(Παρακολουθείστε ζωντανά ΑΠΟ ΕΔΩ τη θ.λειτουργία και το λειτουργικό κήρυγμα από τον π.Νικηφόρο).
Η τέταρτη Κυριακή του Τριωδίου είναι αφιερωμένη στην εκδίωξη των πρωτοπλάστων από τον Παράδεισο της τρυφής. Ο άνθρωπος πλάσθηκε από το Θεό(Γέν.1,26), ως το τελειότερο και εκλεκτότερο δημιούργημα του Θεού, ως πιστό αντίγραφο της εικόνος Του, που είναι ο ΙΣ ΧΡ. Πλάστηκε για να ζει αιώνια μέσα στη χάρη και τις ευλογίες του Θεού, διαχειριζόμενος αυτεξούσια το χάρισμα να είναι πλασμένος «κατ’ εικόνα» Θεού.
Ο απ.Παύλος περιγράφει πολύ όμορφα, στην προς Εφεσίους επιστολή του, το γιατί και για πιο σκοπό έπλασε ο Θεός τον άνθρωπο.
Κεφάλαιο 1. 3-11 «… ο Θεός και Πατέρας του Kυρίου μας Iησού Xριστού, που μας ευλόγησε, δια του Xριστού, με κάθε ευλογία πνευματική στα επουράνια, και μας διάλεξε ως δικούς Του πριν από τη δημιουργία του κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμεμπτοι ενώπιόν Του. Kι από αγάπη προόρισε να μας κάνει παιδιά Του, υιοθετώντας μας δια του Iησού Xριστού, σύμφωνα με την εύνοια που θέλησε να μας δείξει,…. Kι έτσι, ….μας έκανε να γνωρίσουμε το θέλημά του, το οποίο έμενε αφανέρωτο σε σχέση με τη χάρη την οποία έβαλε σαν σκοπό…. τα πάντα να βρουν την ολοκλήρωσή τους στο πρόσωπο του Xριστού, τόσο αυτά που είναι πάνω στον ουρανό όσο κι αυτά που είναι εδώ κάτω στη γη. Στο πρόσωπο εκείνου, δηλαδή, χάρη στον οποίο γίναμε μέτοχοι στην κληρονομιά του Θεού, για την οποία και προοριστήκαμε σύμφωνα με το σχέδιο εκείνου ο οποίος πραγματοποιεί τα πάντα όπως θέλει και επιθυμεί ο ίδιος, ……
Κεφάλαιο 2 10Γιατί, πραγματικά είμαστε έργο δικό του, που πλασθήκαμε, «ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ», με μοναδικό προορισμό να κάνουμε καλά έργα, τα οποία ο Θεός προετοίμασε, ώστε να βαδίσουμε στη ζωή μας σύμφωνα με αυτά».
Ο άνθρωπος, λοιπόν ΔΕΝ ΠΛΑΣΘΗΚΕ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ για να διαλέγει το καλό ή το κακό, αλλά πλάσθηκε με τέλεια δημιουργικά δεδομένα ως «κατ’εικόνα» Θεού με έναν και μοναδικό σκοπό να εφαρμόζει το θέλημα του Θεού αξιοποιώντας το «κατ’εικόνα» ΑΥΤΕΞΟΥΣΙΑ χωρίς να αφήνει κανέναν να κάνει παρεμβολές. Εξ άλλου έτσι κάνει και κάθε κατασκευαστής ο οποίος όταν κατασκευάζει ένα αντικείμενο το κατασκευάζει για ένα σκοπό; π.χ. το μολύβι ο κατασκευαστής το κατασκευάζει με σκοπό αυτός που το χρησιμοποιεί για να γράφει και όχι για να βγάζει μάτια, το τούβλο για να κτίζουμε κι όχι για να χτυπάμε με αυτό τους ανθρώπους, το χρώμα για να βάφουμε κι όχι για να λερώνουμε τα αντικείμενα, κ.λ.π. Με πολύ προσοχή όλα αυτά γίνονται κατανοητά αν προσέξουμε τι μας διδάσκει ο Λόγος του Θεού μέσα από το βιβλίο Σοφία Σειράχ της Π.Διαθήκης.
