ΒΙΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΕΥΦΗΜΙΑΣ
Ἡ Ἁγία αὐτή καί καλλίνικος Μάρτυς Εὐφημία ἦταν στά χρόνια Διοκλητιανοῦ καί Πρίσκου ἀνθύπατου Ρώμης, κατά τό ἔτος 288, καταγόταν δέ ἀπό τήν Χαλκηδόνα. Ὁ πατέρας της λεγόταν Φιλόφρονας ἐνῶ ἡ μητέρα της λεγόταν Θεοδοσιανή. Αὐτή λοιπόν, ἀφοῦ συκοφαντήθηκε ὅτι ὡμολογοῦσε τόν Χριστό, τιμωρήθηκε μέ τροχούς καί με φωτιά, παρόμοια καί μέ μηχανές καί τρόπους ἄλλων βασάνων. Κατόπιν παραδόθηκε στά θηρία, γιά νά τήν φᾶνε, παρέμεινε ὅμως ἀπό αὐτά ἀβλαβής. Κατόπιν, ἐπειδή δαγκώθηκε λίγο ἀπό μία ἀρκούδα καί ἀφοῦ προσευχήθηκε, παρέδωσε τήν ψυχή της στά χέρια τοῦ Θεοῦ μέσα στό θέατρο. Τό δέ τίμιο λείψανό της τοποθετήθηκε μέσα σέ ἐνα κιβώτιο.
Μετά ὅμως ἀπό παρέλευσι χρόνων πολλῶν, ὅταν μεγάλωσε ἡ εὐσέβεια στόν κόσμο, τότε ἔγινε τό ἐξῆς τεράστιο θαῦμα στίς ἡμέρες τοῦ Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ, κατά τό ἔτος 410. Ἕνας Μοναχός καί Ἱερέας, Εὐτυχής λεγόμενος, ἔγινε ἀρχηγός αἱρέσεως. Διότι ἔλεγε ὁ φρενοβλαβής, ὅτι ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός ἔχει μία μόνη φύσι, τήν τῆς θεότητας δηλαδή, καί μία μόνη ἐνέργεια, τήν τῆς θεότητας, πού καθαιρέθηκε ἀπό τόν Ἁγιο Φλαβιανό τόν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Ὁ δυστυχής Εὐτύχης χρησιμοποιώντας ὡς μέσα καί ὄργανα τούς ἄθεους εὐνούχους τοῦ βασιλιᾶ, δέν ἔπαυε νά προξενῆ ταραχές στήν Ἐκκλησία καί νά στήνη ἐνέδρες μέχρι τόν καιρό πού πέθανε ὁ βασιλιάς Θεοδόσιος. Καί ὅταν ὁ Μαρκιανός βασίλευσε μαζί μέ τήν Πουλχερία, πρόσταξε νά γίνη Οἰκουμενική Σύνοδος στήν Χαλκιδόνα, κατά τό ἔτος 451. Ἔτσι συγκεντρώθηκαν ἐξακόσιοι τριάντα Ἐπίσκοποι. Ἔκαναν δέ καί οἱ δύο πλευρές, τῶν Ὀρθοδόξων δηλαδή καί τῶν κακοδόξων Μονοφυσιτῶν, δύο τόμους, δηλαδή βιβλία. Καί ἀφοῦ ἄνοιξαν τό κιβώτιο (σεντοῦκι), πού περιεῖχε τό τίμιο λείψανο τῆς Ἁγίας εὐφημίας, ἐναπέθεσαν τά βιβλία, ἐπάνω στό στήθος της σφραγισμένα.
Ὕστερα λοιπόν ἀπό ὡρισμένες ἡμέρες, ἀφοῦ τά ἄνοιξαν, εἶδαν καί ἐξεπλάγησαν. Διότι εἶδαν τόν μέν τόμο τῶν αἱρετικῶν ριγμένο κατά γῆς, κάτω στά πόδια τῆς Ἁγίας, ἐνῶ τόν τόμο τῶν Ὀρθοδόξων, πού περιέχει τόν ὅρο καί τήν ἀπόφασι τῆς Ἁγίας Συνόδου, τόν εἶδαν πού τόν κρατοῦσε ἡ Μάρτυς στίς ἀγκαλιές της. Μέ αὐτό πού ἔγινε θαύμασαν ὅλοι γιἀ τό τόσο μεγάλο θαῦμα. Καί οἱ μέν Ὀρθόδοξοι στηρίχθηκαν στήν πίστι καί δόξασαν τόν Θεό, ὁ ὁποῖος καθημερινά τελεῖ μεγάλα καί παράδοξα γιά τήν ἐπιστροφή καί διόρθωσι τῶν πολλῶν. Οἱ δέ αἱρετικοί Μονοφυσῖτες, καταντροπιάσθηκαν. Τελεῖται δέ ἡ τῆς Ἁγίας αὐτῆς Εὐφημίας Σύναξις καί ἑορτή στόν μαρτυρικό Ναό, πού βρίσκεται στην τοποθεσία, πού λέγεται τοῦ Ἀντἰοχου, κοντά στόν Λαῦσο.
