ΚΥΡΙΑΚΗ Ι’ ΛΟΥΚΑ – ΑΓΙΟΥ ΜΗΝΑ ΚΑΛΛΙΚΕΛΑΔΟΥ

Ζωντανή μετάδοση από την Ιστοσελίδα μας ΕΔΩ

 (Ραδιοτηλεοπτική μετάδοση).

με θέμα λειτουργικού κηρύγματος:

«Έχουμε εμπιστοσύνη;»

ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΜΗΝΑ, ΕΡΜΟΓΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΓΡΑΦΟΥ

Ὅταν στὴν Ἀνατολικὴ αὐτοκρατορία βασίλευε ὁ Μαξιμίνος, ἡ πόλη τῆς Ἀλεξανδρείας ἦταν ἀνάστατη ἀπὸ πολιτικὲς ἔριδες καὶ ἀπὸ τὴν ὅλο καὶ μεγαλύτερη διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου ἔναντι τῆς λατρείας τῶν ματαίων εἰδώλων. Ἀπεσταλμένοι τῆς πόλεως παρουσιάσθηκαν στὸν αὐτοκράτορα καὶ τοῦ ζήτησαν νὰ ἐπέμβει γιὰ νὰ ἀποκατασταθεῖ ἡ τάξη. Ὁ αὐτοκράτορας ὅρισε ἕναν σύμβουλό του, τὸν Μηνᾶ, γιὰ νὰ συμφιλιώσει τὶς ἀντίπαλες παρατάξεις. Ὁ Μηνᾶς καταγόταν ἀπὸ τὴν Ἀθήνα∙ ἦταν ἄνθρωπος εὐρύτατης μόρφωσης ἀπὸ ἀρχοντικὴ γενιά, καὶ τοῦ εἶχαν δώσει τὴν προσωνυμία «καλλικέλαδος» λόγω τῆς θαυμαστῆς εὐγλωττίας του. Ὁ αὐτοκράτορας ὅμως ἀγνοοῦσε ὅτι ἀπὸ πολλὰ χρόνια ἤδη, ὁ Μηνᾶς εἶχε ἀσπασθεῖ τὴν χριστιανικὴ πίστη κρυφίως καὶ προσδοκοῦσε ἕνα σημεῖο ἀπὸ τὸν Κύριο γιὰ νὰ φανερώσει τὴν πίστη του, ἐπειδὴ φοβόταν γιὰ τὴν ἔκβαση τῆς ὁμολογίας του. Φθάνοντας στὴν Αἴγυπτο, δὲν δυσκολεύτηκε νὰ ἀποκαταστήσει τὴν εἰρήνη καὶ τὴν ὁμόνοια μεταξὺ τῶν κατοίκων τῆς πόλεως, χάρις στοὺς σώφρονες λόγους του καὶ τὴν ἐξουσία ποὺ εἶχε ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα. Ὅμως, ὄχι ἁπλῶς δὲν ἐμπόδισε τὴν διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου, ἀλλὰ τὴν ἐνεθάρρυνε καὶ ἦταν ἔνθερμος ὑπέρμαχός της. Καταφρονώντας τὰ τεχνάσματα τῶν σοφιστῶν καὶ τὴν θύραθεν παιδεία, κήρυττε τὸ σωτηριῶδες μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου στοὺς ἐθνικοὺς καὶ ἐνδυνάμωνε τὸ φρόνημα τῶν χριστιανῶν, δείχνοντας μὲ τὰ πολλὰ θαύματα ποὺ ἐπιτελοῦσε ὅτι ὁ Χριστὸς κατοικοῦσε ἐντὸς του. Ἀρκοῦσε νὰ θέσει τὸ χέρι του στὸν ἀσθενῆ καὶ νὰ κάνει τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ καὶ ἐκεῖνος ξαναέβρισκε τὴν ὑγεία του δοξάζοντας τὸν Θεό. Μπροστὰ στὰ τόσα θαυμάσια, οἱ κάτοικοι τῆς Ἀλεξάνδρειας τῆς πρωτεύουσας ἐκείνης τῆς εἰδωλολατρίας, ἐγκατέλειπαν μαζικὰ τὴν πλάνη τῶν εἰδώλων, γκρέμιζαν τοὺς ναοὺς τους καὶ προσέτρεχαν στὸν ἅγιο γιὰ νὰ πιοῦν τὰ ζωοποιὰ νάματα τῆς διδαχῆς του.