Σοφ. Σειρ. 15,14 αὐτός ἐξ ἀρχῆς ἐποίησεν ἄνθρωπον καί ἀφῆκεν αὐτόν ἐν χειρί διαβουλίου αὐτοῦ. (Αυτός απ’ αρχής δημιούργησε τον άνθρωπο και τον άφησε να ενεργεί μόνος του σύμφωνα με το αποτέλεσμα της συσκέψεως «της προσωπικής βουλής», η οποία αποτελείται από τη νόηση, τη θέληση και το συναίσθημα). ΔΗΛΑΔΗ ο άνθρωπος είναι ελεύθερος μόνο ως προς το πώς θα διαχειρισθεί τα δημιουργήματα του Θεού και όχι για να διαλέξει ανάμεσα στο καλό και στο κακό, αφού το κακό είναι «ανυπόστατο». Και μας εξηγεί η Αγ. Γραφή Σοφ. Σειρ. 15,15 Εάν θέλεις, μπορείς να τηρήσεις τις εντολές του Θεού με εμπιστοσύνη για να επιτύχεις τον σκοπό για τον οποίο πλάσθηκες. 16 Έτσι λοιπόν έβαλε μπροστά σου φωτιά και νερό, για να διαλέξεις ή να απλώσεις το χέρι σου για να καείς ή να απλώσεις το χέρι σου για να δροσιστείς. 17 Ενώπιον των ανθρώπων υπάρχει η ζωή και ο θάνατος και εκείνο που θα προτιμήσει κάποιος, θα του δοθεί.
ΒΕΒΑΙΑ όταν λέγει «ἀφῆκεν αὐτόν ἐν χειρί διαβουλίου αὐτοῦ» ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΤΙ ΤΟΝ ΕΓΚΑΤΕΛΕΙΨΕ ΣΤΗΝ ΤΥΧΗ ΤΟΥ, καθώς μας εξηγεί ο Λόγος του Θεού: Σοφ. Σειρ. 17, 1. Ὁ Κύριος ἔπλασε τό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου ἐκ τῆς γῆς καί πάλιν εἰς αὐτήν διέταξε τοῦτο νά ἐπιστρέψει. 2. Ἔδωκεν στοὺς ἀνθρώπους μετρημένες ἡμέρες καί ὁρισμένο χρόνο ζωῆς καί τούς χάρισε ἐξουσία πάνω σ’ ὅ,τι βρήσκεται στή γῆ. 3. Τούς ἔντυσε μέ δύναμη, ὅπως καί ὁ ἴδιος ἔχει, καί τούς ἔπλασε σύμφωνα μέ τήν εἰκόνα του. 4. Μέσα σέ κάθε ζωντανό ὀργανισμό ἔβαλε τόν φόβο τοῦ ἀνθρώπου ὥστε νά μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νά ἐξουσιάζει τά ἄγρια θηρία καί τά πουλιά. 5. Ἀκόμη δόθηκε στούς πρωτοπλάστους ἡ δύναμη νά χρησιμοποιοῦν τά πέντε ἐνεργήματα τοῦ Θεοῦ (ὅπως αὐτά τονίζονται στη συνέχεια) καί τούς χάρισε ἀκόμη καί τόν νοῦν γιά νά μποροῦν νά σκέπτονται, ἀλλά καί τόν προφορικό λόγο μέ τόν ὁποῖο θά συζητοῦν τίς δρασητριότητες τοῦ Θεοῦ.
