ΤΕΤΑΡΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
Σήμερα ἑορτάζεται ἡ μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου, συγγραφέα τῆς «Κλίμακος», πού ὑπῆρξε κήρυκας τῆς μετανοίας καί τῆς νηστείας. Γεννήθηκε στήν Παλαιστίνη γύρω στό 523 καί ἀπό μικρός ἄρχισε τούς ἀσκητικούς ἀγῶνες. Ἔγινε ἠγούμενος τῆς Ι. Μονῆς τοῦ Σινᾶ καί συνέγραψε τριάκοντα λόγους, τῶν ὁποίων ὁ καθένας ἀναφέρεται σέ μία ἀρετή, ἀπό τίς ευκολότερες πρός τίς δυσκολότερες, ἀναβιβάζοντας τόν ἄνθρωπο μέ σκαλοπάτια πνευματικά σέ οὐράνιο ὕψος. Γι’ αὐτό τό λόγο καί τό σύγγραμμα ὀνομάστηκε Κλῖμαξ τῶν ἀρετῶν. Ἀπεβίωσε τό 603.
Ἡ μνήμη του ἑορτάζεται κανονικά τήν 30η Μαρτίου, ἀλλά ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἑορτή σήμερα, διότι ἡ Ἐκκλησία μ’ αὐτόν τόν τρόπο μᾶς προβάλλει πρός μίμηση ἕναν ἄνθρωπο σάν καί ἐμᾶς, πού μέ τήν ἄσκηση ἔφθασε σέ εκατονταπλασίονα καρποφορία καί ἁγιότητα.
Κυρίως ὅμως προβάλλεται ὁ Ἅγιος Ἰωάννης, διότι μετά τίς τρεῖς βασικές Κυριακές τῆς Μεγ. Τεσσαρακοστῆς, οἱ ὁποῖες μᾶς δίδουν τά συγκεκριμένα δογματικά στοιχεῖα τῆς πίστεως, μέ τά ὁποία ἐξασφαλίζονται οἱ προϋποθέσεις ὀρθῆς Λατρείας τοῦ Θεοῦ καί μετά τήν ἐνίσχυση πού δεχόμαστε ἀπό τήν παρουσία τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, τήν τέταρτη αὐτή Κυριακή παρουσιάζεται ἡ ἄλλη πλευρά τοῦ θέματος ἡ μεθοδολογική ἐνημέρωση μέ τό βιβλίο τῆς «Κλίμακος» καί ἡ θεολογική κατοχύρωση τῆς ἐσωτερικῆς ἀναγεννήσεως, πού ἐπιτυγχάνεται μέ τήν ἀσκητική καί κατανυκτική ζωή τοῦ πιστοῦ, πού περιγράφεται στό βιβλίο αὐτό τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου. Γι’ αὐτό διαβάζεται στίς Μονές τήν περίοδο αὐτή ἡ «Κλίμακα».
Ἀπό αὔριο Δευτέρα ἀρχίζει ἡ πέμπτη ἑβδομάδα τῶν Νηστειῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τό λειτουργικό ἀποκορύφωμα τῆς Τεσσαρακοστῆς. Δηλαδή αὐτή ἡ ἑβδομάδα βαστάζει τό βάρος τοῦ τέλους καί ὄχι ἡ ἕκτη, διότι ἀκολουθεῖ ἡ Μεγ. Ἑβδομάδα μέ τίς πυκνές, πρωί βράδυ καί μακρές Ἀκολουθίες της.
Μέ «διάκριση» δηλαδή οἱ Ἅγιοι Πατέρες πρόσθεσαν σ’ αὐτή τήν ἑβδομάδα δύο νέες ἀκολουθίες: τήν Πέμπτη τό Μέγα Κανόνα καί τό Σάββατο τόν Ἀκάθιστο Ὕμνο, ὥστε στό μεσοδιάστημα τῆς ἕκτης ἑβδομάδας νά ὑπάρξει μιά σχετική μικρή λειτουργική ἀνάπαυλα καί ἀνάπαυση τῶν πιστῶν, γιά νά εἰσέλθουν «ξεκούραστοι» στή Μεγάλη Ἑβδομάδα.
