ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΚΛΗΤΟΥ
Αὐτός καταγόταν ἀπό τήν πόλι Βησθαϊδά, υἱός τοῦ Ἰωνᾶ καί ἀδελφός Πέτρου τοῦ Ἀποστόλου. Αὐτός ἔγινε νωρίτερα μαθητής τοῦ Ἰωάννου τοῦ μεγάλου Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ. Ἔπειτα ὅταν ἄκουσε τόν Διδάσκαλό του νά λέη δακτυλοδεικτῶντας τόν Ἰησοῦ Χριστό “Νά ὁ ἀμνός τοῦ Θεοῦ πού παίρνει ἐπάνω του τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου”. (Ἰω.1,29) τότε λέω, ἐγκαταλείποντας τόν Πρόδρομο, ἀκολούθησε τόν Χριστό. Ἀλλά καί πρός τόν ἀδελφό οτυ καί Κορυφαῖο Πέτρο αὐτός εἶπε Ἑὑρήκαμεν τόν Μεσσσίαν”. (‘Ιω.1,41). Καί μέ τόν λόγο αὐτό εἵλκυσε τόν Πέτρο στόν πνευματικό ἔρωτα τοῦ Χριστοῦ. Καί ἄλλα πολλά ὑπάρχουν στήν θεόπνευστη Γραφή, πού λέχθηκαν γι’ αὐτόν τόν Ἀπόστολο. Σέ ἄλλον λοιπόν Ἀπόστολο, ἄλλο μέρος τῆς οἰκουμένης ἔπεσε ὡς κλῆρος. Σ’ αὐτόν ὅμως τόν πρωτόκλητο ἔπεσε ὡς κλῆρος μετά τήν ἀνάληψι τοῦ Κυρίου ἡ Βιθυνία καί ἡ Μαύρη Θάλασσα καί τά μέρη τῆς Προποντίδας· δηλαδή τά μέρη, τά ὁποῖα ἀρχίζουν ἀπό τήν θάλασσα τοῦ Μαρμαρᾶ καί ἐκτείνονται μέχρι τήν Μαύρη Θάλασσα. Παρόμοια καί ἡ Χαλκηδόνα καί τό Βυζάντιο·δηλαδή ἡ τωρινή Κωνσταντινούπολις. Καί ἡ Θράκη καί ἡ ΜΑκεδονία καί τά μέρη πού ἐκτείνονται ἕως τόν Δούναβι ποταμό. Ἐπίσης καί ἡ Θεσσαλία καί Ἑλλάδα καί τά μέρη πού φθάνουν ἕως τήν Ἀχαΐα· δηλαδή ἕως στό μέρος ἐκεῖνο τοῦ Μωριᾶ, τό ὁποίο περιέχεται ἀνάμεσα στά Βασιλικά καί στήν Γαστούνη. Παρόμοια καί ἡ Ἀμινσός, πού λέγεται Σαμσόν καί Ἐμήδ καί ἡ Τραπεζοῦντα καί ἡ Ἡράκλεια καί ἡ Ἄμαστρις πού προηγουμένως ὠνομαζόταν Σήσαμος.
Αὐτές λοιπόν τίς πόλεις καί ἐπαρχίες δέν τίς πέρασε ὁ Ἀπόστολος ἔτσι γρήγορα, ὅπως τίς περνᾶ ὁ λόγος. Ὅχι! ἀλλά σέ κάθε πόλι δοκίμαζε ὁ μακάριος πολλά ἀντίθετα καί συναντοῦσε πολλές δυσκολίες ὑποθέσεων. Σέ ὅλες ὅμως εὕρισκε καί τήν βοήθεια καί τήν δύναμι τοῦ Θεοῦ καί μέ αὐτήν νικοῦσε πάντοτε καί γινόταν ἀνώτερος κάθε βλάβης. Ἀπό τίς παραπάνω λοιπόν πόλεις μία μόνο θά θυμηθῶ ἐδῶ καί τίς ὑπόλοιπες θά ἀφήσω. Ὅταν ὁ θεῖος αὐτός Ἀπόστολος πῆγε στήν πόλι τῆς Σινώπης καί κήρυξε τόν λόγο τοῦ Εὐαγγελίου, τότε σέ πολλές θλίψεις καί βάσανα ὑποβάλλεται ἀπό ὅσους κατοικοῦσαν ἐκεῖ. Διότι οἱ θηριώδεςι ἐκεῖνοι ἄνθρωποι τόν ἔρριχναν κάτω στήν γῆ. Καί ἀφοῦ τόν ἔπιασαν ἀπό τά χέρια καί τά πόδια, τόν ἔσυραν καί μέ τά δόντια τους τόν καταξέσχισαν. Καί μέ ξύλα τόν ἔδερναν καί μέ πέτρες τόν κτυποῦσαν καί ἔξω ἀπό τήν πόλι τόν ἔριχναν, ὅταν καί μέ τά δόντια τους τοῦ ἔκοψαν ἕνα δάκτυλο. Ἀλλ΄ὅμως ὕστερα ἀπό