Σοφία Σειράχ, κεφάλαιο 21
- 1
ΤΕΚΝΟΝ, ἥμαρτες, μὴ προσθῇς μηκέτι καὶ περὶ τῶν προτέρων σου δεήθητι.
Παιδί μου, ἠμάρτησες; Μὴ προσθέσῃς πλέον ἄλλας ἁμαρτίας· καὶ διὰ τὰς προηγουμένας σου παρακάλεσε τὸν Θεὸν νὰ σὲ συγχωρήσῃ.
- 2
ὡς ἀπὸ προσώπου ὄφεως φεῦγε ἀπὸ ἁμαρτίας, ἐὰν γὰρ προσέλθῃς, δήξεταί σε· ὀδόντες λέοντος οἱ ὀδόντες αὐτῆς ἀναιροῦντες ψυχὰς ἀνθρώπων.
Σὰν νὰ εἶναι ἐμπρός σου φίδι, φεῦγε ἀπὸ τὴν ἁμαρτίαν, διότι, ἐὰν τὴν πλησιάσῃς, θὰ σὲ δαγκώσῃ· σὰν δόντια λεονταριοῦ εἶναι τὰ δόντια της, ποὺ φονεύουν ψυχὰς ἀνθρώπων.
- 3
ὡς ρομφαία δίστομος πᾶσα ἀνομία, τῇ πληγῇ αὐτῆς οὐκ ἔστιν ἴασις.
Σὰν μάχαιρα δίκοπος, ἀκονισμένη καὶ ἀπὸ τὰ δυό της μέρη, εἶναι κάθε παρανομία, εἰς δὲ τὰ τραύματα καὶ τὴν πληγήν της δὲν ὑπάρχει γιατρειά.
- 4
καταπληγμὸς καὶ ὕβρις ἐρημώσουσι πλοῦτον· οὕτως οἶκος ὑπερηφάνου ἐρημωθήσεται.
Βιαιοπραγίαι καὶ ἀιπειλαὶ δι’ ὑβριστικῶν λόγων ἐρημώνουν καὶ διαρπάζουν πλοῦτον ἔτσι θὰ καταστῇ ἔρημον καὶ τὸ σπίτι τοῦ ὑπερηφάνου.
- 5
δέησις πτωχοῦ ἐκ στόματος ἕως ὠτίων αὐτοῦ, καὶ τὸ κρίμα αὐτοῦ κατὰ σπουδὴν ἔρχεται.
Ἡ παράκλησις τοῦ πτωχοῦ φθάνει ἀπὸ τὸ στόμα του μόνον ἕως τὰ αὐτιὰ τοῦ ὑπερηφάνου πλουσίου, μὴ συγκινοῦσα καὶ τὴν καρδίαν του, δι’ αὐτὸ καὶ ἡ ἀπὸ Θεοῦ καταδίκη καὶ τιμωρία τούτου ἔρχεται πολὺ γρήγορα.
- 6
μισῶν ἐλεγμὸν ἐν ἴχνει ἁμαρτωλοῦ, καὶ ὁ φοβούμενος Κύριον ἐπιστρέψει ἐν καρδίᾳ.
Ἐκεῖνος ποὺ μισεῖ τὸν ἔλεγχον, βαδίζει ἐπὶ τὰ ἴχνη τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ἀλλ' ἐκεῖνος ποὺ φοβεῖται τὸν Κύριον, δέχεται τὸν ἔλεγχον καὶ θὰ ἐπιστρέψῃ ἀπὸ καρδίας εἰς Αὐτόν.
- 7
γνωστὸς μακρόθεν ὁ δυνατὸς ἐν γλώσσῃ, ὁ δὲ νοήμων οἶδεν ἐν τῷ ὀλισθαίνειν αὐτόν.
Ἀπὸ μακρὰν ἀναγνωρίζεται ἐκεῖνος, ποὺ ἔχει μεγάλην καὶ ἀσυμμάζευτον γλῶσσαν· ὁ συνετὸς ὅμως ἄνθρωπος γνωρίζει ποὺ καὶ πότε σφάλλει, καὶ συγκρατεῖται.
