Σοφία Σειράχ, κεφάλαιο 22
- 1
ΛΙΘῼ ἠρδαλωμένῳ συνεβλήθη ὀκνηρός, καὶ πᾶς ἐκσυριεῖ ἐπὶ τῇ ἀτιμίᾳ αὐτοῦ.
Πρὸς λίθον γεμᾶτον βορβορώδεις ἀκαθαρσίας ὁμοιάζει ὁ ὀκνηρός, καὶ καθένας θὰ ἐκβάλλῃ συριγμὸν περιφρονήσεως διὰ τὴν ἀθλιότητά του.
- 2
βολβίτῳ κοπρίων συνεβλήθη ὀκνηρός, πᾶς ὁ ἀναιρούμενος αὐτὸν ἐκτινάξει χεῖρα.
Ὁ ὀκνηρὸς ὁμοιάζει μὲ βῶλον κοπρίας, καὶ καθένας ποὺ θὰ σηκώσῃ αὐτόν, θὰ τινάξῃ τὴν χεῖρα του, διὰ νὰ μὴ μείνῃ εἰς αὐτὴν οὐδὲ ἴχνος ἐκ ταύτης.
- 3
αἰσχύνη πατρὸς ἐν γεννήσει ἀπαιδεύτου, θυγάτηρ δὲ ἐπ᾿ ἐλαττώσει γίνεται.
Εἶναι ἐντροπὴ δι' ἕνα πατέρα τὸ ὅτι ἐγέννησεν ἀμόρφωτον καὶ ἀδιαπαιδαγώγητον υἱόν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀμόρφωτος θυγάτηρ πρὸς ἐλάττωσιν τῆς φήμης καὶ τῆς τιμῆς τοῦ πατρός της ἐγεννήθη.
- 4
θυγάτηρ φρονίμη κληρονομήσει ἄνδρα αὐτῆς, καὶ ἡ καταισχύνουσα εἰς λύπην γεννήσαντος·
Ἡ φρόνιμος καὶ συνετὴ θυγάτηρ θὰ κατακτήσῃ ὡς κληρονομίαν τῆς σύζυγον, ἐκείνη ὅμως ποὺ προξενεῖ ἐντροπὴν μὲ τὴν συμπεριφοράν της, ζῇ διὰ νὰ λυπῇ αὐτὸν ποὺ τὴν ἐγέννησεν.
- 5
πατέρα καὶ ἄνδρα καταισχύνει ἡ θρασεῖα καὶ ὑπὸ ἀμφοτέρων ἀτιμασθήσεται.
Ἡ ἀδιάντροπος καὶ αὐθάδης γυναῖκα κατεντροπιάζει καὶ τὸν πατέρα της καὶ τὸν ἄνδρα της. Δι' αὐτὸ δὲ καὶ ἀπὸ τοὺς δύο θὰ περιφρονηθῇ.
- 6
Μουσικὰ ἐν πένθει ἄκαιρος διήγησις, μάστιγες δὲ καὶ παιδεία ἐν παντὶ καιρῷ σοφίας.
Ἀκατάλληλος λόγος ὁμοιάζει πρὸς χαρμόσυνον μουσικὴν εἰς ὤραν πένθους. Αἱ τιμωρίαι ὅμως καὶ ἡ διαπαιδαγώγησις τῆς σοφίας εἶναι κατάλληλοι εἰς πάντα χρόνον.
- 7
συγκολλῶν ὄστρακον ὁ διδάσκων μωρόν, ἐξεγείρων καθεύδοντα ἐκ βαθέως ὕπνου.
Ἐκεῖνος ποὺ διδάσκει τὸν μωρὸν καὶ ἐξ ἁμαρτωλῶν συνηθειῶν ἄφρονα, ὁμοιάζει πρὸς ἐκεῖνον, ποὺ προσπαθεῖ νὰ συγκολλήσῃ σπασμένον πήλινον ἀγγεῖον ὁμοιάζει πρὸς αὐτόν, ποὺ ζητεῖ νὰ ἐξυπνήσῃ κοιμισμένον ἀπὸ βαθὺν ὕπνον.
