Θεία Λειτουργία – Αγίου Χαραλάμπους 10/2/2022
Ἦχος δ’.δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Ὡς στύλος ἀκλόνητος, τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ, καί λύχνος ἀείφωτος τῆς οἰκουμένης σοφέ, ἐδείχθης Χαράλαμπε· ἔλαμψας ἐν τῷ κόσμῳ, διά τοῦ μαρτυρίου, ἔλυσας τῶν εἰδώλων, τήν σκοτόμαιναν μάκαρ, διό ἐν παρρησίᾳ Χριστῷ, πρέσβευε σωθῆναι ἡμᾶς.
ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΕΡΟΜΆΡΤΥΡΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ
Τήν χορεία τῶν Ἁγίων Μαρτύρων δέν τήν ἀποτελοῦν μονάχα νέοι ἀλλά καί γέροντες, οἱ ὁποῖοι “ἐνεδυναμώθησαν ἀπό ἀσθενείας” καί ἀναδείχθηκαν ἀκατάβλητοι στά βασανιστήρια. Λευκός γέροντας, κατάλευκος στήν κεφαλή, κατάλευκος καί στήν ψυχή ἦταν ὁ Ἅγιος Χαράλαμπος ὅταν στήν ἡλικία τῶν 113 ἐτῶν σύρθηκε στό μαρτύριο. Ζοῦσε στήν περιοχή τῆς Μαγνησίας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας στά χρόνια τοῦ Σεπτημίου Σεβήρου κατά τά τέλη 2ου μ.Χ.αἰώνα. Δέν ἦταν ἁπλός Χριστιανός ὁ Ἅγιος Χαράλαμπος, ἦταν Πρεσβύτερος τῆς Ἐκκλησίας καί εἶχε ἀναπτύξει μία ἀξιόλογη κηρυκτική δράση. Ὅσο κι ἄν προσπαθοῦσε τό ἔργο του νά γίνεται μόνο στίς συνάξεις τῶν πιστῶν, ἡ φήμη τοῦ ἁπλώθηκε. Οἱ εἰδωλολάτρες τόν κατέδωσαν στόν Λουκιανό, τόν Διοικητή τῆς περιοχῆς. Ὁ ἔπαρχος Λουκιανός ἔστειλε τούς στρατιῶτες του νά τόν συλλάβουν, ἐκεῖνοι εἰσέβαλαν μέσα στήν ἐκκλησία, ἅρπαξαν τόν γέροντα ἱερέα τήν ὥρα πού δίδασκε τούς πιστούς καί τόν ἔφεραν στόν ἡγεμόνα. Στήν προτροπή τοῦ ἐπάρχου:-Γέρο, προσκύνησε τούς θεούς γιατί σέ περιμένουν σκληρά βασανιστήρια, ὁ Ἅγιος μέ θάρρος ἀπάντησε: – Ἄν δέν βασανιστοῦμε πρόσκαιρα, δέν μποροῦμε νά κληρονομήσουμε τά αἰώνια ἀγαθά! Καί συνέχισε:”Ἐμπρός βασάνισε τό γρηγορότερο τό γηραλέο μου σῶμα μέ ὄ,τι σκληρό μέσο θέλεις καί θά διαπιστώσεις ποιά εἶναι ἡ δύναμη τοῦ Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ”. Ἀμέσως οἱ δήμιοι τόν γύμνωσαν ἀπό τήν ἱερατική του στολή καί μέ σιδερένια νύχια ἄρχισαν νά τοῦ ξεσχίζουν τό σῶμα. Ὁ γέροντας Μάρτυρας ὑπέμενε καρτερικά ἐνῶ συγχρόνως δοξολογοῦσε τό Θεό. Ὁ ἔπαρχος βλέποντας τήν καρτερία τοῦ Ἁγίου κυριεύτηκε ἀπό ἄγρια μανία, ὅρμησε πάνω του καί μέ τά ἴδια τοῦ τά χέρια προσπαθοῦσε νά γδάρει τόν μάρτυρα. Ἐδῶ ὅμως ἐπεμβαίνει ὁ ἴδιος ὁ Κύριος καί τά χέρια τοῦ ἐπάρχου κόπηκαν ἀπό ἀόρατη ρομφαῖα καί ἔμειναν ἐκεῖ κρεμασμένα πάνω στίς σάρκες τοῦ Ἁγίου. Μέ κραυγές ἀπόγνωσης παρακαλοῦσε τόν Μάρτυρα νά τόν θεραπεύσει. Προσευχήθηκε ὁ Ἅγιος καί τό θαῦμα ἔγινε, τά χέρια τοῦ ἐπάρχου ἐπανῆλθαν στή θέση τους.Μετά ἀπό αὐτό τό συγκλονιστικό γεγονός ὁ ἔπαρχος ἔπαυσε προσωρινά τό διωγμό, ἕως ὅτου συνεννοηθεῖ μέ τόν αὐτοκράτορα. Ὡστόσο οἱ δύο δήμιοι, Βάπτος καί Προφύριος, ὁμολόγησαν πίστη στό Χριστό κι ἀμέσως ἀποκεφαλίσθηκαν. Ὁ δέ Ἅγιος ἐπιτελοῦσε πολλά θαύματα σέ ὅσους ἀσθενεῖς ἔρχονταν νά τόν δοῦνε καί νά τόν ἀκούσουν.