τά πέντε ἐνεργήματα τοῦ Θεοῦ είναι:
α) Σοφ. Σειρ. 17,6. Τοῦ ἔδωσε τήν δυνατότητα νά συλλογίζεται καί γλῶσσα καί μάτια καί ἀφτιά καί καρδιά ὥστε μέ ὅλα αὐτά νά συλλαμβάνει καταστάσεις νά σκέπτεται καί μετά νά ἀποφασίζει.
β) 7. Τούς γέμισε μέ τήν ἱκανότητα νά σκέπτονται σωστά καί τούς ὑπέδειξε τί εἶναι καλό καί τί εἶναι κακό.
γ) 8. Ἔβαλε μέσα τους τό δικό του πνευματικό μάτι γιά νά μποροῦν νά βλέπουν καί νά κατανοοῦν τό μεγαλεῖο τῶν ἔργων του. 9. καί ἔτσι νά ὑμνολογοῦν τό ἅγιον ὄνομά του καί νά διηγοῦνται τά μεγαλεῖα τῶν ἔργων Του.
δ) 11. Τούς πρόσθεσε ἀκόμη τήν σοφία καί τούς κληροδότησε τόν νόμο πού θά τούς ὁδηγήσει στήν ζωή.
ε) 12 Ἔκανε μαζί τους αἰώνια διαθήκη καί τούς ἐξέφρασε τίς ἐπιθυμίες Του. 13.Μεγαλειώδη δόξα εἶδαν τά μάτια τους καί θαυμαστή φωνή ἄκουσαν τά αὐτιά τους.
ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ Σοφ. Σειρ. 17,14 Τούς εἶπε Προσέχετε ἀπό κάθε μορφή ἀδικίας καί συγχρόνως τούς συνέστησε τήν προσοχή στό πῶς νά συμπεριφέρονται πρός τόν πλησίον τους.
Λοιπόν τί περισσότερο θα έπρεπε να κάνει για τον άνθρωπο ο Θεός; ΟΛΑ ΤΟΥ ΤΑ ΟΡΓΑΝΩΣΕ ΤΕΛΕΙΑ και ο άνθρωπος δεν είχε παρά να κουνήσει το χέρι του και να ΔΟΥΛΕΨΕΙ.
Έτσι δεν κάνουμε κι εμείς όταν αγοράζουμε μια μηχανή; Αυτή έχει τις πιο καλές κατασκευαστικές προδιαγραφές κι εμείς δεν έχουμε παρά να την αξιοποιήσουμε σύμφωνα με τα κατασκευαστικά δεδομένα του κατασκευαστή για να επιτύχει τούς στόχους του κατασκευαστή.
Το ίδιο γίνεται και με τον άνθρωπο. Πλάσθηκε με τις πιο τέλειες δημιουργικές προδιαγραφές (κατ’ εικόνα Θεού) και δεν έχει παρά να λειτουργήσει σύμφωνα με αυτές τις δημιουργικές προδιαγραφές για να επιτύχει τον στόχο του δημιουργού Του.
ΟΜΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΟΥΤΟ ΟΤΙ
Σοφ. Σειρ. 17,15 Κάθε πράξη τοῦ ἀνθρώπου εἶναι φανερή σ’ Ἐκεῖνον καί τίποτε δέν μπορεῖ νά κρυφθεῖ ἀπό τά μάτια Του…. 19. Σάν τόν ἥλιο εἶναι γιά Ἐκεῖνον φανερά τά ἔργα τῶν ἀνθρώπων καί τά μάτια Του ἀσταμάτιτα προσέχουν τό πῶς βαδίζουνε.Δέν εἶναι δυνατόν νά κρυφθοῦν ἀπό Αὐτόν οἱ ἀδικίες καί οἱ ἁμαρτίες τους…22. κάθε ἐλεημοσύνη τοῦ ἀνθρώπου εἶναι μπροστά Του σάν πολύτιμη σφραγίδα καί προσέχει τίς ἀγαθοεργίες τους ὡς κόρη ὀφθαλμοῦ.