Πηγή: Συναξαριστής Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, Τόμος ΣΤ΄. Εκδόσεις: Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου, Ιερά Καλύβη «Άγιος Σπυρίδωνας Α’» Νέα Σκήτη, Άγιον Όρος.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ 11 IOYΛIOY
Ματθ.στ’ 22-33
ΚΕΙΜΕΝΟ
22 Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός· ἐὰν οὖν ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινόν ἔσται· 23 ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρὸς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται. εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστί, τὸ σκότος πόσον; 24 Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν· ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει, ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ. 25 Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ ὑμῶν τί φάγητε καὶ τί πίητε, μηδὲ τῷ σώματι ὑμῶν τί ἐνδύσησθε· οὐχὶ ἡ ψυχὴ πλεῖόν ἐστι τῆς τροφῆς καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἐνδύματος; 26 ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, ὅτι οὐ σπείρουσιν οὐδὲ θερίζουσιν οὐδὲ συνάγουσιν εἰς ἀποθήκας καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τρέφει αὐτά· οὐχ ὑμεῖς μᾶλλον διαφέρετε αὐτῶν; 27 τίς δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν δύναται προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ πῆχυν ἕνα; 28 καὶ περὶ ἐνδύματος τί μεριμνᾶτε; καταμάθετε τὰ κρῖνα τοῦ ἀγροῦ πῶς αὐξάνει· οὐ κοπιᾷ οὐδὲ νήθει· 29 λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων. 30 Εἰ δὲ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ, σήμερον ὄντα καὶ αὔριον εἰς κλίβανον βαλλόμενον, ὁ Θεὸς οὕτως ἀμφιέννυσιν, οὐ πολλῷ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι; 31 μὴ οὖν μεριμνήσητε λέγοντες, τί φάγωμεν ἢ τί πίωμεν ἢ τί περιβαλώμεθα; 32 πάντα γὰρ ταῦτα τὰ ἔθνη ἐπιζητεῖ· οἶδε γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ὅτι χρῄζετε τούτων ἁπάντων. 33 ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
22 «Tο λυχνάρι του σώματος είναι το μάτι. Συνεπώς, αν το μάτι σου είναι απονήρευτο, ολόκληρο το σώμα σου θα είναι φωτεινό. 23Aν όμως το μάτι σου είναι πονηρό, τότε όλο το σώμα σου θα είναι σκοτεινό. Aν, λοιπόν, το φως που υπάρχει μέσα σου είναι σκοτάδι, πόσο χειρότερο θα είναι το σκοτάδι;» 24 «Kανένας δεν μπορεί να υπηρετεί δύο κυρίους, γιατί ή θα μισήσει τον ένα και θ’ αγαπήσει τον άλλο ή θα προσηλωθεί στον ένα και θα καταφρονήσει τον άλλο. Δεν μπορείτε να υπηρετείτε και το Θεό και το Mαμωνά». 25 «Γι’ αυτό σας λέω, μην ανησυχείτε για τη ζωή σας, τι θα φάτε και τι θα πιείτε, ούτε για το σώμα σας, τι θα ντυθείτε. Δεν είναι μήπως η ζωή πολυτιμότερη από την τροφή και το σώμα από τα ρούχα; 26Παρατηρήστε τα πουλιά τ’ ουρανού που δε σπέρνουν, ούτε θερίζουν, ούτε συνάζουν σε αποθήκες, όμως ο Πατέρας σας ο ουράνιος τα τρέφει. Eσείς δε διαφέρετε πολύ περισσότερο απ’ αυτά; 27Aλλά και ποιος από σας μπορεί, με το να ανησυχεί, να προσθέσει έστω και λίγα εκατοστά στη διάρκεια της ζωής του; 28Kαι για ρούχα τι ανησυχείτε; Παρατηρήστε προσεκτικά τα κρίνα στην εξοχή και μάθετε πώς μεγαλώνουν. Oύτε κοπιάζουν ούτε γνέθουν. 29Kι όμως, σας λέω, ούτε ο Σολομών με όλη του τη δόξα, δεν ντυνόταν σαν ένα απ’ αυτά. 30Kι αν της εξοχής το χορτάρι, που σήμερα υπάρχει κι αύριο πετιέται στο φούρνο, ο Θεός το ντύνει έτσι, δε θα ντύσει πολύ περισσότερο εσάς, ολιγόπιστοι; 31Mην ανησυχείτε, λοιπόν, λέγοντας τι θα φάμε ή τι θα πιούμε ή τι θα ντυθούμε – 32άλλωστε όλα αυτά τα επιδιώκουν οι ειδωλολάτρες – επειδή ξέρει ο Πατέρας σας ο ουράνιος ότι όλα αυτά τα χρειάζεστε. 33Aντίθετα, να ζητάτε πρώτα τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη του, κι όλα αυτά θα σας προστεθούν.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Λίαν εὔφρανας, τοὺς Ὀρθοδόξους, καὶ κατήσχυνας, τοὺς κακοδόξους, Εὐφημία Χριστοῦ καλλιπάρθενε. Τῆς γὰρ Τετάρτης Συνόδου ἐκύρωσας, ἃ οἱ Πατέρες καλῶς ἐδογμάτισαν. Μάρτυς ἔνδοξε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσαθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.