Ὅταν ὁ αὐτοκράτορας πληροφορήθηκε ὅτι ἡ πρωτεύουσα τῆς Αἰγύπτου κινδύνευε νὰ ἀσπασθεῖ στὸ σύνολό της τὸν Χριστιανισμό, ἐξαιτίας τῶν ἐνεργειῶν ἐκείνου ποὺ ἀπέστειλε ὡς ἄνθρωπο τῆς ἐμπιστοσύνης του, φοβήθηκε ὅτι ὅλα αὐτὰ ἦταν μέρος συνωμοσίας καὶ ὅτι ὁ Μηνᾶς ἐπεδίωκε νὰ σφετερισθεῖ τὴν ἐξουσία του. Ἀποφάσισε τότε νὰ  τὸν καθαιρέσει καὶ νὰ στείλει στὴν Ἀλεξάνδρεια ἄλλον δικαστή, τὸν Ἐρμογένη, γιὰ νὰ ἐπιβάλει τὴν αὐτοκρατορικὴ ἐξουσία καὶ νὰ πείσει τὸν Μηνᾶ νὰ ἀρνηθεῖ τὴν χριστιανικὴ πίστη, εἰδεμὴ νὰ τὸν θανατώσει μὲ φρικτὰ μαρτύρια. Ὁ Ἐρμογένης ἦταν ἐπίσης Ἀθηναῖος στὴν καταγωγή∙ ἦταν καλὸς καὶ δίκαιος καὶ πίστευε καλὴ τὴ πίστει, μέσα στὴν ἄγνοια τοῦ Χριστοῦ, ὅτι ὑπηρετοῦσε τὴν δικαιοσύνη ὑπερασπιζόμενος τὰ συμφέροντα τοῦ αὐτοκράτορα. Εἰσῆλθε στὴν πόλη ἐπικεφαλῆς ἰσχυρὰς συνοδείας καὶ διέταξε νὰ φυλακίσουν τὸν Μηνᾶ. Κατόπιν τὸν ἀνέκρινε καὶ σὲ ὅλες τὶς ἐρωτήσεις τοῦ Ἐρμογένη, ὁ Μηνᾶς ἀπαντοῦσε μὲ ἤρεμη παρρησία. Ἐπιβεβαίωσε τὴν ἀφοσίωσή του στὸν αὐτοκράτορα σὲ ὅτι δὲν ἦταν ἀντίθετο στὴ πίστη του στὸν ἕνα καὶ μοναδικὸ τρισυπόστατο Θεὸ  καὶ στὸν Μονογενὴ Υἱὸ του, τὸν σαρκωθέντα γιὰ τὴν σωτηρία μας. Διηγήθηκε πὼς μεταστράφηκε στὴν πίστη καὶ πὼς ὁ Θεὸς δὲν σταμάτησε ἔκτοτε νὰ ἐπιτελεῖ μέσω ἐκείνου θαύματα. Τὸ πλῆθος κόσμου ποὺ εἶχε συγκεντρωθεῖ, κατελήφθη ἀπὸ θαυμασμὸ ἀκούγοντας τὸν ἅγιο νὰ κηρύττει τὴν δύναμη τοῦ Χριστοῦ καὶ νὰ ἀναιρεῖ μὲ αὐθεντία τὴν λατρεία τῶν ψευδῶν θεῶν. Πολλοὶ ἦσαν ἐκεῖνοι ποὺ ἔπαιρναν  τὸν λόγο γιὰ νὰ καταθέσουν μαρτυρία κάποιου θαύματος ἢ σημείου ποὺ εἶχε ἐπιτελέσει ὁ Μηνᾶς. Ἐπειδὴ ἡ συνεδρία τοῦ δικαστηρίου κινδύνευε νὰ ἐκτραπεῖ σὲ στάση ὑπὲρ τῶν χριστιανῶν, ὁ ἔπαρχος διέκοψε τὴν ἀνάκριση καὶ ἔδωσε ἐντολὴ νὰ συνεχισθεῖ τὴν ἐπαύριο.

Ἤδη ἀπὸ τὰ χαράματα τῆς ἑπομένης ἡμέρας, πλῆθος κόσμου μαζεύτηκε στὸ ἀμφιθέατρο. Ὁ Ἐρμογένης διέταξε νὰ παρουσιασθεῖ ὁ μάρτυς καὶ τοποθέτησε μπροστὰ του στὴν σειρὰ ὄργανα βασανισμοῦ, ἐλπίζοντας ὅτι ἔτσι θὰ πείθονταν ὁ Μηνᾶς νὰ ἀρνηθεῖ τὸν Χριστὸ ἀπὸ τὸν φόβο τῶν βασάνων. Οὔτε τὰ λόγια, ὅμως, οὔτε τὰ τρομερὰ ὄργανα δὲν στάθηκαν ἱκανὰ νὰ κλονίσουν τὸν δοῦλο τοῦ Θεοῦ. Ἔγδαραν τὰ πέλματα τῶν ποδιῶν του, ποτίζοντας μὲ τὸ αἷμα του τὸ χῶμα∙ παρὰ τὸν πόνο, ὅμως, ἡ ὄψη του ἀκτινοβολοῦσε καὶ ὁ ἅγιος ἔψαλλε εὐχαριστήριους ὕμνους. Ἐμψυχωμένος ἀπὸ τὶς ἐνθουσιώδεις ἰαχὲς τοῦ πλήθους, ὁ ἅγιος ἔδειξε τὴν ἴδια καρτερικότητα ὅταν τοῦ ἐξώρυξαν τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ τοῦ ξερίζωσαν τὴν γλώσσα. Φαινόταν νὰ ἔχει φθάσει τὸ τέλος τῶν ἀγώνων του∙ ὁ μάρτυς κείτονταν ἡμιθανὴς στὸ χῶμα καὶ ὁ Ἐρμογένης ἔδωσε διαταγὴ νὰ τὸν κλείσουν ξανὰ στὴ φυλακὴ καὶ τὴν ἑπομένη νὰ τὸν ρίξουν βορὰ στὰ θηρία. Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς νύχτας, παρουσιάστηκε ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ θεράπευσε ὅλες του τὶς πληγές. Ὅταν ξημέρωσε, ὁ Ἐρμογένης μετάνιωσε γιὰ τὴν σκληρότητά του, ἀποφάσισε νὰ συγκέντρωσει ἐκ νέου τὸ πλῆθος στὸ ἀμφιθέατρο γιὰ νὰ τιμήσει τὸν ἡρωισμὸ τοῦ ἁγίου, ποὺ τὸν νόμιζε ἤδη νεκρό. Ἄφατη ἦταν ἡ ἔκπληξή του ὅταν εἶδε νὰ παρουσιάζεται ὁ ἅγιος Μηνᾶς σῶος καὶ ἀβλαβὴς στὴν μέση τῆς ἀρένας, ἀνάμεσα σὲ φαεσφόρους ἀγγέλους ποὺ ἔστειλε ὁ Κύριος γιὰ νὰ τὸν φυλάγουν. Ἀναγνώρισε τότε τὴν δύναμη τῆς πίστεως τῶν χριστιανῶν, ποὺ ὑπερισχύει τοῦ θανάτου καὶ κάθε ἐξουσίας τοῦ κόσμου τούτου, καὶ ἐν μέσω τῶν ἐπευφημιῶν τοῦ πλήθους ὀμολόγησε τὸν Χριστό. Λίγο ἀργότερα, ἔλαβε τὸ ἅγιο Βάπτισμα, μαζὶ μὲ πολλοὺς κατοίκους τῆς Ἀλεξανδρείας, καὶ ὀκτὼ ἡμέρες ἀργότερα, κατόπιν ὑποδείξεως τοῦ ἁγίου Μηνᾶ, ἐξελέγη ἐπίσκοπος τῆς πόλεως, ἀπὸ μία σύνοδο δεκατριῶν ἐπισκόπων ποὺ εἶχαν μαζευτεῖ γιὰ νὰ στηρίξουν τοὺς μάρτυρες στὸν ἀγώνα τους. Μόλις ἀνέλαβε τὰ ἐπισκοπικὰ του καθήκοντα, ὁ Ἐρμογένης ἐπεδίωξε νὰ γίνει ὁ ἴδιος ζωντανὸ παράδειγμα εὐαγγελικὴ βιοτῆς γιὰ τὸ ποίμνιό του: μοίρασε τὰ πλούτη του στοὺς πτωχούς, κατακρήμνισε τοὺς βωμοὺς τῶν εἰδώλων καὶ μετέτρεψε τοὺς ναοὺς των σὲ ναοὺς τοῦ Κυρίου. Κήρυττε ἀδιάκοπα τὸν λόγο τῆς ἀληθείας, ἐπισκεπτόταν τοὺς ἀρρώστους καὶ συμπονοῦσε τοὺς θλιβομένους ὅπως ὁ ἴδιος ὁ Χριστός.