- 8
διηγούμενος νυστάζοντι ὁ διηγούμενος μωρῷ, καὶ ἐπὶ συντελείᾳ ἐρεῖ, τί ἐστιν;
Ὁ συνομιλῶν καὶ συνδιαλεγόμενος μὲ ἄφρονα καὶ ἀνόητον, ὁμοιάζει πρὸς ἐκεῖνον, ποὺ συνδιαλέγεται μὲ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος νυστάζει καὶ ὁ ὁποῖος εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας θὰ εἴπῃ: Τί συμβαίνει; Περὶ τίνος πρόκειται;
- 11
ἐπὶ νεκρῷ κλαῦσον, ἐξέλιπε γὰρ φῶς, καὶ ἐπὶ μωρῷ κλαῦσον, ἐξέλιπε γὰρ σύνεσις. ἥδιον κλαῦσον ἐπὶ νεκρῷ, ὅτι ἀνεπαύσατο, τοῦ δὲ μωροῦ ὑπὲρ θάνατον ἡ ζωὴ πονηρά.
Κλαῦσε δι' ἐκεῖνον ποὺ ἀπέθανε, διότι ἔσβησε τὸ φῶς καὶ ἡ ζωή του· κλαῦσε καὶ διὰ τὸν ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας ἀπομωρανθέντα, διότι ἔχαθη ἀπὸ αὐτὸν ἢ σύνεσις καὶ ἢ φρονιμάδα. Πιὸ παρηγορημένα κλαῦσε διὰ τὸν νεκρόν, διότι ἀνεπαύθη ἀπὸ τὰ βάσανα τῆς ζωῆς· τοῦ μωροῦ ὅμως καὶ ἄφρονος ἡ ζωὴ εἶναι χειροτέρα ἀπὸ τὸν θάνατον.
- 12
πένθος νεκροῦ ἑπτὰ ἡμέραι, μωροῦ δὲ καὶ ἀσεβοῦς πᾶσαι αἱ ἡμέραι τῆς ζωῆς αὐτοῦ.
Τὸ πένθος διὰ τὸν νεκρὸν διαρκεῖ ἑπτὰ ἡμέρας, τοῦ μωροῦ ὅμως καὶ ἀσεβοῦς ὅλαι αἱ ἡμέραι τῆς ζωῆς του εἶναι ἡμέραι πένθους.
- 13
μετὰ ἄφρονος μὴ πληθύνῃς λόγον, καὶ πρὸς ἀσύνετον μὴ πορεύου· φύλαξαι ἀπ᾿ αὐτοῦ, ἵνα μὴ κόπον ἔχῃς, καὶ οὐ μὴ μολυνθῇς ἐν τῷ ἐντιναγμῷ αὐτοῦ· ἔκκλινον ἀπ᾿ αὐτοῦ καὶ εὑρήσεις ἀνάπαυσιν καὶ οὐ μὴ ἀκηδιάσῃς ἐν τῇ ἀπονοίᾳ αὐτοῦ.
Μὲ τὸν ἄφρονα καὶ ἀνόητον μὴ ἔχῃς πολλὰς συζητήσεις καὶ μὴ συμβαδίζῃς μὲ ἀσύνετον προφυλάξου ἀπὸ αὐτόν, διὰ νὰ μὴ ἔμβῃς εἰς ἐνόχλησιν καὶ στενοχώριαν μαζί του, καὶ ἀσφαλῶς δὲν θὰ μολυνθῇς, ὅταν ἐκτινάσσωνται ἀπὸ τὸ στόμα του τὰ ἀπρεπῆ καὶ ἐξοργιστικὰ λόγια του· φύγε μακρὰν ἀπὸ αὐτὸν καὶ θὰ εὕρῃς ἀνάπαυσιν καὶ ἡσυχίαν καὶ δὲν θὰ στενοχωρηθῇς ἐξ αἰτίας τῆς ἐσχάτης ἀνοησίας του.
- 14
ὑπὲρ μόλυβδον τί βαρυνθήσεται; καὶ τί αὐτῷ ὄνομα ἀλλ᾿ ἢ μωρός;
Τί ἄλλο εἶναι πιὸ βαρὺ ἀπὸ τὸν μόλυβδον; Καὶ ποιὸ ἄλλο εἶναι τὸ ὄνομα τοῦ πιὸ ἐνοχλητικοῦ παρὰ μωρὸς καὶ ἀνόητος;
- 15
ἄμμον καὶ ἅλα καὶ βῶλον σιδήρου εὔκοπον ὑπενεγκεῖν ἢ ἄνθρωπον ἀσύνετον.—
Τὴν ἄμμον καὶ τὸ ἁλάτι καὶ μίαν σφαῖραν σιδερένιαν εἶναι πιὸ εὔκολον νὰ τὰ ὑποφέρῃ κανεὶς καὶ νὰ τὰ βαστάσῃ, παρὰ ἕνα ἄνθρωπον ἀσύνετον καὶ ἄμυαλον.
