Θεία Λειτουργία – Aγίου Κωνσταντίνου και Ελένης 21/5/2025
Ζωντανή μετάδοση από την Ιστοσελίδα μας ΕΔΩ
(Ραδιοτηλεοπτική μετάδοση).
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ.δ´.
Τοῦ Σταυροῦ σου τὸν τύπον ἐν οὐρανῷ θεασάμενος, καὶ ὡς ὁ Παῦλος τὴν κλῆσιν οὐκ ἐξ ἀνθρώπων δεξάμενος, ὁ ἐν βασιλεῦσιν, Ἀπόστολός σου Κύριε, Βασιλεύουσαν πόλιν τῇ χειρὶ σου παρέθετο· ἣν περίσωζε διὰ παντὸς ἐν εἰρήνη, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, μόνε Φιλάνθρωπε. ἱκέτευε, δωρήσασθαι εἰρήνην ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν.
ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗΣ
Ὁ Μέγας αὐτός καί μακάριος καί ἀοίδιμος ἀνάμεσα στούς βασιλεῖς Κωνσταντῖνος, ἦταν υἱός τοῦ Κώνσταντος τοῦ Χλωροῦ καί Ἑλένης τῆς τιμίας. Διότι ὁ πατέρας του Κώνστας, ἦταν ἐγγονός τοῦ Κλαύδιου τοῦ βασιλιᾶ τῆς Ρώμης, πού ἦταν πρίν ἀπό τήν βασιλεία τοῦ Διοκλητιανοπυ καί τοῦ Καρήνου. Αὐτός λοιπόν ὁ πατέρας τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου ἔγινε συγκοινωνός τῆς βασιλείας τοῦ Διοκλητιανοῦ καί τοῦ Μαξιμιανοῦ τοῦ Ἐρκουλίου, μαζί μέ τόν Μαξιμιανό τόν Γαλλέριο. Καί ὅταν οἱ παραπάνω τρεῖς βασιλεῖς ξεσήκωσαν διωγμό μεγάλο κατά τῶν Χριστιανῶν, μόνος αὐτός φερόταν πρός τούς Χριστιανούς μέ πραότητα καί συμπάθεια καί χρησιμοποιοῦσε ὥς συμβούλους καί κοινωνούς τῶν ὑποθέσεών του ἐκείνους, πού ἀγωνίζονταν γιά τήν πίστι τοῦ Χριστοῦ. Αὐτός ὁ Κώνστας δίδαξε τήν εὐσέβεια καί τήν πίστι στόν ἀγαπητό του υἱό Κωνσταντῖνο, πού μετά ἀπό αὐτά ἔγινε ὁ πρῶτος βασιλιάς στούς Χριστιανούς. Ὁπότε καί τόν ἄφησε διάδοχο τῆς βασιλείας του στά νησιά τῆς Βρετανίας, δηλαδή τῆς Ἐγγλιτέρας. Ὁ δέ Κωνσταντῖνος, ὅταν ἔμαθε ἐκεῖνα πού ἔγιναν στήν Ρώμη ἀπό τόν Μαξέντιο, τόν υἱό τοῦ Μαξιμιανοῦ Ἐρκουλίου, τά ὁποῖα ἦταν ἀκάθαρτα καί μισητά ἔργα, αὐτά, λέω, ὅταν ἔμαθε, ἐπιτέθηκε ἐναντίον του, ἀφοῦ ἐπικαλέσθηκε ὡς βοηθό τόν Χριστό. Ὁπότε ὁ Θεός, βλέποντας τήν καθαρότητα τῆς ψυχῆς του, ἀρχικά μέν τοῦ ἐμφανίσθηκε στόν ὕπνο· ἔπειτα ὅμως στήν μέση τῆς ἡμέρας χάραξε ὁ Κύριος τό σημεῖο του Σταυροῦ ἀνάμεσα στά ἄστρα, στό ὁποῖο ἦταν γραμμένα τά γράμματα αὐτά·” Ἐν τούτω νίκα”. Δηλαδή μέ τό σημεῖο αὐτό καταδέχθηκε ὁ Κύριος νά ἐμφανίση καί αἰσθητά τόν ἑαυτό του στόν Μέγα Κωνσταντῖνο καί σέ ὅσους εἶναι ἄξιοι σύμφωνα μέ αὐτόν. Ὁπότε ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος, παίρνοντας θάρρος μέ τό σημεῖο αὐτό, ὥπλισε τόν ἑαυτό του, ἀφοῦ ἔκανε χρυσό τόν Σταυρό, πού ἐμφανίσθηκε. Στήν συνέχεια πηγαίνοντας στήν Ρώμη, ὄχι μόνο νίκησε τόν ἀλιτήριο Μαξέντιο, πού πνίγηκε στόν Τίβερι ποταμό, πού βρίσκεται στήν Ρώμη, κοντά στήν γέφυρα πού λέγεται Βολβία, ἀλλά καί τούς πολίτες τῆς Ρώμης ἐλευθέρωσε ἀπό τήν τυραννία ἐκείνου. Κατόπιν, ἀφοῦ ἀναχώρησε ἀπό τήν Ρώμη καί περπατῶντας ἀπό τόπο σέ τόπο, θέλησε νά κτίση πόλι στό δικό του ὄνομα κοντά στήν Τρωάδα, ὅπου .εγινε παλιά ὁ πόλεμος τῶν Τρωαδιτῶν μέ τούς Ἕλληνες. Ἐμποδίσθηκε ὅμως ἀπό θεία ἀποκάλυψι νά μή τήν κτίση ἐκεῖ, ἀλλά μᾶλλον νά τήν κίση στό Βυζάντιο. Ὁπότε, ἀφοῦ ἀκολούθησε τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, ἔκτισε τήν θεοφρούρητη πόλι στό δικό του ὄνομα, δηλαδή τήν Κωνσταντινούπολι, καί τήν ἀφιέρωσε στόν Θεό, σάν μία προσφορά τῆς δικῆς του εὐσέβειας.