Πηγή: ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ Στοιχεῖα Ἀγωγῆς γιά τήν τάξη καί τή Λατρεία τῆς Ἐκκλησίας , Γεώργιος Σ. Κουγιουμτζόγλου Πρεσβύτερος, ΣΤ΄ΕΚΔΟΣΗ
ΣΥΝΑΞΗ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΓΑΒΡΙΗΛ
Τὴν σημερινὴ ἡμέρα, ὅπως εἶναι τὸ ἔθος μετὰ τὶς μεγάλες δεσποτικὲς ἑορτές, ἑορτάζουμε τὸν ἀπεσταλμένο τοῦ Θεοῦ στὴν Παρθένο Μαρία, τὸν ἀγγελιοφόρο τῆς Σωτηρίας. Ἀπὸ καταβολῆς κόσμου καὶ σὲ ὅλη τὴν διάρκεια τῆς ἱστορίας τῆς σωτηρίας μας, ὁ πρωτοστάτης αὐτὸς τῶν ἀσωμάτων Δυνάμεων ὑπῆρξε γιὰ μᾶς τοὺς ἀνθρώπους ὁ Ἄγγελος τῆς εὐσπλαχνίας καὶ τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ. Πυρφόρος, μὴ ὑφιστάμενος φθοροποιὸ ἀλλοίωση καὶ ἀφοσιωμένος ἀδιάκοπα στὴν θεωρία τῆς θείας δόξης, ὁ Ἀρχάγγελος Γαβριὴλ ὑποδείχθηκε ἀπὸ τὸν Κύριο ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν (Ἑβρ. 1,14). Σύμφωνα μὲ τὸν ἅγιο Πρόκλο Κωνσταντινουπόλεως, ἐξαιτίας τοῦ ὀνόματός του, ποὺ μπορεῖ νὰ σημαίνει «Θεὸς καὶ ἄνθρωπος», ἀφοσιώθηκε στὴν καθυπούργηση τῆς ἀναγγελίας τῶν μυστηρίων ποὺ συνέκλιναν στὴν προετοιμασία τῆς Ἐνανθρώπησης τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Κορυφὴ καὶ τέρμα τῆς ἀποστολῆς του, ἑπομένως, ὑπῆρξε τὸ «Χαῖρε» ποὺ ἀπεύθυνε στὴν Θεοτόκο καὶ τὸ ὁποῖο ἀπέβη ἡ ἔκφραση δοξολογίας καὶ εὐχαριστίας ὅλων ὅσων, χάρις σὲ αὐτόν, κληρονομοῦν τὴν Σωτηρία καὶ προσπαθοῦν νὰ μιμηθοῦν ἐπὶ τῆς γῆς τὴν ἀγγελικὴ του βιοτή.
Πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, Τόμος 7ος. Εκδόσεις: Ίνδικτος.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 26 ΜΑΡΤΙΟΥ
Μαρκ.θ’ 17-31
ΚΕΙΜΕΝΟ
17 καὶ ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπε· διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου πρός σε, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον. 18 καὶ ὅπου ἂν αὐτὸν καταλάβῃ, ρήσσει αὐτόν, καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ, καὶ ξηραίνεται· καὶ εἶπον τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ ἐκβάλωσι, καὶ οὐκ ἴσχυσαν. 19 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ λέγει· ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; φέρετε αὐτὸν πρός με. καὶ ἤνεγκαν αὐτὸν πρὸς αὐτόν. 20 καὶ ἰδὼν αὐτὸν εὐθέως τὸ πνεῦμα ἐσπάραξεν αὐτόν, καὶ πεσὼν ἐπὶ τῆς γῆς ἐκυλίετο ἀφρίζων. 21 καὶ ἐπηρώτησε τὸν πατέρα αὐτοῦ· πόσος χρόνος ἐστὶν ὡς τοῦτο γέγονεν αὐτῷ; ὁ δὲ εἶπε· παιδιόθεν. 22 καὶ πολλάκις αὐτὸν καὶ εἰς πῦρ ἔβαλε καὶ εἰς ὕδατα, ἵνα ἀπολέσῃ αὐτόν· ἀλλ’ εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν σπλαχνισθεὶς ἐφ’ ἡμᾶς. 23 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ τὸ εἰ δύνασαι πιστεῦσαι, πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι. 24 καὶ εὐθέως κράξας ὁ πατὴρ τοῦ παιδίου μετὰ δακρύων ἔλεγε· πιστεύω, κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ. 25 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐπισυντρέχει ὄχλος, ἐπετίμησε τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ λέγων αὐτῷ· τὸ πνεῦμα τὸ ἄλαλον καὶ κωφόν, ἐγώ σοι ἐπιτάσσω, ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν. 26 καὶ κράξας καὶ πολλὰ σπαράξαν αὐτὸν ἐξῆλθε, καὶ ἐγένετο ὡσεὶ νεκρός, ὥστε πολλοὺς λέγειν ὅτι ἀπέθανεν. 