Θεία Λειτουργία – Αγίου Νικοδήμου 14/7/2025

ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ

Μέγα Διδάσκαλο καί Ἐθνεγέρτη τοῦ Γένους μέ τήν πένα θά μπορούσαμε νά ὀνομάσουμε τόν Ὅσιο Νικόδημο τόν Ἀγιορείτη γιά τόν ὁποῖο ὁ βιογράφος του γεμάτος θαυμασμό ρωτᾶ: “Τίς Νικόδημος οὖτος οὖ κλέος μέγα;.. εὖγε τῆς εὐφηίας! “. Γεννήθηκε στήν Νάξο τό ἔτος 1749 ἀπό τόν Ἀντώνιο καί τήν Ἀναστασία Καλλιβούρτση καί κατά τή βάπτισή του ὀνομάσθηκε Νικόλαος. Μεγάλωσε με φόβο Θεοῦ κι ἀπό μικρός διακρινόταν γιά τήν εύφυία καί τήν ἀπέραντη μνήμη του. Γιά ὅλους ἦταν ἕνα παιδί θαῦμα. Τά πρῶτα γράμματα τά ἔμαθε ἀπό τόν Ἱερέα τῆς ἐνορίας του καί μάλιστα ὅταν διάβαζε τά ἀναγνώσματα στίς ἀκολουθίες ὅλοι τόν ρωτοῦσαν πού /ρμαθε νά διαβάζει τόσο ὡραία κι ἐκεῖνος ἀπαντοῦσε μέ τήν παιδική του ἀπλότητα:Στό σχολεῖο τοῦ Καλοῦ Θεοῦ!.
Στή συνέχεια, σπούδασε στή Σχολή τῆς Νάξου κοντά στόν Μεγάλο Διδάσκαλο Χρύσανθο τόν Αἰτωλό, ἀδελφό του Ἀγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλού.  Μέ δίψα γιά μάθηση ἔρχεται ἔπειτα στήν Εὐαγγελική Σχολή τῆς Σμύρνης, ὅπου εἶχε διδάσκαλο τόν περίφημο Ἰερόθεο Βουλισμᾶ, ὅπου ἐκτός ἀπό τίς ἐγκύκλιες γνώσεις ἔμαθε Θεολογία, ἀρχαῖα Ἐλληνικά, Λατινικά, Ἰταλικά, Γαλλικά καί Ἑβραϊκά. Ὁ Διδάσκαλος Ἰερόθεος, πού τόν ἐκτιμοῦσε πολύ, σχεδίαζε νά τόν ἀφήσει διάδοχό του στή Σχολή. Τό 1770 ὅμως λόγω τῆς ἀποτυχημένης ἐπανάστασης τῶν Ὀρλώφ, ἀναγκάζεται νά ἐγκαταλείψει τήν Σμύρνη καί ἔρχεται στήν Νάξο, ὅπου προσελήγθη ὡς γραμματέας τοῦ Μητροπολίτου Ἄνθιμου. Τό διάστημα αὐτό γνωρίζεται μέ Ἁγιορείτες Πατέρες καί συνδέεται φιλικά μέ τόν Ἄγιο Μακάριο τόν Νοταρᾶ. Τώρα φούντωσε μέσα του καί ὁ πόθος νά γίνει μοναχός. Κάποια μέρα πῆρε τή μεγάλη ἀπόφαση νά φύγει γιά τό Ἅγιο Ὅρος, τό καράβι ὅμως πού θά τόν ἔφερνε σἠκωσε πανιά καί ἀπομακρύνθηκε. Τότε ὁ Νικόλαος ἔπεσε μέ τά ρούχα στή θάλασσα μέ δάκρυα νά τό προφθάσει κολυμπῶντας. Ὥστόσο, οἱ ναῦτες τόν εἶδαν καί τόν πῆραν. Ἔτσι ἔφθασε στό Ἅγιον Ὅρος. Ἀρχικά πῆγε στή Μονή Διονυσίου, ὅπου ἐκάρη μοναχός μέ τό ὄνομα Νικόδημος, ὅπου πλέον διακρίθηκε γιά τήν ἀσκητική πολιτεία του. Ἐδῶ στό Ἅγιο Ὅρος μέ τή βοήθεια τοῦ Ἁγίου Μακαρίου γράφει τά μεγάλα ἔργα του πού μέχρι σήμερα ἐνισχύουν και φωτίζουν τούς Χριστιανούς. Τό χέρι του ἀναδείχθηκε κάλαμος γραμματέως ὀξυγράφου πού ὄχι μόνο στηρίζει τούς Χριστιανούς ἀλλά καί ἐλέγχει τίς αἰρέσεις καί συνθέτει ἀκολουθίες καί βιογραφεῖ τούς Νεομάρτυρες.