- 16
῾Ιμάντωσις ξυλίνη ἐνδεδεμένη εἰς οἰκοδομὴν ἐν συσσεισμῷ οὐ διαλυθήσεται· οὕτως καρδία ἐστηριγμένη ἐπὶ διανοήματος βουλῆς ἐν καιρῷ οὐ δειλιάσει.
Ξυλοδεσιὰ στερεὰ προσηρμοσμένη μέσα εἰς οἰκοδομήν, ἐν καιρῷ σεισμοῦ δὲν θὰ διαλυθῇ. Ἔτσι καὶ μία καρδία, στηριγμένη ἐπὶ καλῶς ἐσκεμμένης καὶ ὡρίμου ἀποφάσεως, δὲν θὰ δειλιάσῃ εἰς οὐδεμίαν περίστασιν.
- 17
καρδία ἡδρασμένη ἐπὶ διανοίας συνέσεως ὡς κόσμος ψαμμωτὸς τοίχου ξυστοῦ.
Καρδία, ποὺ εἶναι στερεωμένη εἰς διάνοιαν σκεπτομένην καὶ ἀποφασίζουσαν συνετῶς, ὁμοιάζει πρὸς στολισμὸν ἐξ ἀμμοκονίας ἐπὶ τοίχου ἐκ λίθων πελεκημένων καὶ ὁμαλῶν.
- 18
χάρακες ἐπὶ μετεώρου κείμενοι κατέναντι ἀνέμου οὐ μὴ ὑπομείνωσιν· οὕτως καρδία δειλὴ ἐπὶ διανοήματος μωροῦ κατέναντι παντὸς φόβου οὐ μὴ ὑπομείνῃ.
Φράκται, ποὺ εὑρίσκονται εἰς μέρος ὑψηλόν, δὲν θὰ ἀνθέξουν ἀπέναντι τοῦ δέροντος αὐτοὺς ἀνέμου. Ἔτσι καὶ μία καρδία δειλή, ποὺ στηρίζεται εἰς ἀνοήτους καὶ μωρὰς σκέψεις, δὲν θὰ ἀνθέξῃ εἰς κάθε φόβον καὶ ἀντιξοότητα τῆς ζωῆς.
- 19
῾Ο νύσσων ὀφθαλμὸν κατάξει δάκρυα, καὶ ὁ νύσσων καρδίαν ἐκφαίνει αἴσθησιν.
Ὅποιος κεντὰ τὸ μάτι του, θὰ προκαλέσῃ δάκρυα, καὶ ὅποιος κεντᾷ καρδίαν, προκαλεῖ ἐκδήλωσιν πόνου καὶ αἰσθημάτων.
- 20
βάλλων λίθον ἐπὶ πετεινὰ ἀποσοβεῖ αὐτά, καὶ ὁ ὀνειδίζων φίλον διαλύσει φιλίαν.
Ὅποιος ρίπτει λίθον ἐναντίον πτηνῶν, τὰ τρομάζει καὶ τὰ σκορπίζει, καὶ ὅποιος ὑβρίζει φίλον του, θὰ διαλύσῃ τὴν φιλίαν.
- 21
ἐπὶ φίλον ἐὰν σπάσῃς ρομφαίαν, μὴ ἀπελπίσῃς, ἔστι γὰρ ἐπάνοδος·
Ἐὰν σύρῃς μάχαιραν ἐναντίον φίλου σου, μὴ ἀπελπισθῇς διὰ τὴν διατήρησιν τῆς φιλίας σου· διότι εἶναι δυνατὴ ἡ ἐπάνοδός του καὶ ἡ ἀποκατάστασις τῶν σχέσεών σας.
- 22
ἐπὶ φίλον ἐὰν ἀνοίξῃς στόμα, μὴ εὐλαβηθῇς, ἔστι γὰρ διαλλαγή· πλὴν ὀνειδισμοῦ καὶ ὑπερηφανίας καὶ μυστηρίου ἀποκαλύψεως καὶ πληγῆς δολίας, ἐν τούτοις ἀποφεύξεται πᾶς φίλος.
