Γ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ
Τρίτη Κυριακή τῶν Νηστειῶν τὴν Προσκύνησιν ἑορτάζομεν τοῦ Τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ.
Στὴ μέση τῆς Ἁγίας Σαρακοστῆς, στὴ μὲση δηλαδή τοῦ Πνευματικοῦ Ἀγῶνα, ἐπειδὴ μὲ τὴ νηστεία κατὰ κάποιο τρόπο σταυρωνόμαστε νεκρούμενοι ἀπὸ τὰ πάθη μας καὶ αἰσθανόμαστε πικρίες ἀπὸ τοὺς διάφορους πειρασμοὺς ποὺ μᾶς περιβάλουν, γι’ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία προβάλλει μπροστά μας τὸν Τίμιο Σταυρὸ γιὰ νὰ μᾶς ἀνακουφίσει, νὰ μᾶς ἐνθαρρύνει, νὰ μᾶς στηρίξει ὑπενθυμίζοντας το Πάθος τοῦ Χριστοῦ. Ἀπὸ τότε ποὺ ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς σταυρώθηκε πάνω στόν Σταυρό, ὁ πανσεβάσμιος Σταυρὸς ἔγινε γιὰ τὸν πιστὸ Χριστιανὸ τὸ ἱστίο, ποὺ μ’ αὐτὸ μονάχα μπορεῖ νὰ περάσει τὸ πέλαγος τῆς ζωῆς, ὄπως χαρακτηριστικὰ λέγει ἡ Ὁσία Συγκλητική: «τὸν Σταυρὸν ἀντὶ ἱστίου τανύσαντες, ἀδεῶς τὸν πλοῦν ἐκτελέσωμεν».Καὶ τοῦτο γιατί δὲν εἶναι ἕνα ἁπλὸ ξύλο ἤ ἕνα σημεῖο ποὺ σχηματίζει ἀδιάφορα ὁ κάθε Χριστιανός, ἀλλὰ εἶναι ἡ μυστικὴ δύναμη ποὺ ἔρχεται ἀπὸ τὴ θυσία καὶ τὸ Πανάγιο αἶμα τοῦ Ἐσταυρωμένου Ἰησοῦ, ποὺ γιγαντώνει τὸν ἀγώνα.Μὲ τὸ Σταυρὸ ὁ νοῦς μας στρέφεται πάντα πρὸς τὸν Γολγοθὰ, ὅπου καρφωμένος πάνω στὸ ξύλο τοῦ Σταυροῦ ὑψώθηκε ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ καὶ Λυτρωτὴς τοῦ κόσμου.Μὲ κανένα ἄλλο ὅπλο ὁ Χριστιανὸς δὲν πολεμάει τοὺς ἀόρατους ἐχθροὺς παρὰ μόνο μὲ τὸ ἀκαταμάχητο ὅπλο τοῦ Σταυροῦ. Κάνει τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ μὲ εὐλάβεια καὶ πίστη στὸν Χριστὸ καὶ νικάει, σὰν τὸν μέγα Ἀντώνιο ποὺ νικοῦσε χιλιάδες δαίμονες. Γι’ αὐτὸ πρέπει ἐνῶ διανύουμε τὸν ἀγῶνα τῆς Σαρακοστῆς νὰ ἔχουμε τὰ μάτια μας καρφωμένα στὸ Σταυρὸ τοῦ Κυρίου, ὤστε, ὅ,τι κι ἂν μᾶς συμβεῖ, νὰ ζητοῦμε ἀμέσως τὴ βοήθεια του.Ὁ Σταυρὸς εἶναι γιὰ τὸν Χριστιανό ὅ,τι ἦταν γιἀ τὸ λαὸ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ὁ χάλκινος ἐκεῖνος ὄφις ποὺ ὕψωσε ὁ Μωϋσῆς γιἀ νἀ τοὺς φυλάξει ἀπὸ τἀ δηλητηριώδη φίδια. Ὀλιγοψύχησε ὁ λαὸς ποὺ προχωροῦσε πρὸς τὴ γῆ τῆς Ἐπαγγελίας μέσα σὲ ἀντίξοες συνθήκες, γιὰ μιἀ ἀκόμη φορᾶ δυσαρεστήθηκε ἀπό τά βάσανά του κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Μωϋσῆ. Βαρεθήκαμε, ἔλεγαν, νὰ τρῶμε συνέχεια ἀπὸ αὖτὸν τὸν θεόσταλτο ἄρτο.