ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΓΑΛΑΚΤΙΩΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ
Οἱ ἅγιοι αὐτοὶ μάρτυρες ἔζησαν κατὰ τὰ ἔτη τῆς βασιλείας τοῦ αὐτοκράτορα Δεκίου (250) καὶ τοῦ ἡγεμόνος Σεκούνδου στὴν πόλη Ἔμεσα (σημ. Χὸμς στὴ Συρία). Οἱ γονεῖς τοῦ Γαλακτίωνος, Κλειτοφῶν καὶ Λευκίππη, ἦταν πλούσιοι εἰδωλολάτρες τῆς πόλεως. Εἶχαν ὅμως ἕναν καημὸ ποὺ τοὺς ἔτρωγε. Ἡ Λευκίππη παρέμενε στείρα παρ’ ὅλες τὶς θερμὲς ἱκεσίες τοὺς στὰ εἴδωλα. Στὴν πόλη διέμενε τότε ἕνας μοναχός, ὀνόματι Ὀνούφριος. Ζητοῦσε ἐλεημοσύνη ἀπὸ τοὺς περαστικοὺς -ὄχι γιὰ νὰ τρέφεται, ἀλλὰ γιὰ νὰ μοιράζει ἐν συνεχεία ὅτι τοῦ ἔδιναν στοὺς φτωχοὺς- καὶ ἐπωφελοῦνταν γιὰ νὰ κηρύσσει παντοῦ τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο. Μία ἡμέρα, κτύπησε τὴν πόρτα τῆς Λευκίππης γιὰ νὰ ζητήσει ἐλεημοσύνη. Βλέποντας τὴ θλιμμένη ὄψη τῆς γυναίκας ρώτησε νὰ μάθει τὸν λόγο. Ἐκείνη τοῦ ἀπάντησε ὅτι δὲν μποροῦσε νὰ κάνει παιδιά. Ὁ Ὀνούφριος τότε εἶπε ὅτι ἐπρόκειτο γιὰ ἕνα σοφὸ μέτρο τῆς θείας Πρόνοιας καὶ ὅτι ὁ Θεὸς μὴν ἐπιθυμώντας νὰ προσφέρει αὐτὴ τὸ τέκνο της στοὺς δαίμονες, τὴν ἐμπόδιζε νὰ γεννήσει ὅσο θὰ παρέμενε ἀσεβής. Τῆς ἐδίδαξε τὰ μυστήρια τῆς πίστεως καὶ τὴν ἐβάπτισε. Μετὰ ἀπὸ λίγο καιρὸ ἐγέννησε καὶ ἔπεισε τὸν ἄνδρα της νὰ ἀσπασθεῖ κι αὐτὸς τὴν πίστη στὸν Χριστό, ὁ ὁποῖος τοὺς εἶχε λυτρώσει μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ ἀπὸ τὴν αἰσχύνη τους.
Τὸ παιδὶ ἔλαβε τὸ ὄνομα Γαλακτίων στὸ ἅγιο Βάπτισμα. Ὅταν ἔγινε εἴκοσι χρονῶν, ὁ πατέρας του ποὺ εἶχε μείνει χῆρος, τὸν πάντρεψε μὲ μιὰ νέα εἰδωλολάτρισσα, ὀνόματι Ἐπιστήμη. Ὁ Γαλακτίων δέχθηκε ἀπὸ ὑπακοὴ στὸν πατέρα του, ἀλλὰ ἀρνήθηκε νὰ πλησιάσει τὴ νέα, ἀπὸ φόβο μήπως μολύνει τὸ βάπτισμά του. Πεπεισμένη ἀπὸ τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ ἀνδρὸς της, ἡ Ἐπιστήμη ἔλαβε τὴν ἀπόφαση νὰ ἀπαρνηθεῖ τὴν ἀσέβειά της καὶ βαπτίσθηκε ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Γαλακτίωνα. Ὀκτὼ ἡμέρες μετὰ τὴν βάπτισή της, εἶδε σὲ ἕνα ὄνειρο τὴ δόξα ποὺ ἐπιφυλάσσεται στοὺς οὐρανοὺς σὲ ὅσους θὰ ἔχουν διαφυλάξει τὴν παρθενία τους, γιὰ νὰ ἀφοσιωθοῦν ἀκέραιοι στὸν Θεό. Φανέρωσε τὸ ὄραμά της στὸν Γαλακτίωνα καὶ οἱ δύο σύζυγοι ἀποφάσισαν νὰ παραμείνουν παρθένοι μέχρι τὸ τέλος τῆς ζωῆς τους. Μοίρασαν τὰ ὑπάρχοντά τους στοὺς φτωχούς, γιὰ νὰ ἀποκτήσουν στὸν οὐρανὸ ἕναν ἀκατάλυτο θησαυρό, καὶ ἀναχώρησαν γιὰ τὴν ἔρημο τοῦ Σινᾶ. Φθάνοντας σὲ ἕνα μέρος ποὺ λεγόταν Πούπλιον, βρῆκαν μιὰ ὁμάδα δώδεκα ἐρημιτῶν, οἱ ὁποῖοι δέχθηκαν νὰ πάρουν μαζὶ τους τὸν Γαλακτίωνα καὶ ἔστειλαν τὴν Ἐπιστήμη σὲ τέσσερις γυναῖκες ποὺ ἀσκήτευαν σὲ ἕνα κοντινὸ ἐρημητήριο. Ὁ Γαλακτίων ἀνέλαβε