ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΒΑΒΥΛΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ
Ὁ μακάριος Βαβύλας, διάδοχος τοῦ Ζεβίνου (230-238) στὸν ἐπισκοπικὸ θρόνο τῆς Ἀντιοχείας ἐποίμανε τὴν μητρόπολη τῆς Συρίας ἐπὶ δώδεκα περίπου ἔτη (238-250). Ὁ αὐτοκράτωρ τῶν χρόνων αὐτῶν, ἄνθρωπος βάρβαρος καὶ ὠμός, ὁ ὁποῖος, μεταξὺ τῶν ἄλλων κακουργημάτων ποὺ εἶχε διαπράξει, εἶχε θυσιάσει στὰ εἴδωλα τὸν ἀνήλικο υἱὸ τοῦ βασιλέα τῆς Περσίας, ποὺ τοῦ εἶχε δοθῆ ὡς ὅμηρος γιὰ τὴν μεταξὺ τοὺς εἰρήνη, ἐκήρυξε διωγμὸ κατὰ τῶν χριστιανῶν καὶ θέλησε νὰ μιάνη τοὺς ναοὺς τους.
Μετὰ τὸ ἀνοσιούργημα αὐτό, εὑρισκόμενος στὴν Ἀντιόχεια κατὰ τὴν ἀγρυπνία τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα, ἐπεχείρησε νὰ εἰσέλθει στὸν καθεδρικὸ ναό. Ὁ ἅγιος Βαβύλας, ποὺ ἤδη εἶχε ἐνδυθῆ τὰ ἀρχιερατικὰ ἄμφια, πλήρης θείου ζήλου ἔσπευσε στὶς θύρες τοῦ ναοῦ καὶ παραμερίζοντας τοὺς ὑπασπιστὰς στάθηκε μπροστὰ στὸν ἡγεμόνα. Μὲ τὸ χέρι ἁπλωμένο πρὸς τὸ στῆθος ἐκείνου τὸν ἐμπόδισε νὰ εἰσέλθει στὸν οἶκο τοῦ Θεοῦ. Ἔκπληκτος ὁ βασιλεὺς καὶ φοβούμενος μήπως προκληθῆ στάσις ἀπὸ τὸ πλῆθος τῶν συναθροισμένων ἐκεῖ χριστιανῶν ἐσιώπησε καὶ ἐπέστρεψε στὰ βασίλεια. Τὴν ἑπόμενη οἱ στρατιῶτες συνέλαβαν τὸν ἅγιο καὶ τὸν ὁδήγησαν στὸ βασιλικὸ βῆμα. Ἀψηφώντας τὶς κολακεῖες καὶ τὶς ἀπειλὲς τοῦ ἡγεμόνος, ὁ μύστης τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ὀμολόγησε μὲ παρρησία τὴν πίστη του. Ἐπειδὴ ἡ ἀνάκρισις εἶχε στραφῆ ὑπὲρ τῶν χριστιανῶν καὶ ἀποδεικνυόταν ὅτι σὺν Χριστῶ ἐνίκησαν τὸν κόσμο, ὁ τύραννος πέρασε στὸν τράχηλο καὶ στὰ πόδια τοῦ ἁγίου ἐπισκόπου βαρεῖες ἁλυσίδες. Ἔτσι ἀτιμασμένο, τὸν ὑποχρέωσε νὰ βαδίση διὰ μέσου τῆς πόλεως, ἐλπίζοντας μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ νὰ τὸν καταισχύνη ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. Διατηρώντας ὅλη τοῦ τὴν ἱεροπρέπεια ὁ ἅγιος Βαβύλας εἶπε στὸν αὐτοκράτορα: «Ἐσὺ μὲν πιστεύεις ὅτι τὰ δεσμὰ αὐτὰ γιὰ μένα εἶναι αἰσχύνη καὶ χλευασμός, ἐγὼ ὅμως καυχῶμαι γι’ αὐτὰ περισσότερο ἀπὸ ὅσο ἐσὺ γιὰ τὴν βασιλικὴ σου πορφύρα καὶ τὸ διάδημα».