ὅλα αὐτά, πάλι ἔγινε ὑγιής καί ὁλόκληρος ἀπό τόν Χριστό καί Διδάσκαλο ὁ θεῖος Ἀπόστολος. Ἀφοῦ λοιπόν ἀναχώρησε ἀπό τήν Σινώπη πέρασε πολλές πόλεις, τήν Νεοκαισάρεια, τά Σαμόσατα, δηλαδή αὐτό πού λέγεται ἀπλᾶ Σεμψάτ, τούς Ἀγαυούς, τούς Ἀβασγούς, αὐτοῦς πού βρίσκονται στό Κρίμι, τούς Ζηκχούς στήν Κοχλίδα, τούς Βοσπορινούς, δηλαδή αὐτούς πού κατοικοῦν γύρω ἀπό τόν Κιμμέριο Βόσπορο, καί τούς Χερσωνῖτες. Στήν συνέχεια ἐπέστρεψε στό Βυζάντιο καί ἐκεῖ χειροτόνησε τόν Στάχυ Ἐπίσκοπο. Ἀφοῦ πέρασε λοιπόν τίς ἄλλες περιοχές, πῆγε στήν περίφημη Πελοπόννησο, δηλαδή στόν Μωριά. Καί ἀφοῦ φιλοξενήθηκε στίς παλαιές Πάτρες κοντά σέ ἔναν ἄνθρωπο, Σώσιο λεγόμενο, ὁ ὁποῖος ἦταν πολύ ἀσθενής, τόν θεράπευσε. Καί ἀμέσως ὅλη ἡ πόλις τῶν Πατρῶν πίστεψε στόν Χριστό. Τότε καί ἡ γυναίκα τοῦ ἀνθύπατου τῆς πόλεως Αἱγεάτου, Μαξιμίλλα ὀνόματι, ἀφοῦ θεραπεύθηκε ἀπό τόν Ἀπόστολο ἀπό τήν ἀσθένεια πού εἶχε, πίστεψε στόν Χριστό μαζί μέ τόν σοφό Στρατοκλῆ καί μέ τόν ἀδελφό τοῦ ἀνθύπατου. Καί ἄλλοι ὅμως πολλοί πού ὑπέφεραν ἀπό διάφορες ἀσθένειες, ἔγιναν ὑγιεῖς μέ τήν ἐπίθεσι τῶν χειρῶν τοῦ Ἀποστόλου.
Ὅταν ἔμαθε αὐτά ὁ ἀνθύπατος Αἰγεάτης, ἄναψε ἀπό τόν θυμό. Καί ἀφοῦ συνέλαβε τόν Ἀπόστολο τοῦ Κυρίου, τόν κάρφωσε ἀνάποδα στόν σταυρό. Γι’ αὐτό καί ὁ ἄδικος δίκαια ἔλαβε ἀπό τόν Θεό τήν ἐκδίκησι. Διότι πέφτοντας στήν γῆ ἀπό ἕναν ὑψηλό γκρεμό, σύντριψε τόν ἑαυτό του καί “κακῶς ὁ κακός ἐξέψυξε”. Τό δέ λείψανο τοῦ Ἀποστόλου ὕστερα ἀπό πολλά χρόνια μετατέθηκε στήν Κωνσταντινούπολι μέ διαταγή τοῦ βασιλέως Κωνσταντίου, τοῦ υἱοῦ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, ὑπηρετῶντας στήν μετάθεσι αὐτοῦ, τοῦ Ἀρτεμίου τοῦ μεγάλου δούκα καί Μάρτυρα, πού ἑορτάζεται κατά τήν 20η Ὀκτωβρίου καί κατατέθηκε μαζί μέ τά λείψανα τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ καί Τιμοθέου τπων Ἀποστόλων, στόν περίφημο Ναό τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. Ἡ κατάθεσις δέ αὐτή τοῦ λειψάνου του ἑορτάζεται κατά τήν 20η Ἰουνίου.
Πηγή: Συναξαριστής Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, Τόμος Β’ , Έκδοσις Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου, Ιερά Καλύβη “Άγιος Σπυρίδων Α΄”, Νέα Σκήτη Άγιον Όρος.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.
Ὡς τῶν Ἀποστόλων Πρωτόκλητος, καὶ τοῦ Κορυφαίου αὐτάδελφος, τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων Ἀνδρέα ἱκέτευε, εἰρήνην τῇ οἰκουμένῃ δωρήσασθαι, καὶ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ μέγα ἔλεος.