τέτοιους ἀγῶνες στὶς νηστεῖες, τὶς ὁλονύκτιες προσευχὲς καὶ στὴν ἐγρήγορση κατὰ τῶν περισπασμῶν, ποὺ πολὺ γρήγορα ἔφθασε σὲ ὑψηλὸ μέτρο ἀρετῆς. Τὴν ἐποχὴ ἐκείνη ὁ διάβολος ὑπέβαλε στὸν τύραννο νὰ καταδιώξει τοὺς χριστιανοὺς ποὺ ἀποσύρονταν στὴν ἔρημο. Καθὼς ἕνα στρατιωτικὸ ἀπόσπασμα κατευθυνόταν πρὸς τὸ ἀσκηταριό τοῦ Γαλακτίωνος. Ἔλαβε τὴν εὐλογία ἀπὸ τὴν ἠγουμένη της νὰ τὸν συναντήσει καὶ νὰ προσφέρει τὸν ἑαυτὸ της στὸν θάνατο γιὰ τὸν Χριστὸ μαζὶ μὲ ἐκείνον ποὺ ἦταν διδάσκαλός της στὴν πίστη καὶ συναθλητὴς της στὴν στενὴ ὁδό. Παρουσιάσθηκαν μαζὶ ἐνώπιον τοῦ διοικητῆ Οὔρσου. Καθὼς περιφρόνησαν τὶς ἀπειλὲς καὶ ἔμειναν στέρεοι στὴν πίστη, ὑποβλήθηκαν σὲ τρομερὰ μαρτύρια: τοὺς ἐκτύπησαν ἀπάνθρωπα, ἐξέθεσαν τὴν Ἐπιστήμη γυμνὴ στὴ δημόσια χλεύη, τοὺς ἔμπηξαν μυτερὰ καλάμια κάτω ἀπὸ τὰ νύχια, τοὺς ἔκοψαν τὰ χέρια καὶ τὰ πόδια. Τέλος, ὁλοκλήρωσαν τὸν ἀγώνα τοῦ μαρτυρίου μὲ τὸν ἀποκεφαλισμὸ τους. Ὁ ἅγιος Γαλακτίων ἦταν τότε τριάντα ἐτῶν καὶ ἡ Ἐπιστήμη δεκαέξι. Αὐτοὶ λοιπὸν ποὺ ἀρνήθηκαν νὰ ἑνωθοῦν κατὰ σάρκα σὲ τούτη τὴν ἐφήμερη ζωή, ἑνώθηκαν ἔτσι ἐν Θεῶ γιὰ τὴν αἰωνιότητα.
Πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, Τόμος τρίτος. Εκδόσεις ΙΝΔΙΚΤΟΣ.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 5 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
Λουκ. ιστ’ 19-31
ΚΕΙΜΕΝΟ
19 Ἄνθρωπος δέ τις ἦν πλούσιος, καὶ ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καὶ βύσσον εὐφραινόμενος καθ’ ἡμέραν λαμπρῶς. 20 πτωχὸς δέ τις ἦν ὀνόματι Λάζαρος, ὃς ἐβέβλητο πρὸς τὸν πυλῶνα αὐτοῦ ἡλκωμένος 21 καὶ ἐπιθυμῶν χορτασθῆναι ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ πλουσίου· ἀλλὰ καὶ οἱ κύνες ἐρχόμενοι ἀπέλειχον τὰ ἕλκη αὐτοῦ. 22 ἐγένετο δὲ ἀποθανεῖν τὸν πτωχὸν καὶ ἀπενεχθῆναι αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀγγέλων εἰς τὸν κόλπον Ἀβραάμ· ἀπέθανε δὲ καὶ ὁ πλούσιος καὶ ἐτάφη. 23 καὶ ἐν τῷ ᾅδῃ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ὑπάρχων ἐν βασάνοις, ὁρᾷ τὸν Ἀβραὰμ ἀπὸ μακρόθεν καὶ Λάζαρον ἐν τοῖς κόλποις αὐτοῦ. 24 καὶ αὐτὸς φωνήσας εἶπε· πάτερ Ἀβραάμ, ἐλέησόν με καὶ πέμψον Λάζαρον ἵνα βάψῃ τὸ ἄκρον τοῦ δακτύλου αὐτοῦ ὕδατος καὶ καταψύξῃ τὴν γλῶσσάν μου, ὅτι ὀδυνῶμαι ἐν τῇ φλογὶ ταύτῃ. 25 εἶπε δὲ Ἀβραάμ· τέκνον, μνήσθητι ὅτι ἀπέλαβες σὺ τὰ ἀγαθά σου ἐν τῇ ζωῇ σου, καὶ Λάζαρος ὁμοίως τὰ κακά· νῦν δὲ ὧδε παρακαλεῖται, σὺ δὲ ὀδυνᾶσαι· 26 καὶ ἐπὶ πᾶσι τούτοις μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν χάσμα μέγα ἐστήρικται, ὅπως οἱ θέλοντες διαβῆναι ἔνθεν πρὸς ὑμᾶς μὴ δύνωνται, μηδὲ οἱ ἐκεῖθεν πρὸς ἡμᾶς διαπερῶσιν. 