Σοφ. Σειρ. 17, 23 Καί φυσικά μετά ἀπ’ ὅλα αὐτά κάποια στιγμή θά σηκωθεῖ καί θά ἀνταποδόσει τόν καθένα προσωπικά αὐτό πού τοῦ ἀξίζει. 24 Σ’ αὐτούς ὅμως πού μετανοοῦν ἔδωσε τήν δυνατότητα τῆς μετανοίας κι ἐκείνους πού ἀπογοητεύονται τούς δίδει τήν παρηγοριά τῆς ὑπομονῆς. 25. Γι’ αὐτό λοιπόν ἁμαρτωλέ ἐπίστρεψε πρός τόν Κύριο καί ἄφησε τίς ἁμαρτίες σου καί παρακάλεσέ Τον προσωπικά καί μείωσε τά ἐμπόδια 26. Ἐπίστρεψε πρός τόν ὕψιστο Θεό καί φύγε μακρυά ἀπό κάθε ἀδικία καί μίσησε μέ ὄλη τή δύναμη τῆς ψυχῆς σου κάθε βδελυρή πράξη. …. 29. Πόσο μεγάλο εἶναι τό ἔλεος τοῦ Κυρίου καί πόσο πλούσια ἡ συγγνώμη σ’ ἐκείνους πού ἐπιστρέφουν κοντά Του. 30…..κανείς ἄνθρωπος ἀθάνατος δέν εἶναι. 31….; Κι ὅπως χάνεται τό φῶς τοῦ Ἡλίου μέ τήν δύση, τό ἴδιο παθαίνει κι ὁ ἁμαρτωλός πού ζεῖ μόνο γιά νά τρώει καί νά ἀπολαμβάνει. 32. Φυσικά Αὐτός μόνος ἐξουσιάζει τίς οὐράνιες δυνάμεις, ἐνῶ οἱ ἄνθρωποι δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά μόνο χῶμα καί στάχτη. (δηλαδή είτε σε θάψουν είτε σε κάψουν από το Θεό δε μπορείς να ξεφύγεις).
Όμως οι πρωτόπλαστοι όλα αυτά τα χαρίσματα και τις δυνατότητες που τους έδωσε ο Θεός δεν μπόρεσαν να τα διαχειρισθούν σωστά γιατί ξέπεσε η αγάπη τους πρώτα προς τον Θεό, (γιαυτό και ο Αδάμ ζητά σύντροφο Γεν.2,20), και στη συνέχεια χάθηκε και η μεταξύ τους αγάπη, (γιαυτό και ο όφις βρήκε μόνη της την Εύα χωρίς τον Αδάμ Γεν.3,1).
Η αγία Γραφή αναφέρει συμβολικά πως οι πρωτόπλαστοι, μετά την παρακοή τους, διώχτηκαν από τον κήπο της Εδέμ και δύο αγγελικά όντα τάχθηκαν να φυλάγουν με πύρινες ρομφαίες την πύλη του (Γεν.3,23-24). Το ατέλειωτο δράμα του ανθρωπίνου γένους άρχισε! Ο Αδάμ και η Εύα τότε κάθισαν απέναντι από τον κήπο της τρυφής και θρηνούσαν για το κακό που τους βρήκε.
Και γράφουν οι Υμνογράφοι της Εκκλησίας μας : ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΣΠΕΡΙΝΟΝ Δοξαστικόν. Ἦχος πλ. β’.
