν εἰς Αἴγυπτον, 15 καὶ ἦν ἐκεῖ ἕως τῆς τελευτῆς Ἡρῴδου, ἵνα πληρωθῇ τὸ ρηθὲν ὑπὸ τοῦ Κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν υἱόν μου. 16 Τότε Ἡρῴδης ἰδὼν ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπὸ τῶν μάγων, ἐθυμώθη λίαν, καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλε πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλεὲμ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω, κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἠκρίβωσε παρὰ τῶν μάγων. 17 τότε ἐπληρώθη τὸ ρηθὲν ὑπὸ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος· 18 Φωνὴ ἐν Ραμᾷ ἠκούσθη, θρῆνος καὶ κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμὸς πολύς· Ραχὴλ κλαίουσα τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ οὐκ ἤθελε παρακληθῆναι, ὅτι οὐκ εἰσίν.
19 Τελευτήσαντος δὲ τοῦ Ἡρῴδου ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου κατ’ ὄναρ φαίνεται τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ 20 λέγων· ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ πορεύου εἰς γῆν Ἰσραήλ· τεθνήκασι γὰρ οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχὴν τοῦ παιδίου. 21 ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ ἦλθεν εἰς γῆν Ἰσραήλ. 22 ἀκούσας δὲ ὅτι Ἀρχέλαος βασιλεύει ἐπὶ τῆς Ἰουδαίας ἀντὶ Ἡρῴδου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἐφοβήθη ἐκεῖ ἀπελθεῖν· χρηματισθεὶς δὲ κατ’ ὄναρ ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη τῆς Γαλιλαίας, 23 καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ, ὅπως πληρωθῇ τὸ ρηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
13Όταν αυτοί αναχώρησαν, εμφανίστηκε ένας άγγελος του Kυρίου στον Iωσήφ, στ’ όνειρό του, και του είπε: «Σήκω, πάρε μαζί σου το παιδί και τη μητέρα του και φύγε στην Aίγυπτο και μείνε εκεί ώσπου να σε ειδοποιήσω, γιατί ο Hρώδης πρόκειται να αναζητήσει το παιδί με σκοπό να το σκοτώσει». 14Σηκώθηκε τότε εκείνος, πήρε το παιδί και τη μητέρα του μέσα στη νύχτα και αναχώρησε στην Aίγυπτο, 15όπου κι έμεινε ως το θάνατο του Hρώδη, έτσι που να εκπληρωθεί αυτό που είχε πει ο Kύριος μέσω του προφήτη: «Από την Aίγυπτο κάλεσα το Γιο μου». 16Tότε ο Hρώδης, σαν είδε πως εξαπατήθηκε από τους σοφούς, θύμωσε πάρα πολύ κι έστειλε και σκότωσε όλα τα παιδιά μέσα στη Bηθλεέμ και σ’ όλη την περιφέρειά της από δύο χρόνων και κάτω, σύμφωνα με το χρόνο που εξακρίβωσε από τους σοφούς. 17Tότε εκπληρώθηκε η προφητεία του Iερεμία, του προφήτη που λέει: 18 «Φωνή ακούστηκε στη Pαμά, θρήνος και κλάμα και οδυρμός πολύς. Ήταν η Pαχήλ που έκλαιγε για τα παιδιά της και δεν ήθελε να παρηγορηθεί, γιατί δε ζούσαν πια». 19Kι αφού πια πέθανε ο Hρώδης, εμφανίστηκε ένας άγγελος του Kυρίου στον Iωσήφ, στ’ όνειρό του στην Aίγυπτο 20και του είπε: «Σήκω, πάρε μαζί σου το παιδί και τη μητέρα του και πήγαινε στη χώρα του Iσραήλ, γιατί έχουν πεθάνει εκείνοι που ζητούσαν ν’ αφαιρέσουν τη ζωή του παιδιού». 21Σηκώθηκε τότε εκείνος, πήρε μαζί του το παιδί και τη μητέρα του και ήρθε στη χώρα του Iσραήλ. 22Mα όταν άκουσε πως βασιλιάς στην Iουδαία ήταν τώρα ο Aρχέλαος στη θέση του Hρώδη του Πατέρα του, φοβήθηκε να πάει εκεί. Tότε φωτίστηκε με θεία αποκάλυψη στ’ όνειρό του κι αναχώρησε στα μέρη της Γαλιλαίας. 23Kι όταν έφτασε εκεί, εγκαταστάθηκε στην πόλη που λέγεται Nαζαρέτ, έτσι που να εκπληρωθεί αυτό που είπαν οι προφήτες, ότι «θα ονομαστεί Nαζωραίος».
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τὸν τάφον σου Σωτὴρ. (ψαλλόμενο ως κάθισμα)
Ως θύματα δεκτά, ως νεόδρεπτα ρόδα και θεία απαρχή, και νεόθυτοι άρνες, Χριστώ τω ώσπερ νήπιον, γεννηθέντι προσήχθητε, αγνά Νήπια, την του Ηρώδου κακίαν, στηλιτεύοντα και δυσωπούντα απαύστως, υπέρ των ψυχών ημών.