27 εἶπε δέ· ἐρωτῶ οὖν σε, πάτερ, ἵνα πέμψῃς αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου· 28 ἔχω γὰρ πέντε ἀδελφούς· ὅπως διαμαρτύρηται αὐτοῖς, ἵνα μὴ καὶ αὐτοὶ ἔλθωσιν εἰς τὸν τόπον τοῦτον τῆς βασάνου. 29 λέγει αὐτῷ Ἀβραάμ· ἔχουσι Μωυσέα καὶ τοὺς προφήτας· ἀκουσάτωσαν αὐτῶν. 30 ὁ δὲ εἶπεν· οὐχί, πάτερ Ἀβραάμ, ἀλλ’ ἐάν τις ἀπὸ νεκρῶν πορευθῇ πρὸς αὐτούς, μετανοήσουσιν. 31 εἶπε δὲ αὐτῷ· εἰ Μωυσέως καὶ τῶν προφητῶν οὐκ ἀκούουσιν, οὐδὲ ἐάν τις ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ πεισθήσονται.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
19 «Yπήρχε κάποτε ένας πλούσιος, που ντυνόταν με πορφύρα και λινά ρούχα, απολαμβάνοντας κάθε μέρα τη ζωή του μεγαλόπρεπα. 20Yπήρχε κι ένας φτωχός που ονομαζόταν Λάζαρος, ο οποίος ήταν εγκαταλειμμένος κοντά στην αυλόπορτα του πλουσίου, με το σώμα του γεμάτο πληγές, 21και λαχταρούσε να χορτάσει από τα ψίχουλα που έπεφταν από το τραπέζι του πλουσίου. Παράλληλα έρχονταν και τα σκυλιά και έγλειφαν τις πληγές του. 22Kάποτε, λοιπόν, πέθανε ο φτωχός και τον μετέφεραν οι άγγελοι στην αγκαλιά του Aβραάμ. Πέθανε επίσης κι ο πλούσιος και τον έθαψαν. 23Kαι στον άδη, καθώς βασανιζόταν, σήκωσε τα μάτια του και βλέπει τον Aβραάμ από μακριά και στην αγκαλιά του το Λάζαρο! 24Φώναξε τότε και είπε: Πατέρα μου Aβραάμ, σπλαχνίσου με και στείλε το Λάζαρο να βρέξει την άκρη του δαχτύλου του στο νερό και να δροσίσει τη γλώσσα μου, γιατί υποφέρω μέσα σ’αυτή τη φλόγα! 25Kι ο Aβραάμ απάντησε: Παιδί μου, θυμήσου ότι απόλαυσες εσύ τα αγαθά σου στη ζωή σου και παρόμοια ο Λάζαρος τα κακά. Tώρα, λοιπόν, αυτός ανακουφίζεται εδώ κι εσύ υποφέρεις. 26Kι εκτός απ’όλα αυτά, ανάμεσα σε μας και σε σας υπάρχει μεγάλο χάσμα, έτσι που όσοι θέλουν να περάσουν από εδώ σε σας, να μην μπορούν, κι ούτε οι από εκεί μπορούν να περάσουν σε μας. 27Kι εκείνος είπε: Tότε, σε παρακαλώ, πατέρα, να τον στείλεις στο πατρικό μου σπίτι, 28γιατί έχω πέντε αδέλφια, για να τους προειδοποιήσει, ώστε να μην έρθουν κι αυτοί στον τόπο αυτόν του βασανισμού. 29Tου λέει ο Aβραάμ: Έχουν το Mωυσή και τους προφήτες. Aς ακούσουν αυτούς. 30Kι εκείνος είπε: Όχι, πατέρα Aβραάμ, αλλά αν πάει σ’αυτούς κάποιος από τους νεκρούς, θα μετανοήσουν. 31Tότε ο Aβραάμ του είπε: Aν το Mωυσή και τους προφήτες δεν ακούνε, ούτε κι αν αναστηθεί κάποιος από τους νεκρούς δεν πρόκειται να πειστούνε».
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Tὴν λαμπρὰν ξυνωρίδα τῶν μαρτύρων τιμήσωμεν ὥσπερ συζυγίαν ἀρίστην καὶ κλειτὴν καὶ θεόφρονα, τὸν θεῖον Γαλακτίωνα πιστοί, ὁμοῦ σὺν Ἐπιστήμῃ τῇ σεμνῇ. Δι’ ἀσκήσεως γὰρ πόνων ἀθλητικὴν ἐξήνθησαν φαιδρότητα. Δόξα τῷ ἐνισχύσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι δι’ ὑμῶν πᾶσιν ἰάματα.