Μέ τό κίνημα τῶν Κολυβάδων μαζί μέ τόν γέροντα Ἀρσένιο ἔρχεται στό ἔρημο νησί τῆς Σκυροποῦλας. Ὅμως ὁ γέροντας μή μπορῶντας τίς μεγάλες στερήσεις καί τίς κακουχίες φεύγει. Μόνος του ὁ Νικόδημος γράφει τό πιό θαυμαστό ἔργο του, τό “Συμβουλευτικό Ἐγχειρίδιον”, πού εἶναι γεμάτο παραπομποές ἀπό τήν Ἀγία Γραφή. Γράφτηκε χωρίς νά έχει κανένα βιβλίο, ὅλα τά κατέγραψε ἀπό τή θαυμαστή μνήμη του. Ἔνα χρόνο ἔμεινε στή Σκυροπούλα καί οἱ δαίμονες κύκλωσαν μέ θορύβους τήν ἀχυροκαλύβα του νά τόν φοβίσουν καί φώναζαν:”Οὖτος ἐστίν ὁ γράψας”. Ἐπανῆλθε στό Ἅγιο Ὅρος πού μέ δυσκολίες καί περιπέτειες συνέχισε τή συγγραφή τῶν βιβλίων του.
Κάποτε ἔρχονται στό Ἄγιον Ὅρος κάποιοι Παππικοί γιά συζήτηση σέ δογματικά θέματα. Ὁ Ἅγιος πού πάντα ἦταν φτωχός καί ρακένδυτος παρουσιάσθηκε μπροστά τους, ἐκεῖνοι ὅμως μόλις τόν ἀντίκρυσαν προσβλήθηκαν καί δέν κατάλαβαν ποιά κορυφή τῆς Ὀρθοδοξίας εἶχαν μπροστά τους. Μόλις ὅμως ἄρχισαν τή συζήτηση σάστισαν ἀπό τή σοφία καί τήν εὐγλωττία του, ὤστε μέ ἀγωνία ρωτοῦσαν ἐάν ὑπάρχουν κι ἄλλοι τέτοιοι πατέρες στό Ὅρος.  Ὁ Ὅσιος τους ἔδωσε τήν ἀπάντηση: – Εἶναι πλῆθος κι ἐγώ εἶμαι ὁ τελευταῖος!
Θαυμαστό  γεγονός τῆς καταπληκτικῆς μνήμης του εἶναι τό έξῆς γεγονός: Κάποιο Μεγάλο Σάββατο ἀπέκρυψαν τά βιβλία καί κάλεσαν τόν Ὅσιο νά ξεκινήσει τήν ἀκολουθία, ὥσπου νά κατορθώσουν νά τά βροῦν. Ἐκεῖνος χωρίς νά ὑποπτευθεῖ τίποτα, ἄρχισε νά ἀπαγγέλει ἀπό μνήμης τίς προφητεῖες καί μάλιστα μέ τέτοια ἀφοσίωση σά νά διάβαζε τά ὅσα ἔλεγε ἀπό βιβλίο, κάνονταςμάλιστα καί τήν κίνηση ὅτι γύριζε τή σελίδα. Ὅλοι θαύμασαν τήν ἐξαίσια μνήμη του ἐνῶ ὁ Ὅσιος δέν κατάλαβε τίποτα οὔτε θεώρησε ὅτι ἔκανε κάτι τό ξεχωριστό.
Τά τελευταῖα χρόνια τῆς ζωῆς του τά περνάει ἄρρωστος κοντά στούς ἀγαπημένους του Σκουρταίους, χτυπημένος ἀπό ἡμιπληγία. Προαισθανόμενος τό τέλος ἀφοῦ ἐξομολογήθηκε μετάλαβε τῶν ἀχράντων Μυστηρίων καί ἡσύχαζε σέ τέτοιο βαθμό πού οἱ μοναχοίθ γύρω του ἀνησύχησαν καί τόν ρώτησαν:- Διδάσκαλε ἡσυχάζεις;Κι ἐκεῖνος τούς ἀπάντησε:- Τόν Χριστό ἔβαλα μέσα μου, πῶς νά μήν ἡσυχάζω; Κοιμήθηκε εἰρηνικά στίς Ἰουλίου τοῦ ἔτους  1809. Πένθησαν ὅλοι οἱ Χριστιανοί καί μάλιστα κάποιος μέ πόνο εἶπε: “Καλύτερα ἦτο νά ἀπέθνησκον σήμερον χίλιοι Χριστιανοί καί ὅχι ὁ Νικόδημος!”. Ἐτάφη ἀπλά καί ταπεινά στό κελί τῶν Σκουρταίων, ὅπου μέχρι σήμερα φυλάσσεται ἡ κάρα του πού εὐωδιάζει καί θαυματουργεῖ. Ὁ Μεγάλος αὐτός Διδάσκαλος τοῦ Γένους δέν πέθανε ἀλλά ὁλοζώντανος μέ τά ἐργα του συνεχίζει νά καθοδηγεῖ καί νά φωτίζει τούς Χριστιανούς στούς αἰῶνες τῶν αἰῶνων.

Πηγή:Μορφές από το Συναξάρι, Ιωάννα Κατσούλα, Εκδόσεις ΚΥΠΡΗ, Αθήνα 2010.