Ἐπειδή ὅμως ἀναζητοῦσε νά μάθη τήν ἀκρίβεια τής Ὁρθοδόξου πίστεως, συνάθροισε στήν Νίκαια τούς Ἀρχιερεῖς, πού βρίσκονταν σέ ὅλα τά μέρη τῆς οἰκουμένης, δηλαδή συγκρότησε τήν ἁγία καί Πρώτη Οἰκουμενική Σύνοδο τῶν τριακοσίων δέκα και ὀκτώ θεοφόρων Πατέρων, μέ τήν ὁποία, ἡ μέν Ὀρθόδοξη πίστις ἀνακηρύχθηκε καί ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ ἀναγνωρίσθηκε ὡς ὁμοούσιος, δηλαδή ὅτι ἔχει τήν ἴδια οὐσία καί φύσι μέ τόν Πατέρα. Ὁ δέ Ἄρειος καί πἱ ὁπαδοί του ἀναθεματίσθηκαν μαζί μέ τήν βλάσφημη καί κακόδοξί τους αἵρεσι. Καί ὄχι μόνο αὐτά ἔκανε ὁ Ἰσαπόστολος αὐτός Κωνσταντῖνος, ἀλλά καί τήν μητέρα του Ἑλένη ἔστειλε στά Ἱεροσόλυμα, γιά νά ἀναζητήση νά βρῆ τό τίμιο ξύλο τοῦ Σταυροῦ, ἐπάνω στό ὁποῖο καρφώθηκε κατά σάρκα ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός. Ἡ δέ Ἁγία Ἑλένη ἀφοῦ τό βρῆκε, ἄλλο τεμάχιο ἀπό αὐτό ἄφησε στά Ἱεροσόλυμα, ἄλλο πάλι ἔφερε στήν Κωνσταντινούπολι. Καί ἐκεῖ, ἀφοῦ πέρασε τό ὑπόλοιπο τῆς ζωῆς της, “ἐν εἰρήνη ἐτελειώθη”.
Ὁ δέ Μἐγας Κωνσταντῖνος, ἀφοῦ ἐγκαινίασε τήν Κωνσταντινούπολι μέ ἐγκαίνια καί πανήγυρι, λίγο ἔζησε μετά ἀπό αὐτά. Ὁπότε, ὅταν ἔφθασε στά σαράντα δύο χρόνια τῆς βασιλείας του καί ἄρχισε νά κάνη πόλεμο ἐναντίον τοῦ Σαβωρίου, τοῦ βασιλιᾶ τῶν Περσῶν, πῆγε σέ ἕνα προάστειο, δηλαδή τσιφλίκι τῆς Νικομήδειας καί ἐκεῖ ἐξεδήμησε πρός τόν Κύριο. Τό δέ Ἅγιο του λείψανο μεταφέρθηκε στήν Κωνστανινούπολι καί, ἀφοῦ δεξιώθηκε μέ προπομπές βασιλικές καί ὑπαντήσεις μεγαλοπρεπεῖς, ἐνταφιάσθηκε στόν ἱερό Ναό τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. Βασίλευσε δέ στήν παλαιά Ρώμη κατά τό 318 ἔτος μετά τήν Γέννησι τοῦ Χριστοῦ, τριακοστός δεύτερος βασιλιάς Ρώμης γενόμενος μετά τόν Αὔγουστο.
Πηγή: Συναξαριστής Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, Τόμος Ε΄. Εκδόσεις: Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου, Ιερά Καλύβη «Άγιος Σπυρίδωνας Α’» Νέα Σκήτη, Άγιον Όρος.