27 ὁ δὲ Ἰησοῦς κρατήσας αὐτὸν τῆς χειρὸς ἤγειρεν αὐτόν, καὶ ἀνέστη. 28 Καὶ εἰσελθόντα αὐτὸν εἰς οἶκον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπηρώτων αὐτὸν κατ’ ἰδίαν, ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό. 29 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· τοῦτο τὸ γένος ἐν οὐδενὶ δύναται ἐξελθεῖν εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ. 30 Καὶ ἐκεῖθεν ἐξελθόντες παρεπορεύοντο διὰ τῆς Γαλιλαίας, καὶ οὐκ ἤθελεν ἵνα τις γνῷ· 31 ἐδίδασκε γὰρ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρα ἀνθρώπων, καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ ἀποκτανθεὶς τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
17Kι αποκρίθηκε ένας μέσα από το πλήθος: “Δάσκαλε, σου έφερα το γιο μου που έχει πνεύμα άλαλο, 18κι όπου τον κυριεύσει, του προκαλεί σπασμούς και βγάζει αφρούς και τρίζει τα δόντια του και παραλύει τελείως. Kι είπα στους μαθητές σου να το βγάλουν, αλλά δεν μπόρεσαν”. 19Tου λέει τότε ο Iησούς: ” Ω άπιστη γενιά! Mέχρι πότε θα είμαι μαζί σας; Mέχρι πότε θα σας υπομείνω; Φέρτε τον σε μένα”. 20Tον έφεραν λοιπόν σ’ αυτόν, και όταν το πνεύμα είδε τον Iησού τράνταξε αμέσως το παιδί, κι αυτό έπεσε καταγής και κυλιόταν βγάζοντας αφρούς. 21Pώτησε τότε τον πατέρα του: “Πόσος καιρός είναι από τότε που του έχει συμβεί αυτό;” Kι εκείνος απάντησε: “Aπό παιδάκι. 22Kαι πολλές φορές τον έριξε και στη φωτιά και στα νερά για να τον εξοντώσει. Mα αν μπορείς να κάνεις κάτι, βοήθησέ μας δείχνοντάς μας συμπόνια”. 23Kι ο Iησούς του είπε εκείνο το: “Aν μπορείς να πιστέψεις, όλα είναι δυνατά γι’ αυτόν που πιστεύει”. 24Aμέσως τότε ο πατέρας του παιδιού φώναξε δυνατά και με δάκρυα έλεγε: “Πιστεύω, Kύριε, βοήθα με στην απιστία μου”! 25Kαι σαν είδε ο Iησούς ότι συγκεντρώνεται κόσμος, επιτίμησε το δαιμονικό πνεύμα λέγοντάς του: “Πνεύμα άλαλο και κουφό, εγώ σε διατάζω, βγες απ’ αυτόν και μην ξαναμπείς πια σ’ αυτόν”. 26Kαι το πνεύμα, αφού έβγαλε μια δυνατή κραυγή και τον κατατάραξε, βγήκε, ενώ το παιδί έγινε σαν νεκρό, έτσι που πολλοί έλεγαν ότι πέθανε. 27O Iησούς όμως κρατώντας τον από το χέρι τον ανασήκωσε και στάθηκε όρθιος. 28Όταν, κατόπιν, μπήκε ο Iησούς σ’ ένα σπίτι, τον ρωτούσαν ιδιαιτέρως οι μαθητές του: “Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να το βγάλουμε;”29Kι εκείνος τους απάντησε: “Tο γένος αυτό με τίποτε δεν μπορεί να βγει παρά μόνο με προσευχή και νηστεία”. 30Ύστερα βγήκαν από εκεί και περνούσαν μέσα από τη Γαλιλαία, αλλά δεν ήθελε να το ξέρει αυτό κανένας, 31γιατί εξηγούσε στους μαθητές του και τους έλεγε: “O Γιος του Aνθρώπου παραδίνεται σε χέρια ανθρώπων κι αυτοί θα τον θανατώσουν, μα την τρίτη μέρα από τη θανάτωσή του θ’ αναστηθεί”.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ὃ ὑψωθεῖς ἐν τῷ Σταυρῳ.
Φερωνυμία καταλλήλω ἐμπρέπων, καθυπουργεῖς ἐν τὴ τοῦ Λόγου σαρκώσει, ὡς στρατηγοὶ τῶν Ἀσωμάτων τάξεων ὅθεν εὐηγγέλισαι, τὴ Παρθένω Μαρία, χαῖρε προσφωνῶν αὐτή, τὸν Θεὸν γὰρ συλλήψη, ὂν ἐκδυσώπει σώζεσθαι ἠμᾶς, τοὺς σὲ ὑμνοῦντας, Γαβριὴλ Ἀρχάγγελε.
