ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΠΑΥΛΟΥ ΤΟΥ ΘΗΒΑΙΟΥ
Τὴν ἐποχὴ ποὺ ὁ αὐτοκράτορας Δέκιος ἐξαπέλυσε ἄγριο καὶ ἀνελέητο διωγμὸ κατὰ τῶν χριστιανῶν (περὶ τὸ 250) σὲ ὅλες τὶς περιοχὲς τῆς ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας, ζοῦσε στὴν κάτω Θηβαΐδα τῆς Αἰγύπτου ἕνας νεαρὸς χριστιανός, εὐσεβής, σώφρων, κοσμημένος μὲ κάθε λογῆς ἀρετές, ποὺ ὁ θάνατος τῶν γονέων του τὸν ἄφησε κληρονόμο μεγάλης περιουσίας. Γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴ λαίλαπα τοῦ διωγμοῦ, ἀποσύρθηκε σὲ μιὰ οἰκία του στὴν ἐξοχή. Σύντομα ὅμως, ὁ γαμπρὸς του, ἐπιθυμώντας νὰ οἰκειοποιηθεῖ μόνος του τὴν οἰκογενειακὴ κληρονομιά, συνέλαβε τὸ σχέδιο νὰ παραδώσει τὸ νεαρὸ χριστιανὸ στοὺς διῶκτες. Ὁ Παῦλος κατέφυγε στὴν ἔρημο, ἐγκαταλείποντας ὅλα του τὰ ἀγαθά.
Ὕστερα ἀπὸ μακρὰ ὁδοιπορία, ἔφθασε μιὰ ἡμέρα στοὺς πρόποδες ἑνὸς βουνοῦ καὶ ἀνακάλυψε σπήλαιο σὲ θαυμαστὴ τοποθεσία, κρυμμένη ἀπὸ τὰ βλέμματα τῶν ἀνθρώπων, ἡ ὁποία στὸ παρελθὸν εἶχε χρησιμοποιηθεῖ ὡς κρησφύγετο κιβδηλοποιῶν. Μιὰ φοινικιὰ πρόσφερε τοὺς καρποὺς καὶ τὸν ἴσκιο της καὶ μιὰ πηγὴ τὸ ἀναγκαῖο καθαρὸ νερό. Ἐγκαταστάθηκε λοιπὸν σ’ αὐτὸ τὸν μικρὸ παράδεισο ποὺ τοῦ παραχώρησε ὁ Θεὸς καὶ πέρασε ὅλη του τὴν ζωὴ ἐν σιωπὴ καὶ προσευχή.
Μετὰ ἀπὸ πολλὰ χρόνια (342) ἦλθε λογισμὸς στὸν Μέγα Άντώνιο, ὁ ὁποῖος ἦταν τότε ἐνενήντα ἐτῶν, ὅτι κανένας ἄλλος ἄνθρωπος δὲν εἶχε ζήσει ζωὴ τόσο ἀφιερωμένη στὸν Θεὸ ὅσο ἐκεῖνος. Τὴν ἑπόμενη νύχτα πληροφορήθηκε σὲ ἐνύπνιο ὅτι ἕνας ἐρημίτης σὲ μιὰν ἄλλην ἔρημο διῆγε οὐράνια βιοτὴ πιὸ τελεία ἀπὸ ἐκείνον καὶ εἶχε φθάσει σὲ ἡλικία ἑκατὸν δεκατριῶν ἐτῶν. Ὁ μακάριος γέροντας χωρὶς χρονοτριβὴ πῆρε τὸ ραβδὶ του καὶ ἄρχισε νὰ ὁδοιπορεῖ, ἀφήνοντας τὴ θεία Πρόνοια νὰ τὸν ὁδηγήσει. Καθ’ ὁδὸν συναπαντήθηκε μὲ πολλὰ ἄγρια θηρία, σταλμένα ἀπὸ τὸν δαίμονα, τὰ ὁποία ἐξοντώνονταν ἀπὸ τὴν δύναμη τοῦ σημείου τοῦ Σταυροῦ καὶ τοῦ ἔδειχναν τὴν κατεύθυνση ποὺ ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσει. Τέλος μιὰ λύκαινα τὸν ὁδήγησε ὡς τὸ σπήλαιο καὶ μὲ προσευχὲς καὶ παρακάλια ὁ Αντώνιος κατόρθωσε νὰ πείσει τὸν Παῦλο νὰ τοῦ ἀνοίξει. Οἱ δύο γέροντες ἀλληλοασπάσθηκαν χαιρετώντας ὁ ἕνας τὸν ἄλλον μὲ τὸ ὄνομά του. Εὐχαρίστησαν τὸν Θεὸ ποὺ ἐπέτρεψε μιὰ τέτοια συνάντηση καὶ ὅταν κάθησαν, ὁ Παῦλος ποὺ δὲν εἶχε μιλήσει σὲ ἄνθρωπο ἐπὶ ἐνενήντα χρόνια, ρώτησε τὸν Ἅγιο Ἀντώνιο γιὰ τὸν κόσμο, ἂν ἡ εἰδωλολατρία βασιλεύει ἀκόμη, ἂν συνεχίζονται οἱ διωγμοί. Ἐνῶ συνομιλοῦσαν, ἕνα κοράκι ἦλθε ξαφνικὰ σ’ ἕνα κλαδὶ κι ἔρριξε στὰ πόδια τους ἕναν ὁλόκληρο ἄρτο. Ὁ Παῦλος εἶπε στὸν ἐπισκέπτη του: «Θαύμασε τὴν καλοσύνη τοῦ Θεοῦ. Ἐδῶ καὶ ἑβδομήντα χρόνια ὁ Θεὸς μοῦ στέλνει μὲ αὐτὸ τὸ κοράκι καθημερινὰ μισὸ ἄρτο γιὰ τὴν τροφὴ μου καὶ σήμερα, μὲ τὸν ἐρχομὸ σου, ὁ Κύριος διπλασίασε τὴν μερίδα». Ἀφοῦ κατανάλωσαν τὴν οὐράνιο αὐτὴ τροφὴ μὲ εὐχαριστίες, πέρασαν ὅλη τὴν νύχτα προσευχόμενοι. Τὴν ἄλλη μέρα ὁ Παῦλος ὀμολόγησε στὸν Ἀντώνιο ὅτι γνώριζε ἀπὸ καιρὸ τὸν τόπο διαμονῆς του καὶ ὅτι ὁ Κύριος τὸν εἶχε στείλει τώρα σὲ αὐτὸν γιὰ νὰ παραδώσει στὴν γῆ τὸ πτωχὸ γήινο σαρκίο του, καθὼς πλησίαζε ἡ ὥρα ποὺ θὰ τέλειωναν οἱ ἀγῶνες του.
Ὁ Ἀντώνιος τὸν ἱκέτευσε μὲ δάκρυα νὰ μὴν τὸν ἀφήσει, ἀλλὰ νὰ παρακαλέσει τὸν Κύριο νὰ τὸν πάρει κι ἐκείνον μαζὶ του. Ὁ ὅσιος Παῦλος τοῦ ζήτησε τότε νὰ φέρει ἀπὸ τὸ κελλὶ του τὸν μανδύα ποὺ τοῦ εἶχε δώσει ὁ ἅγιος Ἀθανάσιος Ἀλεξανδρείας γιὰ νὰ ἐνταφιασθεῖ μὲ αὐτόν. Ὁ γέροντας τῶν ἐνενήντα ἐτῶν ξαναβρῆκε τὸ σφρίγος τῆς νιότης του γιὰ νὰ πάει καὶ νὰ ἐπιστρέψει σὲ μία ἡμέρα, ἔμπλεος ἐπιθυμίας νὰ ξαναδεῖ τὸν Παῦλο, φοβούμενος μήπως ἐκεῖνος παραδώσει τὴν ψυχὴ του ὅσο θὰ ἔλειπε. Τὴν ἑπομένη ἡμέρα τὸ πρωί, καθὼς βρισκόταν ἀκόμη καθ’ ὁδόν, εἶδε τὴν ψυχὴ τοῦ Παύλου νὰ ὑψώνεται στὸν οὐρανὸ ἐν μέσω τῶν ἀγγέλων, τῶν προφητῶν καὶ τῶν ἀποστόλων. Φώναξε: «Παῦλε, γιατὶ μὲ ἐγκαταλείπεις; Σὲ γνώρισα τόσο ἀργὰ καὶ φεύγεις τόσο νωρίς!» Ἔτρεξε ὡς τὸ σπήλαιο, ὅπου βρῆκε τὸν Παῦλο ἀκίνητο ὡσὰν νὰ προσευχόταν. Τὸν σκέπασε μὲ τὸν μανδύα τοῦ μεγάλου ὁμολογητὴ τῆς Ὀρθοδοξίας, ἔψαλε γι’ αὐτὸν ἐπικήδειους ὕμνους καὶ βοηθούμενος ἀπὸ δύο λιοντάρια ποὺ κατὰ θεία οἰκονομία ἦλθαν κι ἔσκαψαν ἕναν τάφο μὲ τὰ νύχια τους, ἐναπέθεσε μὲ εὐλάβεια τὸ σῶμα τοῦ πρώτου ἐρημίτη στὸ χῶμα, ἐπὶ προσδοκία ἀναστάσεως. Γιὰ νὰ μὴ στερηθεῖ τὴν χάρη τοῦ ἁγίου, ὁ Ἀντώνιος πῆρε μαζὶ του τὸν χιτώνα ποὺ εἶχε φτιάξει ὁ Παῦλος μὲ τὰ χέρια του ἀπὸ φύλλα φοινικιᾶς, καὶ τὸν φοροῦσε στὶς μεγάλες ἑορτὲς τοῦ Πάσχα καὶ τῆς Πεντηκοστῆς.
Πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, Τόμος 5ος. Εκδόσεις: Ίνδικτος.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ
Λουκ.ιζ’12-19
ΚΕΙΜΕΝΟ
12 καὶ εἰσερχομένου αὐτοῦ εἴς τινα κώμην ἀπήντησαν αὐτῷ δέκα λεπροὶ ἄνδρες, οἳ ἔστησαν πόρρωθεν, 13 καὶ αὐτοὶ ἦραν φωνὴν λέγοντες· Ἰησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς. 14 καὶ ἰδὼν εἶπεν αὐτοῖς· πορευθέντες ἐπιδείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσι. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὑπάγειν αὐτοὺς ἐκαθαρίσθησαν. 15 εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν, ἰδὼν ὅτι ἰάθη, ὑπέστρεψε μετὰ φωνῆς μεγάλης δοξάζων τὸν Θεόν, 16 καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ εὐχαριστῶν αὐτῷ· καὶ αὐτὸς ἦν Σαμαρείτης. 17 ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· οὐχὶ οἱ δέκα ἐκαθαρίσθησαν; οἱ δὲ ἐννέα ποῦ; 18 οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέψαντες δοῦναι δόξαν τῷ Θεῷ εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς οὗτος; 19 καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἀναστὰς πορεύου· ἡ πίστις σου σέσωκέ σε.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
12Kαθώς, λοιπόν, έμπαινε σ’ένα χωριό, τον συνάντησαν δέκα λεπροί άντρες, που στάθηκαν σε απόσταση 13κι άρχισαν να φωνάζουν δυνατά: «Iησού, Kύριε, σπλαχνίσου μας». 14Kι αφού τους είδε, τους είπε: «Πηγαίνετε να σας δουν οι ιερείς». Kαι την ώρα που πήγαιναν, καθαρίστηκαν. 15Tότε ένας απ’αυτούς, μόλις είδε ότι γιατρεύτηκε, γύρισε πίσω δοξολογώντας τον Θεό με δυνατή φωνή 16κι έπεσε μπρούμυτα στα πόδια του Iησού ευχαριστώντας τον. Kι αυτός ήταν Σαμαρείτης. 17Tου μίλησε τότε ο Iησούς και του είπε: «Δεν καθαρίστηκαν και οι δέκα; Oι άλλοι εννιά πού είναι; 18Δε βρέθηκαν άλλοι να επιστρέψουν και να δοξάσουν το Θεό, παρά μόνο αυτός ο αλλογενής;» 19Έπειτα του είπε: «Σήκω και πήγαινε. H πίστη σου σε έσωσε».
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Θείου Πνεύματος, τὴ ἐπινεύσει, πρῶτος ὤκησας, ἐν τὴ ἐρήμω, Ἥλιου τὸν ζηλωτὴν μιμησάμενος καὶ δι’ ὀρνέου τραφεῖς ὡς ἰσάγγελος, ὑπ’ Ἀντωνίου τῷ κόσμῳ ἐγνώρισαι. Παῦλε ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.