Τούτη ἡ ἀχαριστία ὅμως προκάλεσε ἀμέσως καὶ τὴν ὀργὴ τοῦ Θεοῦ καὶ «ἀπέστειλεν ὁ Θεός – μᾶς λέει ἡ Ἁγία Γραφή – εἰς τὸν λαὸν τοὺς ὄφεις τοὺς θανατούντας καὶ ἔδακνον τὸν λαόν καὶ ἀπέθανεν λαὸς πολύς». Φίδια φαρμακερὰ καὶ ἐπιθετικὰ βγῆκαν ἀνάμεσα στὸ λαὸ κι ὅποιον δάγκαναν τὸν φόνευαν. Μπροστὰ σ’ αὐτὸ τὸ θανατικὸ ἀναγκάσθηκε ὁ λαὸς νὰ ζητήσει μέσῳ τοῦ Μωϋσῆ συγχώρηση καὶ νὰ παρακαλέσει τὸ Θεὸ ὥστε νὰ σταματήσει τὸ κακό. Ὁ Θεὸς τότε εἶπε στὸ Μωϋσῆ νὰ στήσει σὲ περίοπτη θέση ἕνα ξύλο στὸ ὁποῖο νὰ κρεμάσει ἕνα χάλκινο φίδι κι ὅποιος δαγκώνεται ἀπὸ φαρμακερὸ φίδι νὰ κοιτάζει αὐτὸ τὸ χάλκινο φίδι καὶ δὲν θὰ πεθαίνει ἀλλὰ θὰ ζεῖ. Ἔτσι κι ἔγινε, ἡ θέα τοῦ χάλκινου ἐκείνου φιδιοῦ ἔφερε ἀποτέλεσμα ὀπότε καὶ τὸ κακὸ πῆρε τέλος. Ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ γεγονός εἶναι μιὰ προφητεία γι’ αὐτὸ ποὺ θὰ συμβαίνει πάντα, ὡς τὰ τέλη τῆς ζωῆς μας. Γιατὶ ἐνῶ βαδίζουμε πρὸς τὴ γῆ τῆς ἐπαγγελίας, τὴ Βασιλεία δηλαδή τῶν Οὐρανῶν, κι ἐμᾶς μᾶς δαγκώνουν πολλὰ φίδια καὶ θανατώνουν τὴν ψυχή μας.Τί εἶναι αὐτὰ τὰ φίδια; Συκοφαντίες, ἀδικίες, ψεύδη, ἀπάτες καὶ ὅλα αὐτὰ τὰ δυσάρεστα ποὺ γεμίζουν καθημερινὰ τὸν κόσμο γύρω μας. Ἐχθροὶ ὁρατοὶ καὶ ἀόρατοι μᾶς περισφίγγουν καὶ μᾶς καταπνίγουν. Ἀκόμα, φίδια μὲ θανατηφόρο δηλητήριο εἶναι τὰ πάθη τῆς ψυχῆς καὶ τὰ πάθη τοῦ σώματος. Αὐτά μᾶς δαγκώνουν καθημερινά, μᾶς δηλητηριάζουν τὴν ψυχὴ καὶ μᾶς φαρμακώνουν τὴ ζωή. Μὰ ὅπως οἱ ἄνθρωποι τοῦ Μωϋσῆ μόλις τοὺς δάγκωναν τὰ φίδια τῆς ἐρήμου, ἐκεῖνοι κοιτοῦσαν τὸ χάλκινο φίδι ἀμέσως γίνονταν καλά, ἔτσι κι ἐμεῖς ἂς στραφοῦμε κι ἄς ἀτενίσουμε τὸ Σταυρὸ τοῦ Κυρίου ἄν θέλουμε πραγματικὰ νὰ θεραπευτοῦμε ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τὶς ἁμαρτίες μας. Ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος προσθέτει: «Ἐκεῖ θανάτου διέφυγον οἱ Ἰουδαῖοι ἀλλὰ πρόσκαιρον, ἐδῶ ἐμεῖς ὄμως τὸν αἰώνιο οί πιστεύοντες. Ἐκεῖ δαγκωματιὲς φιδιῶν θεράπευε ὁ κρεμασμένος στὸ ξύλο χάλκινος ὄφις, ἐδῶ ὁ Σταυρωμένος Κύριος μας θεραπεύει ἀπὸ τὶς πληγὲς τοῦ νοητοῦ δράκοντος… Ἐκεῖ ὄφις δάγκωνε καὶ ὄφις θεράπευε ἐδῶ ὅμως ἡ ἁμαρτία θανατώνει καὶ ὁδηγεῖ στὴν ἀπώλεια ἐνῶ ὁ θάνατος τοῦ Ἐσταυρωμένου σώζει».