Ἡ ἀπάντηση τοῦ αὐτοκράτορα ἦρθε καί διέτασσε νά ὁδηγηθεῖ ὁ Ἅγιος ἐνώπιὀν του μέ νέα βασανιστήρια. Πράγματι ὁδήγησαν τόν γέροντα Μάρτυρα ἐνώπιον τοῦ Βασιλιά πού βρισκόταν σέ γειτονική πόλη, ὁ ὁποῖος διέταξε “να καρφώσουν σέ ὅλη τή ράχη τοῦ Ἁγίου καρφιά καί ἀπάνθρωπα νά τόν τραβοῦν ἀπό τήν γενειάδα”. Ὁ ἱερέας τοῦ Χριστοῦ ἐπειδή δέν λυγίζει, νέα διαταγή ὁρίζει νά διαπεράσουν στό σῶμα τοῦ Μάρτυρα σοῦβλα, νά ἀνάψουν φωτιά καί νά τόν κάψουν μέχρι νά ξεψυχήσει. Ἡ ἐντολή ἐκτελέσθηκε ἀλλά ὁ Ἅγιος Χαράλαμπος δέν κάηκε μέχρι πού ἡ φωτιά ἔσβησε. Βλέποντας αὐτά ὁ αὐτοκράτορας προστάζει νά συντρίψουν τά σαγόνια τοῦ Ἁγίου μέ πέτρες, μία νέα θεία ἐπέμβαση κάνει τόν τόπο νά τρέμει ἀπό σεισμό καί ὁ βασιλιάς ἀνηρπάγη ἀπό τό θρόνο του κί ἔμεινε αἰωρούμενος μαστιγούμενος ἀπό ἀόρατους ἀγγέλους. Δίχως διόλου ὅμως νά λογικευτεί προστάζει νά βάλουν στό στόμα τοῦ Ἁγίου χαλινάρι, ὅπως βάζουν στά ζῶα καί νά τόν διαπομπεύσουν σέ ὅλη τήν πόλη. Κι ὁ ἐξευτελισμός αὐτός συνεχίσθηκε καί μέ ἄλλο τρόπο. Παρέδωσαν τόν γέροντα Μάρτυρα σε μία χήρα γιά νά τόν φυλάει δῆθεν στό σπίτι της, ἀλλά ὅταν πλησίασε ὁ Ἅγιος στό σπίτι κι ἄγγιξε ἕνα ξερό ξύλινο στῦλο, ἐκεῖνος βλάστησε καί μέ τούς κλάδους τοῦ σκέπασε τό σπίτι. Ἡ χήρα γυναίκα πίστεψε στό Χριστό καθώς καί πολλοί ἄλλοι. Μεταξύ αὐτῶν καί ἡ κόρη τοῦ νέου ἐπάρχου, ἡ Γαλήνη, ἡ ὁποία παρακαλοῦσε τόν πατέρα της νά σταματήσει τά μαρτύρια. Τότε ὁ ἔπαρχος στράφηκε πρός τόν αὐτοκράτορα καί τοῦ λέγει: -Δῶσε ἐντολή νά ἀποκεφαλισθεῖ τοῦτος ὁ γέροντας γιατί θά κάνει κι ἄλλα θαύματα καί πολλοί θά πιστεύουν. Ὁ αὐτοκράτορας ἀμέσως διέταξε νά ἀποκεφαλισθεῖ ὁ Μάρτυρας κάτι πού ὁ Ἅγιος τό δέχθηκε μέ μεγάλη χαρά ὥστε τό πρόσωπό του ἔλαμψε στά μάτια ὅλων ἀπό θεῖο φῶς. Οἱ δήμιοι τόν ὁδήγησαν στόν τόπο τῆς ἐκτέλεσης. Ἐκεῖ ὁ Ἅγιος προσευχήθηκε προσθέτοντας τά λόγια:- “Μνήσθητί μου Κύριε, ἐν τῆ Βασιλεία Σου”. Ἐκείνη τή στιγμή ἀκούσθηκε φωνή ἀπό τόν οὐρανό πού ἔλεγε:”Χαράλαμπε, ζήτησέ μου ὄποια χάρη θέλεις καί θἀ ὑπακούσω τή δέησή μου”. Καί ὁ Ἅγιος παρακάλεσε:”σέ ὅποιο τόπο βρεθεί τεμάχιο ἀπό τό λείψανό μου καί ὅπου ἐορτάζουν τή μνήμη μου, νά μήν γίνει ποτέ πεῖνα, οὔτε πανώλη νά θανατώνει τούς ἀνθρώπους”. Ἀμέσως μετά ἀπό αὐτά ὁ Ἅγιος παρέδωσε τήν ψυχή του, πρίν προλάβει ὁ δήμιος νά τοῦ κόψει τήν τιμία κεφαλή. Ὡστόσο πιστός στήν ἐντολή πού ἔλαβε ὁ δήμιος, ἄν καί ἦταν νεκρός ὁ Ἅγιος, μέ τό ξίφος τοῦ ἀπέκοψε τήν κεφαλή. Ἡ Ἁγία Γαλήνη μέ τιμές ἐνταφίασε τό λείψανο τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους.
Ἡ τιμία κάρα τοῦ Μεγαλομάρτυρα Ἅγίου Χαραλάμπους φυλάσσεται στή Μονή τοῦ Ἀγίου Στεφάνου Μετεώρων, ἐνῶ τμήματα τῶν ἱερών του λειψάνων βρίσκονται διασκορπισμένα σέ πολλά μέρη κι ἐπιτελοῦν πλῆθος θαυμάτων. Ἔχουν ἔτσι καταστήσει τόν Ἅγιο Χαράλαμπο, τόν γηραιότερο τῶν Ἁγίων, ἰδιαιτέρως ἀγαπητό στόν χριστιανικό λαό.
Πηγή: Μορφές από το Συναξάρι, Ιωάννας Κατσούλα, Εκδόσεις ΚΥΠΡΗ, Αθήνα 2010.
