ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ
Ἡ δεύτερη Κυριακή τοῦ Πάσχα λέγεται Κυριακή τοῦ Θωμᾶ, διότι αὐτή τήν ἡμέρα ἑορτάζεται ἡ ἐμφάνιση τοῦ Κυρίου στό Θωμᾶ, πού ἀρνιόταν νά πιστεύσει αὐτά πού τοῦ ἀνέφεραν οἱ ἄλλοι Ἀπόστολοι γιά τήν Ἀνάστασή τοῦ Κυρίου καί τήν ἐμφάνισή Του σ’ αὐτούς κατά τήν ὥρα τῆς συμπτωματικῆς (;) ἀπουσίας του: Μέ κλεισμένες τίς πόρτες ἦλθε ὁ Χριστός, μᾶς χαιρέτισε μέ τό «Εἰρήνη ὑμῖν» καί μᾶς ἔδειξε τά χέρια, τά πόδια καί τήν πλευρά Του. Ἔφαγε μάλιστα ἕνα ψάρι καί κηρομέλι καί πεισθήκαμε γιά τήν Ἀνάσταση Του.
Ὁ Θωμᾶς ὅμως δέν ἐπίστευσε καί εἶπε: «Ἄν δέ δῶ καί ψηλαφίσω τά τρυπημένα Του χέρια καί τή λογχισμένη Του πλευρά, δέ θά πιστεύσω». Μετά ὀκτώ ἡμέρες σάν σήμερα ἐμφανίζεται πάλι ὁ Ἰησοῦς καί καλεῖ τό Θωμᾶ νά πραγματοποιήσει τήν ἐπιθυμία του. Ὁπότε αὐτός ἀφοῦ εἶδε καί ἐψηλάφησε τά χέρια καί τήν πλευρά τοῦ Δεσπότου, ἀνεβόησε: «Ὁ Κύριος μου καί ὁ Θεός μου!» (Ἰω. κ΄ 28). Αὐτή ἡ ἐκδοχή περί ψηλαφήσεως εἶναι πιθανότερη, σ’ ἀντίθεση μέ τήν ἄλλη, πού λέει ὅτι ὁ Θωμᾶς μόλις εἶδε τόν Κύριο, χωρίς νά τόν ψηλαφήσει, ἐπίστευσε.
Πηγή: ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ Στοιχεῖα Ἀγωγῆς γιά τήν τάξη καί τή Λατρεία τῆς Ἐκκλησίας , Γεώργιος Σ. Κουγιουμτζόγλου Πρεσβύτερος, ΣΤ΄ΕΚΔΟΣΗ
ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΙΣΙΔΩΡΑΣ ΤΗΣ ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗΣ
Στὸ γυναικεῖο μοναστήρι ποὺ βρισκόταν ἀπέναντι στὴ Μονὴ τοῦ ἁγίου Παχωμίου στὴν Ταβέννησι [15 Μαΐου], στὴν ἀντίπερα ὄχθη τοῦ Νείλου, ἐγκαταβίωνε μιὰ μοναχὴ ποὺ ὑποκρινόταν τὴν σαλή καὶ τὴν δαιμονισμένη, μὲ σκοπὸ νὰ ἐπισύρει πάνω της τὴν χλεύη τῶν ἀνθρώπων. Ντυμένη στὰ κουρέλια, ἐκτελοῦσε τὶς πιὸ ταπεινὲς ἐργασίες τοῦ μαγειρίου καὶ γιὰ τροφὴ ἀρκοῦνταν στὰ ψίχουλα ποὺ μάζευε ἀπὸ τὴν τράπεζα. Μία ἡμέρα, ἦλθε στὸ μοναστήρι κατόπιν ἐντολῆς ἀγγέλου ὁ ἅγιος Πιτυρούν, ὀνομαστὸς ἀσκητής, καὶ ζήτησε νὰ δεῖ ὅλες τὶς ἀδελφές. Ἐπειδὴ δὲν κρίθηκε σωστὸ νὰ καλέσουν καὶ τὴν Ἰσιδώρα τὴν σαλή, ἐκεῖνος εἶπε νὰ τὴ φέρουν μὲ τὴν βία κι ὅταν ἐκείνη παρουσιάστηκε, ἔπεσε στὰ πόδια τῆς λέγοντας: «Εὐλόγησον!» Στὶς ἀντιρρήσεις ὅτι ἡ ἀδελφὴ αὐτὴ ἦταν σαλή καὶ ἄξια περιφρόνησης, ἐκεῖνος ἀπάντησε ὅτι ἄξιζε νὰ εἶναι πνευματικὴ μητέρα τους (Αμμά), διότι παρὰ τὶς ὕβρεις καὶ τὴν χλεύη δὲν ἀπομάκρυνε ποτὲ τὴν καρδιὰ της ἀπὸ τὸν Θεό. Μετὰ τὴν ἀναχώρηση τοῦ Πιτυρούν οἱ ἀδελφὲς δὲν ἔπαυαν νὰ τῆς ζητοῦν συγνώμη καὶ να τῆς δείχνουν σεβασμό∙ ἔτσι ἡ Ἰσιδώρα ἐγκατέλειψε τὸ μοναστήρι κρυφὰ καὶ πῆγε νὰ περάσει τὴν ὑπόλοιπη ζωὴ της σὲ τόπο ποὺ δὲν ἔμαθε ποτὲ κανείς.
Πηγή: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, Τόμος 9ος. Εκδόσεις: Ίνδικτος.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 1 ΜΑΙΟΥ
Ιω.κ’ 19-31
ΚΕΙΜΕΝΟ
19 Οὔσης οὖν ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων, καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ συνηγμένοι διὰ τὸν φόβον τῶν ᾿Ιουδαίων, ἦλθεν ὁ ᾿Ιησοῦς καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον, καὶ λέγει αὐτοῖς· εἰρήνη ὑμῖν. 20 καὶ τοῦτο εἰπὼν ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ. ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν Κύριον.
21 εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ ᾿Ιησοῦς πάλιν· εἰρήνη ὑμῖν. καθὼς ἀπέσταλκέ με ὁ πατήρ, κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς. 22 καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησε καὶ λέγει αὐτοῖς· λάβετε Πνεῦμα ῞Αγιον· 23 ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς, ἄν τινων κρατῆτε, κεκράτηνται. 24 Θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Δίδυμος, οὐκ ἦν μετ’ αὐτῶν ὅτε ἦλθεν ὁ ᾿Ιησοῦς. 25 ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί· ἑωράκαμεν τὸν Κύριον. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω. 26 Καὶ μεθ’ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς μετ’ αὐτῶν. ἔρχεται ὁ ᾿Ιησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν· εἰρήνη ὑμῖν. 27 εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ· φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός. 28 καὶ ἀπεκρίθη Θωμᾶς καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου. 29 λέγει αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς· ὅτι ἑώρακάς με, πεπίστευκας· μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες.30 Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐποίησεν ὁ ᾿Ιησοῦς ἐνώπιον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἃ οὐκ ἔστι γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ· 31 ταῦτα δὲ γέγραπται ἵνα πιστεύσητε ὅτι ᾿Ιησοῦς ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ ἵνα πιστεύοντες ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
19Κατά την ημέραν εκείνην, την πρώτην της εβδομάδος, ενώ πλέον είχε βραδυάσει και αι θύραι του σπιτιού, όπου ευρίσκοντο συγκεντωμένοι οι μαθηταί, ήσαν κλεισμέναι δια τον φόβον των Ιουδαίων, ήλθεν έξαφνα ο Ιησούς, εστάθη στο μέσον και τους λέγει· “ειρήνη ας είναι εις σας”.20Και αφού είπε τούτο, έδειξεν εις αυτούς τα χέρια και την πλευράν του, δια να ίδουν τα σημάδια των πληγών και πιστεύσουν ότι αυτός είναι ο διδάσκαλός των. Και τότε οι μαθηταί, όταν είδαν τον Κυριον αναστημένον, εχάρησαν.21Είπε, λοιπόν, τότε εις αυτούς ο Ιησούς· “ειρήνη εις σας. Οπως έστειλεν εμέ ο Πατήρ, δια να τελειώσω το έργον της σωτηρίας των ανθρώπων, έτσι και εγώ στέλνω σας, να μεταφέρετε στους ανθρώπους την σωτηρίαν”.22 Και αφού είπε τούτο, εφύσησε εις τα πρόσωπα των την ζωογόνον πνοήν της νέας ζωής και τους είπε· “λάβετε Πνεύμα Αγιον.23Εις όποιους συγχωρείτε τις αμαρτίες, θα είναι συγχωρημένες και από τον Θεόν. Εις όποιους όμως τις κρατείτε άλυτες και ασυγχώρητες, θα μείνουν αιωνίως ασυγχώρητες”.24Ο Θωμάς όμως, ένας από τους δώδεκα, ο οποίος ελέγετο εις την ελληνικήν Διδυμος, δεν ήτο μαζή τους, όταν ήλθε ο Ιησούς.25 ΄Ελεγαν, λοιπόν, εις αυτόν οι άλλοι μαθηταί· “είδαμε τον Κυριον”. Εκείνος όμως τους είπε· “εάν δεν ίδω εις τα χέρια του το σημάδι των καρφιών και δεν βάλω το δάκτυλό μου στο σημάδι των καρφιών, και αν δεν βάλω το χέρι μου εις την πλευράν, που την ετρύπησε η λόγχη, δεν θα πιστεύσω”.26 Και έπειτα από οκτώ ημέρας ήσαν πάλιν οι μαθηταί μέσα στο σπίτι και ο Θωμάς μαζή με αυτούς. Ερχεται, λοιπόν, ο Ιησούς έξαφνα, ενώ οι πόρτες ήσαν κλεισμένες, εστάθηκε στο μέσον και είπε· “ειρήνη υμίν”.27 Έπειτα λέγει στον Θωμάν· “φέρε το δάκτυλό σου εδώ, ιδέ και με τα μάτια σου τα χέρια μου και φέρε το χέρι σου και βάλε το εις την πλευράν μου, ψηλάφησε και ιδέ τα σημάδια των καρφιών και της λόγχης, και μη γίνεσαι άπιστος, αλλά πιστός”.28 Απήντησε τότε ο Θωμάς και είπε εις αυτόν· “Πιστεύω, Κυριε, ότι συ είσαι ο Κυριος μου και ο Θεός μου”.29 Λεγει εις αυτόν ο Ιησούς· “επίστευσες, διότι με είδες· μακάριοι θα είναι απ’ εδώ και πέρα στους αιώνας των αιώνων, εκείνοι οι οποίοι καίτοι δεν με είδαν, επίστευσαν”.30 Εκτός από το θαύμα αυτό της αναστάσεως και από όσα άλλα θαύματα είχε κάμει προηγουμένως ο Ιησούς, έκαμε και πολλά άλλα, εμπρός στους μαθητάς του, τα οποία απεδείκνυαν την θεότητά του και το έργον του, και τα οποία δεν είναι γραμμένα στο ιερόν τούτο βιβλίον.31 Αυτά δε, που εξιστορήσαμεν, εγράφησαν, δια να πιστεύσετε ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού και ίνα πιστεύοντες αυτόν με φωτισμένην και ενεργόν πίστιν, έχετε, ως παντοτεινόν κτήμα σας, εν τω ονόματι αυτού, την αιωνίαν ζωήν”.