Ὅπως λοιπὸν ἕνας Βασιλιὰς πρὶν ὁ ἴδιος ἐμφανισθεῖ στέλνει τοὺς δούλους του μὲ τὰ σύμβολα ἐκείνου νὰ προπορεύονται, ἔτσι κι ἐδῶ γίνεται. Ἐνῶ βρισκόμαστε στὴ μέση τοῦ ἀγῶνα προβάλει μπροστὰ μας τὸ σύμβολο τοῦ Χριστοῦ μας τὸ τρόπαιο τῆς νίκης Του, ἡ Βασιλική του σημαία καὶ μᾶς καλεῖ νὰ ἐντείνουμε τὸν ἀγῶνά μας ἕως ὅτου ἀξιωθοῦμε νὰ δοῦμε κι Ἐκεῖνον νικητὴ καὶ τροπαιοῦχο νὰ καταπατᾷ τὸ θάνατο. Συγχρόνως μᾶς καλεῖ στὴ μεγάλη χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως του. Ὡραιότατα αὐτὸ ἐκφράζει κι ἕνας ὕμνος τοῦ ὄρθρου ποὺ λέει· «Τοῦ ζωηφόρου σου Σταυροῦ τὴν προσκυνήσιμον χαράν, σήμερον Χριστὲ ὑπαντῶντες προπομπὴν ποιούμεθα, τοῦ Παναγίου Πάθους Σου διὰ τοῦ ὁποίου τὴν σωτηρία τοῦ κόσμου ἀπειργάσθηκες Παντοδύναμε Θεέ μας»
Τέλος ὁ Ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης συμβουλεύει: «Ἄμποτε ἀδελφέ, νὰ εἶναι καὶ εἰς ἐσὲ ὁ Σταυρὸς τοῦ Κυρίου φῶς νοητόν, φωτίζων… ὥσπερ γὰρ ὁ πύρινος ἐκεῖνος καὶ φωτεινὸς στῦλος ὁδήγει τοὺς Ἰσραηλίτας ἐν τῇ ἐρήμῳ κατὰ τὸν καιρὸν τῆς νυκτὸς καὶ δὲν ἄφηνεν αὐτοὺς νὰ πλανηθοῦν εἰς τὴν στράταν. Οὕτω καὶ ὁ Σταυρὸς τοῦ Κυρίου ἐδόθη εἰς ἐσὲ Χριστιανέ, διὰ νὰ σὲ φωτίζη καὶ νὰ σὲ ὁδηγῆ μέσα εἰς τὸ σκότος τῆς παρούσης ζωῆς καὶ νὰ μὴ σὲ ἀφήνῃ νὰ πλανηθῆς εἰς τοὺς κρημνοὺς τῆς ἁμαρτίας. Ἀγάπα ὅμως καὶ σὺ νὰ σηκώνεις τὸν Σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ γιὰ νὰ περάσης μὲ ἀσφάλεια καὶ βεβαιότητα ἀπὸ τὴ θύρα τοῦ Παραδείσου… στὴ βασιλεία τῆς Ἀναστάσεως».
Πηγή: Μορφές από το Συναξάρι, Ιωάννας Κατσούλα, Εκδόσεις ΚΥΠΡΗΣ ΑΘΗΝΑ 2010
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 15 ΜΑΡΤΙΟΥ
Μαρκ.η΄34-θ’1
ΚΕΙΜΕΝΟ
34 Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. 35 ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ’ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου οὗτος σώσει αὐτήν. 36 τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; 37 ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; 38 ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θ
1 ΚΑΙ ἔλεγεν αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
34Ύστερα, αφού κάλεσε κοντά του τον κόσμο μαζί με τους μαθητές του, τους είπε: “Όποιος θέλει να με ακολουθεί, ας απαρνηθεί τον εαυτό του κι ας σηκώσει το σταυρό του και ας με ακολουθεί. 35Γιατί, όποιος θέλει να σώσει τη ζωή του, θα τη χάσει, κι όποιος χάσει τη ζωή του για χάρη δική μου και του Eυαγγελίου, αυτός θα τη σώσει. 36ʼλλωστε, τι θα ωφελήσει τον άνθρωπο αν κερδίσει τον κόσμο ολόκληρο, αλλά χάσει τη ζωή του; 37Ή τι θα δώσει ο άνθρωπος σαν αντάλλαγμα για τη ζωή του; 38Όποιος, λοιπόν, ντραπεί για μένα και για τη διδαχή μου στη γενιά τούτη τη μοιχαλίδα κι αμαρτωλή, και ο Γιος του Aνθρώπου θα ντραπεί γι΄ αυτόν όταν έρθει περιβλημένος με τη δόξα του Πατέρα του, μαζί με τους αγίους αγγέλους”.
Κεφάλαιο 9
1Tους έλεγε ακόμα: “Πραγματικά, σας λέω, υπάρχουν μερικοί απ’ αυτούς που στέκονται εδώ, οι οποίοι δε θα γευτούν θάνατο, ώσπου να δουν τη βασιλεία του Θεού να έχει έρθει με δύναμη”.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ἀγάπη τοῦ Κτίσαντος, πεπυρσευμένος τὸν νοῦν, χορείαν συνήθροισας, πανευκλεῶν Ἀθλητῶν, Ἀγάπιε ἔνδοξε, ὅθεν σὺν τούτοις Μάρτυς, ἀριστεύσας νομίμως, ξίφει τὸν σὸν αὐχένα, σὺν αὐτοὶς ἀπετμήθης, μεθ’ ὧν ἐκδυσώπει, δοῦναι ἠμὶν ἄφεσιν.