Ἐὰν ἀνοίξῃς τὸ στόμα σου καταφερόμενος καὶ φιλονικῶν πρὸς τὸν φίλον σου, μὴ φοβηθῇς ὅτι ἐψυχράνθῃς πρὸς αὐτὸν εἰς τὸ διηνεκές, διότι ὑπάρχει ἐλπὶς συνδιαλλαγῇς καὶ συμφιλιώσεως μετ’ αὐτοῦ· ἐκτὸς ἐὰν ἐκτραπῇς εἰς ἐξευτελισμόν του καὶ εἰς καταφρόνησίν του ἐξ ὑπερηφανείας καὶ εἰς φανέρωσιν τῶν μυστικῶν του καὶ εἰς δολίαν προσβολήν, ποὺ τὸν ἐπλήγωσεν ὕπουλα. Ἐξ αἰτίας τούτων θὰ σὲ ἀποφύγῃ ὁριστικὰ κάθε φίλος.
- 23
πίστιν κτῆσαι ἐν πτωχείᾳ μετὰ τοῦ πλησίον, ἵνα ἐν τοῖς ἀγαθοῖς αὐτοῦ ὁμοῦ πλησθῇς· ἐν καιρῷ θλίψεως διάμενε αὐτῷ, ἵνα ἐν τῇ κληρονομίᾳ αὐτοῦ συγκληρονομήσῃς.
Κέρδισε τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ πλησίον σου κατὰ τὴν πτωχείαν του, ἵνα, ὅταν ἀποκτήσῃ ἀγαθὰ καὶ πλουτήσῃ, χορτάσῃς καὶ σὺ ἐκ τούτων μαζί του· κατὰ τὸν καιρὸν τῆς στενοχώριας καὶ ἀνεχείας του μένε κοντά του, ἵνα κατὰ τὴν κληρονομίαν καὶ ἀπόκτησιν ἀγαθῶν ὑπ’ αὐτοῦ συγκληρονομήσῃς καὶ σὺ μαζί του.
- 24
πρὸ πυρὸς ἀτμὶς καμίνου καὶ καπνός· οὕτως πρὸ αἱμάτων λοιδορίαι.
Προτήτερα ἀπὸ τὴν φωτιὰ καὶ τὴν φλόγα τῆς καμίνου βγαίνουν ἀτμοὶ καὶ καπνός· ἔτσι καὶ πρὸ τῆς αἱματοχυσίας προηγοῦνται ὕβρεις.
- 25
φίλον σκεπάσαι οὐκ αἰσχυνθήσομαι καὶ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ οὐ μὴ κρυβῶ.
Τὸ νὰ σκεπάσω ἀπέναντι τῶν ἄλλων τὰ σφάλματα τοῦ φίλου μου καὶ νὰ μὴ τὸν διαπομπεύσω καὶ ἐγώ, δὲν θὰ μοῦ προκαλέσῃ ἐντροπήν. Ὅταν δὲ πράττω τοῦτο, δὲν θὰ κρυβῶ, διὰ νὰ μὴ ἀντικρύσω τὸ προσωπόν του ἐκ συστολῆς.
- 26
καὶ εἰ κακά μοι συμβῇ δι᾿ αὐτόν, πᾶς ὁ ἀκούων φυλάξεται ἀπ᾿ αὐτοῦ.—
Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐξ αἰτίας τοῦ συμβῇ εἰς ἐμὲ κάτι κακόν, ὅποιος τυχὸν τὸ ἀκούσῃ, θὰ προφυλαχθῇ ἀπὸ αὐτόν, καὶ ὄχι ἀπὸ ἐμέ, ὁ ὁποῖος τοῦ συμπαρεστάθην.
- 27
Τίς δώσει μοι ἐπὶ στόμα μου φυλακὴν καὶ ἐπὶ τῶν χειλέων μου σφραγίδα πανοῦργον, ἵνα μὴ πέσω ἀπ᾿ αὐτῆς καὶ ἡ γλῶσσά μου ἀπολέσῃ με;
Ποῖος θὰ δώσῃ εἰς τὸ στόμα μου φρουρὰν καὶ εἰς τὰ χείλη μου σφραγῖδα συνέσεως, ὥστε νὰ μὴ ξεφύγω καὶ νὰ μὴ πέσω ἔξω ἀπὸ τὴν φρουρὰν καὶ τὴν σφραγῖδα ταύτην καὶ ἡ γλῶσσα μου μὲ καταστρέψῃ;