Ἐκάθισεν Ἀδάμ, ἀπέναντι τοῦ Παραδείσου, καί τήν ἰδίαν γύμνωσιν θρηνῶν ὠδύρετο. Οἴμοι, τόν ἀπάτη πονηρά πεισθέντα καί κλαπέντα, καί δόξης μακρυνθέντα! Οἴμοι, τόν ἁπλότητι γυμνόν, νῦν δέ ἠπορημένον! Ἀλλ᾽ ὦ Παράδεισε, οὐκέτι σου τῆς τρυφῆς ἀπολαύσω, οὐκέτι ὄψομαι τόν Κύριον καί Θεόν μου καί Πλάστην· εἰς γήν γάρ ἀπελεύσομαι, ἐξ ἧς καί προσελήφθην. Ἐλεῆμον Οἰκτίρμον βοῶ σοι· Ἐλέησόν με τόν παραπεσόντα.
Δοξαστικόν τῶν Ἀποστίχων. Ἦχος πλ. β’.
Ἐξεβλήθη Ἀδάμ τοῦ Παραδείσου, διά τῆς βρώσεως· διό καί καθεζόμενος ἀπέναντι τούτου, ὠδύρετο, ὁλολύζων, ἐλεεινῇ τῇ φωνῇ, καί ἔλεγεν· Οἴμοι, τί πέπονθα ὁ τάλας ἐγώ! μίαν ἐντολήν παρέβην τήν τοῦ Δεσπότου, καί τῶν ἀγαθῶν παντοίων ἐστέρημαι. Παράδεισε ἁγιώτατε, ὁ δι᾽ ἐμέ πεφυτευμένος, καί διά τήν Εὔαν κεκλεισμένος, ἱκέτευε τῷ σέ ποιήσαντι, κᾀμέ πλάσαντι, ὅπως τῶν σῶν ἀνθέων πλησθήσωμαι. Διό καί πρός αὐτόν ὁ Σωτήρ· Τό ἐμόν πλάσμα οὐ θέλω ἀπολέσθαι, ἀλλά βούλομαι τοῦτο σῴζεσθαι, καί εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν· ὅτι τόν ἐρχόμενον πρός με, οὐ μή ἐκβάλλω ἔξω.
Οι πρωτόπλαστοι έξω από τον Παράδεισο έκλαιγαν γιατί αναλογίζονταν την πρότερη ευδαιμονία τους, την σύγκριναν με την τωρινή δυστυχία τους, προέβλεπαν το μέλλον ζοφερό και γι’ αυτό έκλαιγαν γοερά. Τα καυτά τους δάκρυα πότιζαν την άνυδρη γη και οι σπαραχτικές κραυγές τους έσπαζαν την ηρεμία της έξω του παραδείσου ερήμου. Όμως δυστυχώς ο θρήνος των πρωτοπλάστων δεν ήταν αποτέλεσμα μεταμέλειας για την ανυπακοή και την ανταρσία τους κατά του Θεού. Δεν ήταν πράξη μετάνοιας και αίτημα συγνώμης προς το Θεό, αλλά ωφελιμιστικός σπαραγμός. Δε θρηνούσαν για τη χαμένη αθωότητα και αγιότητα, αλλά για τη χαμένη υλική ευμάρεια του παραδείσου. Ούτε ένας λόγος μετάνοιας δεν ακούστηκε από τα χείλη τους! Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας λένε πως αν εκείνη την τραγική στιγμή οι προπάτορές μας μετανοούσαν ειλικρινά και ζητούσαν ταπεινά συγνώμη από τον απόλυτα φιλάνθρωπο Θεό, θα είχαν αποκατασταθεί στην πρότερη της πτώσεως κατάστασή τους.
Κοντάκιον. Ἦχος πλ. β’.
Τῆς σοφίας ὁδηγέ, φρονήσεως χορηγέ, τῶν ἀφρόνων παιδευτά, καί πτωχῶν ὑπερασπιστά, στήριξον, συνέτισον τήν καρδίαν μου Δέσποτα. Σύ δίδου μοι λόγον, ὁ τοῦ Πατρός Λόγος, ἰδού γάρ τά χείλη μου, οὐ μή κωλύσω ἐν τῷ κράζειν σοι· Ἐλεῆμον, ἐλέησόν με τόν παραπεσόντα.