Δὲν ἄργησε νὰ πληροφορηθεῖ ὁ αὐτοκράτορας τὶς ἐξελίξεις αὐτές, καὶ ὀργισμένος ἀποφάσισε νὰ ἀφήσει κατὰ μέρος κάθε ἄλλη ὑπόθεση καὶ νὰ μεταβεῖ αὐτοπροσώπος στὴν Ἀλεξάνδρεια, ἐπικεφαλῆς πολυάριθμου στρατοῦ γιὰ νὰ τιμωρήσει τοὺς ἐπικίνδυνους ταραχοποιούς. Ἀνέκρινε τοὺς δύο ἁγίους, οἱ ὁποῖοι μὲ τόση παρρησία ἀπολογήθηκαν, ὥστε ἔφεραν τὸν αὐτοκράτορα σὲ ἀμηχανία∙ διέταξε τότε ὁ Μαξιμίνος τοὺς δημίους νὰ κόψουν τὰ μέλη τοῦ Ἐρμογένους καὶ νὰ τὰ ρίξουν στὴν κάμινο ποὺ ἦταν τοποθετημένη μπροστὰ του, νὰ τρυπήσουν κατόπιν τὸ σῶμα του μὲ λογχισμούς καὶ νὰ σκορπίσουν τὰ σπλάχνα του στὸ χῶμα πρὶν ρίξουν τὸ σῶμα του στὸν ποταμό.

Στράφηκε κατόπιν στὸν Μηνᾶ, τὸν ὑπαίτιο ὅλων αὐτῶν τῶν γεγονότων καὶ φοβούμενος ὅτι μπορεῖ νὰ καταστεῖ καταγέλαστος ἐξαιτίας κάποιου θαύματος τοῦ ἁγίου ἢ νὰ προκληθεῖ λαϊκὴ ἐξέγερση ἂν τὸν θανάτωνε δημόσια, διέταξε νὰ τὸν κλείσουν σὲ σκοτεινὴ φυλακή, νὰ τὸν κρεμάσουν ἀπὸ τὰ χέρια καὶ νὰ τοῦ δέσουν στὰ πόδια μιὰ πέτρα βαρεία ὥστε ὁ θάνατος του νὰ εἶναι ἀργός, δίχως καμιὰ ἀνθρώπινη παραμυθία.

