Θεία Λειτουργία – 

Αποτομή Τιμίας Κεφαλής του Ιωάννου Προδρόμου 29/8/2025 

ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΟΜΗΣ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

Ὁ μεγαλύτερος ἀνάμεσα στούς Ἁγίους μας εἶναι ὁ Τίμιος Πρόδρομος. Τόν ὀνομάζουμε «Μεγάλο», γιατί καί ὁ ἵδιος ὁ Χριστός ἔτσι τόν ὀνόμασε κι ἔτσι τόν παρουσίασε στούς ἀνθρώπους τῆς ἐποχῆς του. Ὅλοι γνωρίζουμε ὅτι ὁ Ἅγιος Ἱωάννης ὁ υἱός τοῦ Ζαχαρία καί τῆς Ἐλισάβετ ἀνδρώθηκε στήν ἔρημο κι ἔπειτα ἦρθε στόν Ἰορδάνη, ὅπου καλοῦσε σέ μετάνοια τούς ἀνθρώπους καί βάπτιζε στόν Ἰορδάνη ποταμό ὅσους μετανοοῦσαν. Ἐκεῖ κάποια μέρα στά ρεῖθρα τοῦ ποταμοῦ ἀξιώνεται νά βαπτίσει τόν Χριστό. Τό κήρυγμα τῆς μετανοίας καί ὅλη ἡ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ ἄγγιξαν τόν λαό τοῦ Θεοῦ. Μόνο ὁ Βασιλιάς Ἡρώδης ἔμεινε ἀδιάφορος. Ὁ κήρυκας αὐτός τῆς μετανοίας ὡς στοργικός πατέρας ἀναγκάζεται να τοῦ μιλήσει προσωπικά καί νά τοῦ ἀπευθύνει τό κάλεσμα τοῦ Θεοῦ: – Δέν σοῦ ἐπιτρέπεται νά ἔχεις τήν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου! Ὁ Ἡρώδης ὅμως ἀντί νά ἔρθει σέ συναίσθηση καί νά μετανοήσει ἔκλεισε τόν Ἰωάννη στή φυλακή, γιατί νόμισε πώς ἔτσι θά γλύτωνε ἀπό τήν ντροπή τοῦ κόσμου καί ἀπό τήν φωνή τῆς συνείδησής του, πού τόν ἔλεγχε γιά τήν παρανομία του.
Ἡ φωνή ὅμως τοῦ Ἰωάννη δέν ἐμποδίστηκε ἀπό τή φυλακή. Συνέχισε κι ἀπό ἐκεῖ νά στηρίζει καί νά καθοδηγεῖ τόν κόσμο πού τόν ἐπισκεπτόταν.’Ιδιαίτερα φρόντιζε ὁ Ἰωάννης γιά τούς μαθητές του. Ἀποσύρθηκε ἀπό τό προσκήνιο ὁ Ἱωάννης ἀθόρυβα χωρίς νά ἀφήσει ἡ ἀπουσία του κανένα κενό καί καμμία ἔλλειψη. Μίκρυνε ὁ ἵδιος στά μάτια τῶν ἀνθρώπων γιά νά φανεῖ ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ πού ξεκινοῦσε τή δημόσια δράση Του. Ὁ ἄμβωνας τῆς φυλακῆς τοῦ Ἱωάννη δέν λειτούργησε γιά πολύ. Ἔκλεισε μέ άφορμή τά γενέθλια τοῦ
Ηρώδη. Ὅλα αὐτά μᾶς τά λέγει ὁ Εὐαγγελιστής Μάρκος: «Κατάλληλη εὐκαιρία παρουσιάσθηκε, ὄταν ὁ Ἡρώδης τήν ἐορτή τῶν γενεθλίων του παρέθεσε δεῖπνο στούς προύχοντες τῆς Γαλιλαῖας. Ἠ θυγατέρα τὴς Ἡρωδιάδας, ὅταν χόρεψε, ἄρεσε στὀν Ἡρὠδη καί στούς καλεσμένους πού ὁ βασιλιάς τῆς πρότεινε:-Ζήτησέ μου ὅτι θέλεις κι ἐγώ θά σοῦ τό δώσω! Κι ὁρκίσθηκε σ’αὐτήν. Αὐτή  βγῆκε ἔξω καί ἀφοῦ συμβουλεύθηκε τή μητέρα της τῆς ζήτησε τό κεφάλι τοῦ Ἰωἀννη τοῦ Βαπτιστῆ!. Λυπήθηκε ὁ Βασιλιάς ἀλλά ἐξαιτίας τῶν ὄρκων καί τῶν καλεσμένων δέν θέλησε νά ἀρνηθεῖ. Ἀμέσως ἔστειλε δήμιο καί τόν διέταξε νά ἀποκεφαλίσει τόν Ἱωάννη. Κι ἐκεῖνος τόν ἀποκεφάλισε καί πρόσφερε τό κεφάλι της σέ ἕνα πιάτο στήν κόρη κι ἐκείνη τό ἔδωσε στή μητέρα της. Καί ὅταν τό ἄκουσαν οἱ μαθητές τοῦ Ἰωάννου, ἦλθαν καί πῆραν τό σῶμα του καί τό ἔθαψαν. Ἔτσι μαρτυρικά τελείωσε ἡ ἐπίγεια ζωῆ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστῆ. Ἔτσι ἄδικα καί παράνομα τό στόμα τοῦ κήρυκα τῆς μετανοίας ἔκλεισε, χωρίς βέβαια νά πάψει νά μιλάει στούς ἀνθρώπους ὅλων τῶν αἰώνων. Ἡ Ἡρωδιάδα, ὅπως θέλει ἡ παράδοση, μόλις πῆρε στό πιάτο τήν αἱμόφυρτη κεφαλή τοῦ Τιμίου Προδρόμου, τόσο φρενιασμένη ἦταν πού εύχαριστήθηκε. Μάλιστα τρύπησε μέ μία βελόνα τήν γλώσσα του γιά νά τήν ἐκδικηθεῖ ἐπειδή συνεχῶς τήν ἔλεγχε καί τότε, ὦ τοῦ θαύματος, μόλις τρύπησε τἠν γλώσσα του ἡ πόρνη, ἡ γλώσσα του μίλησε καί εἶπε: «Οὐκ ἔξεστι σοί….». Ἐκείνη ἔδωσε ἑντολή νά ἐνταφιασθεῖ ἡ Ἁγία Κεφαλή τοῦ Προδρόμου χωριστά από τό σῶμα ἀπό τό φόβο μήπως ἐνωθεῖ μέ τό κορμί καί ζωντανέψει ὁ Προφήτης τοῦ Ἰορδάνης καί συνεχίζει νά τούς ἐλέγχει. Τήν έθαψαν κοντά στό παλάτι τοῦ Ἡρώδη, ὁπου πήγαινε συχνά καί τό καταπατοῦσε γιά νά ἱκανοποιεῖ τό ἄσβεστο μίσος της πρός τόν Ἄγιο Ἱωάννης τόν Βαπτιστή.
Μέ τόν ἀποκεφαλισμό του ὁ Ἅγιος Ἰωάννης στό παράνομο συμπόσιο τῶν γενεθλίων τοῦ Ἡρώδη εἰσέρχεται στόν Ἄδη, ὅπου μέ χαρά σπεύδει νά κηρύξει καί ἐκεῖ τήν μετάνοια καί τόν ἐρχομό τοῦ Μεσσία στή γῆ. Ἡ Ἐκκλησία μας λοιπόν θεωρεῖ τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Βάπτιστή, Πρόδρομο τοῦ Χριστοῦ, ὅχι μονάχα σέ ὅσους βρίσκονταν στή ζωή ἀλλά καί γιά ἐκείνους πού στά χρόνια εἶχαν φύγει ἀπ΄αὐτή καί παρέμειναν στό σκοτάδι τοῦ Ἄδη. Ἀκόμα ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Βαπτιστῆς ἔγινε ἡ πιό ἀποπνευματωμένη μορρφή τῆς Βυζαντινῆς Ἁγιογραφίας κι ὁ μακαριστός Φώτης Κόντογλου μᾶς ἐξηγεῖ: «Ὁ Ἅγιος Ἱωάννης παριστάνεται ὅμοιος μέ ἀγριοπούλι, πτερωτός, σκελετωμένος, μέ χέρια καί πόδια καλαμένια, ἡλιοψημένος, μέ κάτι μεγάλες φτεροῦγες γύπα. Ἡ κεφαλή του ἀναμαλλιασμένη σάν ἄγριος πρίνος. Οἱ ὁφθαλμοί του παριστάνονται περίλυποι. Ἡ ἔκφρασή του εἶναι αὐστηρά μετά μειλιχίας ἐγκαρτερήσεως. Στέκεται κουρνιασμένος πάνω σέ σβολερά βράχια μέ τό ἔνα χέρι κάνει τή χειρονομία τῆς εὐλογίας καί στό ἄλλο κρατᾶ ἔνα χαρτί πού γράφει τό παράπονό του σάν νά τό λέγει στόν Χριστό πού σκύβει ἀπό τόν Ούρανό. «Βλέπεις, Κύριε, ἀπό τό Λόγο τοῦ Θεοῦ τί ὐποφέρουν ὄσοι ἐλέγχουν τήν ἀμαρτία, ὁ Ἡρώδης μη μπορῶντας νά ἀνεχθεῖ τόν ἔλεγχο γιά τήν ἀμαρτωλή ζωή του μοῦ ἀπέκοψε τήν κεφαλή». Σέ μία γωνία στό κάτω μέρος μέσα σέ μία γαβάθα βρίσκεται τό κομμένο κεφάλι του. Πόσες φορές ἄραγε ὁ ἄνθρωπος ἀξιώθηκε νά δημιουργήσει τέτοια τρομερά ἔργα σάν τόν Πρόδρομο;
Ἀπαυθύνεται καί σέ μᾶς σήμερα ὁ Τίμιος Πρόδρομος ὁ ἄφοβος ἐλεγκτής τοῦ Ἡρώδη, πόσα «οὐκ ἔξεστι σοί» δέ βροντοφωνεῖ στόν καθένα ἀπό μας χωριστά; Σέ ὄλους μας ἔχει νά πεῖ ἔνα ἤ περισσότερα «οὐκ ἔξεστι σοί» γιατί καί ἐμείς συμβιβαστήκαμε μέ τήν ἀμαρτία καί πάψαμε νά ἀκοῦμε τή φωνή τοῦ Θεοῦ. Ἄς καθαρίσουμε, λοιπόν, τά αὐτιά μας, μᾶς συμβουλεύει ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἀγιορείτης. γιά νά ἀκοῦμε τή φωνή τοῦ βοῶντος ἐν τῆ ἐρήμω. Ὁ Ἱωάννης κράζει καλῶντας ὄλους σέ μετάνοια καί δέν ὑπάρχει πιό καταθλιπτική ἔρημος, ἀπό τήν ἀκοή τῶν ἀνθρὠπων πού δέν θέλουν νά ἀκοῦσουν!

Πηγή: Μορφές από το Συναξάρι, Ιωάννας Κατσούλα, Εκδόσεις ΚΥΠΡΗ, Αθήνα 2010.