Θεία Λειτουργία – Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου 25/1/2023
Ἦχος α’.
Ὁ ποιμενικός αὐλός τῆς θεολογίας σου, τάς τῶν ῥητόρων ἐνίκησε σάλπιγγας, ὡς γάρ τά βάθη τοῦ Πνεύματος ἐκζητήσαντι, καί τά κάλλη τοῦ φθέγματος προσετέθη σοι. Ἀλλά πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, Πάτερ Γρηγόριε, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.

ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ

Ὁ Μέγας Αὐτός Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἔζησε στά χρόνια τοῦ αὐτοκράτορα Οὐἀλεντος καί Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου, κατά τό ἔτος 354, καταγόμενος ἀπό τήν δεύτερη Καππαδοκία. Οἱ γονεῖς του ἦταν εὐγενεῖς καί δίκαιοι, Γρηγόριος καί Νόννα ὀνομαζόμενοι, σεβόμενοι προηγουμένως ἀπό ἄγνοια τά εἴδωλα. Ἀπό τότε ὅμως πού γέννησαν τόν Μέγα Γρηγόριο, τότε ἀναγεννήθηκαν καί αὐτοί δι’ὕδατος καί Πνεύματος, δηλαδή βαπτίσθησαν. Καί ὁ πατέρας του ἔγινε γνήσιος Ἀρχιερέας τῆς Ναζιανζοῦ, ἡ ὁποία τώρα ὀνομάζεται τουρκιστί Σινασός. Ὅταν ὁ θεῖος Γρηγόριος ἔφθασε σέ μέτρο ἡλικίας καί τέλειωσε ὅλη τήν ἐγκύκλιο παιδεία καί ὅλη τήν ἐξωτερική καί ἐσωτερική φιλοσοφία, ὅπως κανένας ἄλλος, αὐτός ὁ ἴδιος  ἔγινε ἐξηγητής καί διδάσκαλος τῆς δικῆς του ζωῆς. Διότι αὐτήν  ἀναφέρει στούς ἐγκωμιαστικούς καί ἐπιτάφιους λόγους, πού συνέγραψε στόν Μέγα Βασίλειο καί στόν Γρηγόριο τόν πατέρα του καί στόν ἀδελφό του Καισάριο καί στήν ἀδελφή του Γοργονία. Ἔτσι, ὅσι συνέγραψαν κάτι γι’αὐτόν Θεολόγο, ὅλοι δέν ἔλαβαν ἀπό ἀλλοῦ ἀφορμές, παρά ἀπό τούς δικούς τους λόγους.
Τόσο μόνο εἶναι ἀναγκαῖο νά ποῦμε ἐδῶ γι’αὐτόν τόν μεγάλο Πατέρα, ὅτι ἄν ἔπρεπε νά γίνη ἕνας στῦλος ἔμψυχος καί ζωντανός, συντεθεμένος ἀπό ὅλες τίς ἀρετές. Αὐτός ἦταν ὁ Μέγας Γρηγόριος. Διότι μέ τήν λαμπρότητα τῆς ζωῆς του, ἀφοῦ ξεπέρασε ὅσους διακρίνονταν στήν πρᾶξι, σέ τόσο ὕψος τῆς θεωρίας ἀνῆλθε, ὥστε ὅλοι ἐνικῶντο ἀπό τήν σοφία, πού εἶχε, τόσο στούς λόγους, ὅσοι καί στά δόγματα. Ὁπότε καί ἀπόκτησε κατ’ἐξαίρεση τρόπο τό νά ἐπονομάζεται Θεολόγος. Ἧταν δέ ὡς πρός τόν χαρακτῆρα τοῦ σώματος μέτριος ὡς πρός τό μέγεθος, λίγο δέ κίτρινος μαζί καί χαρούμενος. Εἶχε κοντή καί πλατειά τήν μύτη. Τά φρύδια του ἦταν ἴσια. Ἕβλεπε ἥμερα καί καταδεκτικά. Εῖχε τό δεξί μάτι ξηρότερο ἀπό τό ἀριστερό καί ὑπῆρχε καί ἕνα σημάδι πληγῆς στήν μία ἄκρη τοῦ ὀφθαλμοῦ του. Εἶχε τό γένιο ἀρκετά πυκνό ὄχι ὄμως καί μακρύ. Ἦταν φαλακρός καί ἄσπρος στήν κεφαλή καί ἔδειχνε, ὅτι ἦταν τά ἄκρα τοῦ γένιου του σάν καπνισμένα.
Τελεῖται ἡ Σύναξις στήν ἁγιώτατη μεγάλη Ἐκκλησία καί στόν μαρτυρικό Ναό τῆς Ἁγίας Ἀναστασίας, στήν ἀρχή τοῦ μέρους, πού ὀνομάζεται τοῦ Δομνίνου καί στήν Ἐκκλησία τῶν Ἁγίων Μεγάλων Ἀποστόλων, ὅπου ἀποθησαύρισε τό ἅγιο λείψανό του ὁ φιλόχριστος βασιλιάς Κωνσταντῖνος ὁ Πορφυρογέννητος, ὁ ὁποῖος βασίλευσε, κατά τό ἔτος 912, μεταφέροντάς το ἀπό τήν Ναζιανζό.

Πηγή: Συναξαριστής Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, Έκδοσις:Συνοδία Σπυρίδωνος ιερομονάχου, Ιερά Καλύβη “Αγιος Σπυρίδων Α'”, Νέα Σκήτη Αγιον Όρος, Τόμος Γ’.