- 8
ὁ οἰκοδομῶν τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐν χρήμασιν ἀλλοτρίοις, ὡς ὁ συνάγων αὐτοῦ τοὺς λίθους εἰς χειμῶνα.
Ἐκεῖνος ποὺ κτίζει τὸ σπίτι του μὲ ξένα χρήματα, ὁμοιάζει μὲ ἐκεῖνον ποὺ μαζεύει λιθάρια ἀντὶ ξύλων διὰ τὸν χειμῶνα.
- 9
στυππεῖον συνηγμένον συναγωγὴ ἀνόμων, καὶ ἡ συντέλεια αὐτῶν φλὸξ πυρός.
Πρὸς σωρὸν στουπιοῦ ἀπὸ κοπανισμένο λινάρι ὁμοιάζει ἡ συγκέντρωσις τῶν ἀνόμων, καὶ τὸ τέλος των θὰ εἶναι φλόγα φωτιᾶς, σὰν αὐτὴν ποὺ φουντώνει διὰ μιᾶς καὶ ἐξαφανίζει τὸ στουπί.
- 10
ὁδὸς ἁμαρτωλῶν ὡμαλισμένη ἐκ λίθων, καὶ ἐπ᾿ ἐσχάτῳ αὐτῆς βόθρος ᾅδου.
Ὁ δρόμος τῶν ἁμαρτωλῶν φαίνεται καθαρισμένος καὶ ἐξωμαλισμένος ἀπὸ πέτρες· ἡ ζωή των δηλαδὴ δὲν παρουσιάζει δυσκολίας. Ἀλλ' εἰς τὸ τέλος τοῦ δρόμου αὐτοῦ εἶναι τὸ βάραθρον τοῦ Ἅδου.
- 11
῾Ο φυλάσσων νόμον κατακρατεῖ τοῦ ἐννοήματος αὐτοῦ, καὶ συντέλεια τοῦ φόβου Κυρίου σοφία.
Ὄποιος φυλάττει καὶ τηρεῖ τὸν θεῖον Νόμον, γίνεται κάτοχος τοῦ νοήματός του καὶ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς του ἐμβαθύνει εἰς αὐτόν, ἡ δὲ τελειοποίησις ἐν τῷ φόβῳ τοῦ Κυρίου εἶναι ἡ πραγματικὴ σοφία.
- 12
οὐ παιδευθήσεται ὃς οὐκ ἔστι πανοῦργος· ἔστι πανουργία πληθύνουσα πικρίαν.
Δὲν θὰ παιδαγωγηθῇ καὶ δὲν θὰ μορφωθῇ κατὰ Θεὸν ὅποιος δὲν εἶναι πραγματικὰ ἔξυπνος καὶ ἱκανός ὑπάρχει ὅμως καὶ ἐξυπνάδα κακή, ἡ ὁποία προκαλεῖ πολλὴν θλῖψιν καὶ πικρίαν.
- 13
γνῶσις σοφοῦ ὡς κατακλυσμὸς πληθυνθήσεται καὶ ἡ βουλὴ αὐτοῦ ὡς πηγὴ ζωῆς.
Ἡ γνῶσις τοῦ ἀληθινοῦ σοφοῦ θὰ πληθύνεται σὰν κατακλυσμὸς ὕδατος καὶ ἡ συμβουλή του εἶναι σὰν πηγὴ ποὺ ἀναβλύζει ζωήν.
- 14
ἔγκατα μωροῦ ὡς ἀγγεῖον συντετριμμένον καὶ πᾶσαν γνῶσιν οὐ κρατήσει.
Ἡ καρδία καὶ τὸ ἐσωτερικὸν τοῦ ἄφρονος καὶ ἀνοήτου ὁμοιάζει πρὸς ἀγγεῖον σπασμένον καὶ δὲν θὰ συγκρατήσῃ καμμίαν σοφὴν καὶ σωτηριώδη γνῶσιν.