Οἱ δύο ἅγιοι ὅμως λυτρώθηκαν μετὰ ἀπὸ νέα θεία ἐπέμβαση καὶ παρουσιάσθηκαν ἄφθοροι καὶ ἀρτιμελεῖς ἐνώπιον τοῦ τυράννου, ἐν μέσω τῶν ἰαχῶν τοῦ πλήθους ποὺ κραύγαζε: «Ἕνας εἶναι ὁ ἀληθινὸς Θεός, ὁ Χριστός!» Βλέποντας τὸ θαῦμα, ἕνας γραμματέας τοῦ ἁγίου Μηνᾶ, Εὔγραφος ὀνόματι, πλήρης θείας τόλμης, ρίχθηκε στὴν ἀρένα, ἔκανε τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ, διακήρυξε ὅτι εἶναι χριστιανός, ἔλεγξε τὸν τύραννο καὶ ζήτησε νὰ τοῦ γίνει ἡ τιμὴ νὰ πεθάνει γιὰ τὸν Χριστό. Ἔξαλλος μπροστὰ στὸν ἡρωισμὸ τοῦ νεαροῦ ἄνδρα καὶ στὶς καταγγελίες του, ὁ Μαξιμίνος πῆρε τὸ ξίφος ἑνὸς σωματοφύλακα καὶ τὸν σκότωσε μὲ τὰ ἴδια του τὰ χέρια. Κατόπιν, δίχως χρονοτριβή, διέταξε νὰ ἀποκεφαλίσουν τὸν Μηνᾶ καὶ τὸν Ἐρμογένη.

Ὁ τύραννος διέταξε νὰ κλείσουν τὰ λείψανα τῶν ἁγίων μαρτύρων σὲ μιὰ σιδερένια λάρνακα καὶ νὰ τὴν ρίξουν στὴ θάλασσα. Ἡ λάρνακα ἐπέπλεε ὅμως καί, μετὰ εἴκοσι ἡμέρες, ἔφθασε ἀπέναντι στὴν Χαλκηδόνα κι ἕνας φωτεινὸς στύλος ὑποδείκνυε τὴν παρουσία της. Τὰ τίμια λείψανα τοποθετήθηκαν σὲ ἀπόκρυφο τόπο, μέχρι τὸ τέλος τοῦ διωγμοῦ, ἀλλὰ περιῆλθαν σὲ λήθη. Μόνον σχεδὸν ἕξι αἰῶνες ἀργότερα, ἐπὶ Βασιλείου Α΄, ἀποκαλύφθηκαν κατόπιν ὁράματος καὶ πολλῶν θαυμάτων ποὺ ἐπιτελοῦσαν.

Πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, Τόμος τέταρτος. Εκδόσεις ΙΝΔΙΚΤΟΣ.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
Λουκ. ιγ’ 10-17