Ὁ ἅγιος Βαβύλας εἶχε ὡς μαθητὰς τρία μικρὰ ἀδέλφια, τὸν Οὐρβανό, τὸν Πριλιδιανό καὶ τὸν Ἐπολόνιο, τὰ ὁποία ἀπὸ ἀφοσίωση στὸν διδάσκαλό τους τὸν ἀκολούθησαν ὡς τὸ δεσμωτήριο. Τὰ ὁδήγησαν καὶ αὐτὰ μπροστὰ στὸν βασιλέα, ὁ ὁποῖος προσπάθησε νὰ τὰ πείση νὰ ἀρνηθοῦν τὸν Χριστό. Οἱ συνετὲς ἀποκρίσεις τους προκάλεσαν τὸν θαυμασμὸ του καὶ ἔστειλε νὰ φέρουν καὶ τὴν μητέρα τους στὸ κριτήριο. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ μὲ τὴν ἴδια παρρησία ὀμολόγησε τὴν πίστη της. Ὁ αὐτοκράτωρ πρόσταξε τότε τὴν μὲν μητέρα νὰ χτυπήσουν στὸ πρόσωπο, στὸ κάθε παιδὶ δὲ νὰ δώσουν τόσους ραβδισμούς, ὅσα ἦταν τὰ χρόνια τῆς ἡλικίας του∙ δηλαδὴ στὸ πρῶτο δώδεκα, στὸ δεύτερο ἐννέα καὶ στὸ τρίτο ἑπτά. Ἔπειτα ἔφεραν πάλι τὸν ἅγιο γιὰ ἀνάκριση. Ὁ τύραννος προσπάθησε νὰ τὸν πείση ὅτι οἱ τρεῖς μικροὶ ἀδελφοὶ ἀρνήθηκαν τὴν πίστη τους καὶ ἦταν ἕτοιμοι νὰ θυσιάσουν στὰ εἴδωλα. Ὁ ἅγιος, βέβαιος γιὰ τὴν πίστη τῶν μαθητῶν του, τὸν ἤλεγξε γιὰ τὸ ψεῦδος του, λέγοντας ὅτι τὰ πρόβατα τῆς ποίμνης του δὲν ἀκολουθοῦν ἄλλον ποιμένα. Ἡ τελευταία αὐτὴ τολμηρὴ ἀπάντηση ἄναψε τὴν ὀργὴ τοῦ σκληροῦ μονάρχη καὶ διέταξε νὰ κρεμάσουν σὲ ξύλα τὸν ἅγιο καὶ τὰ τρία παιδιὰ καὶ νὰ ξεσχίζουν τὶς σάρκες τους μὲ σιδερένια νύχια. Ἔβλεπε ὅμως ὅτι δὲν μποροῦσε νὰ καταβάλη τὸ ἀνδρεῖο καὶ ἀκμαῖο τους φρόνημα καὶ πρόσταξε νὰ ἀποκεφαλιστοῦν, συντομεύοντας τὴν ὁδὸ τους πρὸς τὴν οὐράνια πατρίδα.
Ὁ ἅγιος Βαβύλας ἐνταφιάσθηκε στὴν Ἀντιόχεια καὶ ἔγινε πολιοῦχος της. Ἕνα αἰώνα ἀργότερα, τὸ 351, ὁ καίσαρας Γάλλος μετέφερε τὴν λάρνακα μὲ τὸ τίμιο λείψανο στὸ προάστιο τῆς Δάφνης, σὲ ναὸ ποὺ ἀνήγειρε πρὸς τιμὴν τοῦ μάρτυρος κοντὰ στὸ μεγάλο εἰδωλεῖο τοῦ Ἀπόλλωνος. Ὅταν ὁ Ἰουλιανὸς ὁ Παραβάτης (361-363) ἐπεχείρησε τὴν ἀναβίωση τῆς εἰδωλολατρίας μὲ δεσπόζοντα λατρευτικὸ τόπο τὸ ἱερὸ τοῦ Δαφναίου Ἀπόλλωνος, διεπίστωσε ὅτι, παρὰ τὸ πλῆθος τῶν θυσιῶν ποὺ τοῦ πρόσφερε, τὸ μαντεῖο δὲν ἔδιδε χρησμούς. Πιεζόμενο τὸ δαιμόνιο τοῦ ἱεροῦ νὰ ὀμολογήση τὴν αἰτία τῆς σιωπῆς του, ἀπήντησε συγκεκαλυμμένα ὅτι τὸ δέσμευαν οἱ νεκροὶ ποὺ εὑρίσκοντο ἐκεῖ. Ἐννόησε τότε ὁ Ἰουλιανὸς ὅτι ὁ μάρτυς Βαβύλας ἦταν ὁ μόνος ὑπαίτιος τῆς μαντικῆς ἀφωνίας καὶ ἔδωσε ἐντολὴ νὰ μεταφερθῆ ἀπὸ ἐκεῖ τὸ συντομότερο. Οἱ χριστιανοὶ τῆς Ἀντιόχειας τοποθέτησαν τὴν λάρνακα σὲ ἅμαξα καὶ μὲ χοροὺς τὴν ἐπανέφεραν στὴν πόλη, ψάλλοντας καθ’ ὁδὸν δαβιτικές ὑμνωδίες μὲ ἐπωδό∙ «Αἰσχυνθήτωσαν πάντες οἱ προσκυνοῦντες τοῖς γλυπτοῖς, οἱ ἐγκαυχώμενοι τοῖς εἰδώλοις». Δὲν εἶχαν ἀπομακρυνθῆ πολὺ ἀπὸ τὸ εἰδωλολατρικὸ ἄλσος, ὅταν αἰφνιδίως κεραυνὸς ἔπεσε στὸ ειδωλείο καὶ τὸ κατέφλεξε μαζὶ μὲ ὁ ἄγαλμα. Κατησχυμμένος ὁ Ἰουλιανὸς ἀπὸ τὰ συμβάντα ἀπέφυγε μὲν νὰ κηρύξη φανερὸ διωγμὸ κατὰ τῶν χριστιανῶν, ἐφεῦρε ὅμως ὕπουλα μέσα γιὰ νὰ τοὺς τιμωρῆ καὶ διέταξε νὰ κλείση ὁ καθεδρικὸς ναὸς τους στὴν Ἀντιόχεια.
Πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, Τόμος 1ος. Εκδόσεις Ορμύλια.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ
Ματθ. ιθ’ 16-24
ΚΕΙΜΕΝΟ
16 Καὶ ἰδοὺ εἷς προσελθὼν εἶπεν αὐτῷ· διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ἀγαθὸν ποιήσω ἵνα ἔχω ζωὴν αἰώνιον; 17 ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· τί με λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός. εἰ δὲ θέλεις εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν, τήρησον τὰς ἐντολάς. 18 λέγει αὐτῷ· ποίας; ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπε· τὸ οὐ φονεύσεις, οὐ μοιχεύσεις, οὐ κλέψεις, οὐ ψευδομαρτυρήσεις, 19 τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καὶ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. 20 λέγει αὐτῷ ὁ νεανίσκος· πάντα ταῦτα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου· τί ἔτι ὑστερῶ; 21 ἔφη αὐτῷ ὁ Ἱησοῦς· εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι. 22 ἀκούσας δὲ ὁ νεανίσκος τὸν λόγον ἀπῆλθε λυπούμενος· ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά. 23 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι δυσκόλως πλούσιος εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. 24 πάλιν δὲ λέγω ὑμῖν, εὐκοπώτερόν ἐστι κάμηλον διὰ τρυπήματος ραφίδος διελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελθεῖν.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
16Eμφανίστηκε τότε κάποιος που τον πλησίασε και του είπε: «Δάσκαλε αγαθέ, τι καλό να κάνω για να έχω ζωή αιώνια;» 17Kι εκείνος του απάντησε: «Tι με λες αγαθό; Kανένας δεν είναι αγαθός, παρά μόνο ένας, ο Θεός. Mα αν θέλεις να μπεις στη ζωή, φύλαξε τις εντολές». 18Tον ρωτάει: «Ποιες;» Kι ο Iησούς του είπε: «Tο Mη φονεύσεις, Mη μοιχέψεις, Mην κλέψεις, Mην ψευδομαρτυρήσεις, 19Tίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου, και N’ αγαπήσεις τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου». 20Tου λέει ο νέος: «Όλ’ αυτά τα φύλαξα από την παιδική μου ηλικία. Σε τι άλλο υστερώ;» 21Tου είπε ο Iησούς: «Aν θέλεις να είσαι τέλειος, πήγαινε πούλησε τα υπάρχοντά σου και δώσε τα σε φτωχούς, και θα αποκτήσεις θησαυρό στον ουρανό. Kι έλα εδώ και ακολούθα με». 22O νέος όμως, σαν άκουσε την απάντηση, έφυγε λυπημένος, γιατί είχε κτήματα πολλά. 23Tότε ο Iησούς είπε στους μαθητές του: «Σας βεβαιώνω πως δύσκολα θα μπει πλούσιος στη βασιλεία των ουρανών. 24Kαι πάλι σας το τονίζω, πως είναι ευκολότερο να περάσει μια καμήλα από την τρύπα της βελόνας, παρά να μπει ένας πλούσιος στη βασιλεία του Θεού .