- 15
λόγον σοφὸν ἐὰν ἀκούσῃ ἐπιστήμων, αἰνέσει αὐτὸν καὶ ἐπ᾿ αὐτὸν προσθήσει· ἤκουσεν ὁ σπαταλῶν καὶ ἀπήρεσεν αὐτῷ, καὶ ἀπέστρεψεν αὐτὸν ὀπίσω τοῦ νώτου αὐτοῦ.
Ὁ πραγματικῶς σοφός, ἐὰν ἀκούσῃ λόγον σοφόν, θὰ τὸν ἐκτιμήσῃ καὶ θὰ τὸν ἐπαινέσῃ, θὰ προσθέσῃ δὲ καὶ αὐτὸς τὸν ἰδικόν του· ὁ ἄσωτος ὅμως καὶ ἀπερίσκεπτος ἤκουσε τὸν λόγον τοῦτον καὶ δὲν τοῦ ἤρεσε καὶ ἔρριψεν αὐτὸν περιφρονητικῶς ὀπίσω ἀπὸ τὰ νῶτα του.
- 16
ἐξήγησις μωροῦ ὡς ἐν ὁδῷ φορτίον, ἐπὶ δὲ χείλους συνετοῦ εὑρεθήσεται χάρις.
Ἡ συνδιάλεξις μὲ ἀνόητον καὶ ἄφρονα καθίσταται τόσον φορτικὴ καὶ δυσάρεστος, ὅπως τὸ φορτίον εἰς τὸν βαδίζοντα, εἰς τὰ χείλη ὑμως τοῦ συνετοῦ θὰ εὑρίσκεται πάντοτε γλυκύτης καὶ λόγια χαριτωμένα.
- 17
στόμα φρονίμου ζητηθήσεται ἐν ἐκκλησίᾳ, καὶ τοὺς λόγους αὐτοῦ διανοηθήσονται ἐν καρδίᾳ.
Τὸ στόμα τοῦ φρονίμου καὶ συνετοῦ θὰ ζητηθῇ ὅπως λαλήσῃ καὶ ἀκουσθῇ εἰς συγκέντρωσιν λαοῦ· τοὺς δὲ λόγους ποὺ θὰ εἴπῃ, θὰ τοὺς σκεφθοῦν βαθιὰ μὲ τὴν καρδία τους.
- 18
ὡς οἶκος ἠφανισμένος οὕτως μωρῷ σοφία, καὶ γνῶσις ἀσυνέτου ἀδιεξέταστοι λόγοι.
Σὰν σπίτι ἐρειπωμένον, ἔτσι φαίνεται ἡ σοφία εἰς τὸν ἀνόητον καὶ ἄφρονα· καὶ ἡ γνῶσις τοῦ ἀσυνέτου εἶναι λόγια ἀσυνάρτητα καὶ ἀπερίσκεπτα.
- 19
πέδαι ἐν ποσὶν ἀνοήτοις παιδεία καὶ ὡς χειροπέδαι ἐπὶ χειρὸς δεξιᾶς.
Ἡ διαπαιδαγώγησις κατὰ τὸν θεῖον Νόμον εἶναι σὰν σιδηρᾶ δεσμὰ εἰς τὰ πόδια τοῦ ἀνοήτου καὶ μωροῦ καὶ σὰν χειροπέδαι εἰς τὴν δεξιάν του χεῖρα.
- 20
μωρὸς ἐν γέλωτι ἀνυψοῖ φωνὴν αὐτοῦ, ἀνὴρ δὲ πανοῦργος μόλις ἡσυχῇ μειδιάσει.
Ὁ μωρὸς καὶ ἀμόρφωτος εἰς τὸν γέλωτά του ὑψώνει θορυβωδῶς τὴν φωνήν του, ὁ ἔξυπνος ὅμως καὶ φρόνιμος ἡσύχως καὶ μόλις θὰ μειδιάσῃ.
- 21
ὡς κόσμος χρυσοῦ φρονίμῳ παιδεία καὶ ὡς χλιδὼν ἐπὶ βραχίονι δεξιῷ.
Εἰς τὸν φρόνιμον ἡ μόρφωσις τῆς καρδίας εἶναι σὰν κόσμημα χρυσοῦν καὶ σὰν βραχιόλιον εἰς τὸν δεξιὸν βραχίονα.