ΚΕΙΜΕΝΟ

10 Ἦν δὲ διδάσκων ἐν μιᾷ τῶν συναγωγῶν ἐν τοῖς σάββασι. 11 καὶ ἰδοὺ γυνὴ ἦν πνεῦμα ἔχουσα ἀσθενείας ἔτη δέκα καὶ ὀκτώ, καὶ ἦν συγκύπτουσα καὶ μὴ δυναμένη ἀνακῦψαι εἰς τὸ παντελές. 12 ἰδὼν δὲ αὐτὴν ὁ Ἰησοῦς προσεφώνησε καὶ εἶπεν αὐτῇ· γύναι, ἀπολέλυσαι τῆς ἀσθενείας σου· 13 καὶ ἐπέθηκεν αὐτῇ τὰς χεῖρας· καὶ παραχρῆμα ἀνωρθώθη καὶ ἐδόξαζε τὸν Θεόν. 14 ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἀρχισυνάγωγος, ἀγανακτῶν ὅτι τῷ σαββάτῳ ἐθεράπευσεν ὁ Ἰησοῦς, ἔλεγε τῷ ὄχλῳ· ἓξ ἡμέραι εἰσὶν ἐν αἷς δεῖ ἐργάζεσθαι· ἐν ταύταις οὖν ἐρχόμενοι θεραπεύεσθε, καὶ μὴ τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου. 15 ἀπεκρίθη οὖν αὐτῷ ὁ Κύριος καὶ εἶπεν· ὑποκριτά, ἕκαστος ὑμῶν τῷ σαββάτῳ οὐ λύει τὸν βοῦν αὐτοῦ ἢ τὸν ὄνον ἀπὸ τῆς φάτνης καὶ ἀπαγαγὼν ποτίζει; 16 ταύτην δέ, θυγατέρα Ἀβραὰμ οὖσαν, ἣν ἔδησεν ὁ σατανᾶς ἰδοὺ δέκα καὶ ὀκτὼ ἔτη, οὐκ ἔδει λυθῆναι ἀπὸ τοῦ δεσμοῦ τούτου τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου; 17 καὶ ταῦτα λέγοντος αὐτοῦ κατῃσχύνοντο πάντες οἱ ἀντικείμενοι αὐτῷ, καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἔχαιρεν ἐπὶ πᾶσι τοῖς ἐνδόξοις τοῖς γινομένοις ὑπ’ αὐτοῦ.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

   10Ένα Σάββατο, πάλι, δίδασκε ο Iησούς σε μια από τις συναγωγές. 11Eκεί, λοιπόν, ήταν και μια γυναίκα, η οποία κατεχόταν από ένα πνεύμα που την κρατούσε άρρωστη για δεκαοχτώ χρόνια, και ήταν κυρτωμένη και δεν μπορούσε να ορθώσει ολότελα το σώμα της. 12Όταν, λοιπόν, την είδε ο Iησούς, τη χαιρέτησε και της είπε:  «Γυναίκα, ελεύθερη είσαι πια από την αρρώστια σου». 13Aκούμπησε έπειτα τα χέρια του πάνω της, κι αμέσως εκείνη στάθηκε όρθια και δοξολογούσε το Θεό. 14Πήρε τότε το λόγο ο αρχισυνάγωγος και με αγανάκτηση, επειδή θεράπευσε ο Iησούς τη μέρα του Σαββάτου, έλεγε στο πλήθος:  «Yπάρχουν έξι μέρες κατά τις οποίες πρέπει να εργάζεται κανείς. Aυτές τις μέρες, λοιπόν, να έρχεστε και να θεραπεύεστε κι όχι τη μέρα του Σαββάτου»! 15Tου αποκρίθηκε, όμως, ο Kύριος και είπε:  «Yποκριτή! O καθένας από σας δε λύνει μήπως τη μέρα του Σαββάτου το βόδι του ή το γαϊδούρι του από το παχνί και πάει και το ποτίζει; 16Kι αυτή, που είναι θυγατέρα του Aβραάμ, και που την έδεσε ο Σατανάς εδώ και δεκαοχτώ, τώρα, χρόνια, δεν έπρεπε τάχα να λυθεί από το δέσιμο αυτό την ημέρα του Σαββάτου;» 17Kαι μ’αυτά που έλεγε καταντροπιάζονταν όλοι εκείνοι που εναντιώνονταν σ’αυτόν, ενώ ο κόσμος όλος χαιρόταν για όλα τα θαυμαστά πράγματα που αυτός έκαμνε.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.
Ἡ καλλικέλαδος, θεόφρον γλῶσσα σου, λαμπρῶς κηρύξασα, Χριστοῦ τὴν σάρκωσιν, συναθλητᾶς σοὶ εὐκλεεῖς, εἰλκύσατο ἐν σταδίῳ, Μηνᾷ παμμακάριστε, Ἐρμογένην τὸν ἔνδοξον, καὶ τὸν θεῖον Εὔγραφον, μεθ’ ὧν χαίρων ἠγώνισαι. Καὶ νῦν τὴν Παναγίαν Τριάδα, ὑπὲρ ἠμῶν ἐκδυσωπεῖτε.