- 22
ποὺς μωροῦ ταχὺς εἰς οἰκίαν, ἄνθρωπος δὲ πολύπειρος αἰσχυνθήσεται ἀπὸ προσώπου.
Τοῦ ἀνοήτου καὶ ἀπαιδεύτου ἀνθρώπου τὸ πόδι εἶναι γρήγορον διὰ νὰ ἔμβῃ εἰς ξένον σπίτι, ὀ ἄνθρωπος ὅμως ποὺ ἔχει μεγάλην πεῖραν, θὰ δοκιμάσῃ συστολὴν καὶ ἐντροπὴν ἀπέναντι τοῦ ξένου προσώπου.
- 23
ἄφρων ἀπὸ θύρας παρακύπτει εἰς οἰκίαν, ἀνὴρ δὲ πεπαιδευμένος ἔξω στήσεται.
Ὁ ἄφρων καὶ ἀμόρφωτος ἄνθρωπος σκύβει περίεργα ἀπὸ τὴν πόρτα μέσα εἰς τὸ σπίτι, ἐνῷ ὁ μορφωμένος θὰ σταθῇ ἀπ' ἔξω διακριτικά.
- 24
ἀπαιδευσία ἀνθρώπου ἀκροᾶσθαι παρὰ θύραν, ὁ δὲ φρόνιμος βαρυνθήσεται ἀτιμίᾳ.
Εἶναι ἀγένεια καὶ στέρησις καλῆς ἀνατροφῆς ἀνθρώπου τὸ νὰ ἀκούῃ κανεὶς κρυφὰ πλησίον τῆς θύρας τοῦ ἄλλου· ὁ φρόνιμος ὅμως καὶ εὐγενὴς θὰ αἰσθανθῇ τοῦτο ὡς ἀνυπόφορον βάρος ἐντροπῆς καὶ ἀτιμίας.
- 25
χείλη ἀλλοτρίων ἐν τούτοις βαρυνθήσεται, λόγοι δὲ φρονίμων ἐν ζυγῷ σταθήσονται.
Τὰ χείλη τῶν ἀσυνέτων καὶ μὴ ἐχόντων σχέσιν πρὸς τὴν Σοφίαν ἀνθρώπων θὰ ἐπιβαρυνθοῦν μὲ αὐτοὺς τοὺς ἀνοήτους καὶ ἀδιακρίτους λόγους καὶ φλυαρίας, οἱ λόγοι ὅμως τῶν φρονίμων θὰ σταθοῦν ἐπάνω εἰς ζυγαριάν.
- 26
ἐν στόματι μωρῶν ἡ καρδία αὐτῶν, καρδία δὲ σοφῶν στόμα αὐτῶν.
Ἡ καρδία τῶν μωρῶν εἶναι εἰς τὸ στόμα των, καὶ ὅ,τι ἔχουν εἰς τὸν νοῦν των, τὸ λέγουν ἀπερίσκεπτα· τοῦ σοφοῦ ὅμως στόμα εἶναι ἡ καρδία καὶ ὁ νοῦς, μὲ τὸν ὁποῖον πρῶτα οὗτος θὰ σκεφθῇ καὶ ἔπειτα θὰ ὁμιλήσῃ.
- 27
ἐν τῷ καταρᾶσθαι ἀσεβῆ τὸν σατανᾶν αὐτὸς καταρᾶται τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν.
Καθ’ ὃν χρόνον ὁ ἀσεβὴς καταρᾶται τὸν Σατανᾶν, καταρᾶται αὐτὸς ὁ ἴδιος τὴν ψυχήν του, ἡ ὁποία εἶναι ὑποδουλωμένη εἰς αὐτόν.
- 28
μολύνει τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ὁ ψιθυρίζων καὶ ἐν παροικήσει μισηθήσεται.
Ἐκεῖνος ποὺ κρυφὰ καὶ διὰ ψιθύρων κατηγορεῖ καὶ κατακρίνει, μολύνει τὴν ψυχήν του· θὰ μισηθῇ δὲ ἀπὸ τοὺς γείτονας καὶ κατοικοῦντας πλησίον του.
