Β΄ Μακκαβαίων, κεφάλαιο 5
- 1
Περὶ δὲ τὸν καιρὸν τοῦτον τὴν δευτέραν ἔφοδον ὁ ᾿Αντίοχος εἰς Αἴγυπτον ἐστείλατο.
Κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν ὁ Ἀντίοχος Δ' ὁ Ἐπιφανὴς προπαρεσκεύαζε τὴν δευτέραν εἰσβολήν του εἰς τὴν Αἴγυπτον.
- 2
συνέβη δὲ καθ᾿ ὅλην τὴν πόλιν σχεδὸν ἐφ᾿ ἡμέρας τεσσαράκοντα φαίνεσθαι διὰ τοῦ ἀέρος τρέχοντας ἱππεῖς διαχρύσους στολὰς ἔχοντας καὶ λόγχας σπειρηδὸν ἐξωπλισμένους
Τότε συνέβη τὸ ἀκόλουθον φαινόμενον: Εἰς ὅλην τὴν Ἱερουσαλὴμ ἐνεφανίζοντο σχεδὸν ἐπὶ σαράντα ἡμέρες ἱππεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐκάλπαζαν εἰς τὸν ἀέρα οἱ ἱππεῖς ἐφοροῦσαν χρυσοΰφαντες στολές, ἦσαν ὡπλισμένοι μὲ λόγχες καὶ ὠργανωμένοι κατὰ τὸν τρόπον τῶν ρωμαϊκῶν στρατιωτικῶν μονάδων (ταγμάτων ἢ λόχων).
- 3
καὶ ἴλας ἵππων διατεταγμένας καὶ προσβολὰς γινομένας καὶ καταδρομὰς ἑκατέρων καὶ ἀσπίδων κινήσεις καὶ καμάκων πλήθη καὶ μαχαιρῶν σπασμοὺς καὶ βελῶν βολὰς καὶ χρυσῶν κόσμων ἐκλάμψεις καὶ παντοίους θωρακισμούς.
Ἐνεφανίζοντο ἐπίσης ἴλαι ἱππικοῦ εἰς παράταξιν μάχης, ἐγίνοντο ἐπιθέσεις καὶ ἀντεπιθέσεις καὶ ἀπὸ τὶς δύο πλευρές, ἐπιδείξεις καὶ κινήσεις ἀσπίδων, ξιφούλκισμα σπαθιῶν, ρίψεις βελῶν καὶ ἀπαστράπτουσαι λάμψεις χρυσοποικίλτων ὅπλων καὶ παντὸς εἴδους θωράκων.
- 4
διὸ πάντες ἠξίουν ἐπ᾿ ἀγαθῷ τὴν ἐπιφάνειαν γενέσθαι.
Ἕνεκα τῶν ὑπερφυσικῶν αὐτῶν φαινομένων ὅλοι προσηύχοντο εἰς τὸν Θεόν, ὥστε οἱ ἐμφανίσεις αὐτὲς νὰ εἶναι εὐνοϊκὰ προμηνύματα, ποὺ θὰ ἀπέβαιναν ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ λαοῦ.
- 5
γενομένης δὲ λαλιᾶς ψευδοῦς ὡς μετηλλαχότος τὸν βίον ᾿Αντιόχου παραλαβὼν ὁ ᾿Ιάσων οὐκ ἐλάττους τῶν χιλίων, αἰφνιδίως ἐπὶ τὴν πόλιν συνετελέσατο ἐπίθεσιν· τῶν δὲ ἐπὶ τῷ τείχει συνελασθέντων καὶ τέλος ἤδη καταλαμβανομένης τῆς πόλεως, ὁ Μενέλαος εἰς τὴν ἀκρόπολιν ἐφυγάδευσεν.
Ἕνεκα ὅμως μιᾶς ψευδοῦς διαδόσεως, ὅτι ὁ βασιλιᾶς Ἀντίοχος Δ' εἶχεν ἀποθάνει, ὁ Ἰάσων, ἀφοῦ παρέλαβεν ὄχι κάτω τῶν χιλίων ἄνδρας, ἐπεχείρησεν αἰφνιδιαστικὴν ἐπίθεσιν κατὰ τῆς Ἱερουσαλήμ.Οἱ ὑπερασπισταί, ποὺ εἶχαν τρέξει εἰς τὰ τείχη, ἀπωθήθησαν καί, καθὼς ἡ πόλις ἐπρόκειτο τελικῶς νὰ καταληφθῇ, ὁ Μενέλαος κατέφυγεν εἰς τὴν ἀκρόπολιν τῆς Ἱερουσαλήμ, ὅπου ὑπῆρχε Συριακὴ φρουρά.
- 6
ὁ δὲ ᾿Ιάσων ἐποιεῖτο σφαγὰς τῶν πολιτῶν τῶν ἰδίων ἀφειδῶς, οὐ συννοῶν τὴν εἰς τοὺς συγγενεῖς εὐημερίαν δυσημερίαν εἶναι τὴν μεγίστην· δοκῶν δὲ πολεμίων καὶ οὐχ ὁμοεθνῶν τρόπαια καταβάλλεσθαι,
Ὁ δὲ Ἰάσων, ποὺ εἶχεν εἰσέλθει εἰς τὴν πόλιν, συνέχιζε νὰ σφάζῃ τοὺς συμπολίτες του χωρὶς οἶκτον καὶ ἔλεος· ἔσφαζε, λησμονῶν καὶ μὴ λαμβάνων ὑπ' ὄψιν του καθόλου ὅτι ἡ ἐπιτυχία εἰς βάρος τῶν συγγενῶν (συμπατριωτῶν) του εἶναι οὐσιαστικῶς ἡ μεγαλυτέρα ἀποτυχία καὶ δυστυχία· ἐφαντάζετο μάλιστα ὅτι ἐπετύγχανε νίκες καὶ θριάμβους ἐναντίον ἐχθρῶν καὶ ὄχι ἐναντίον ὁμοεθνῶν του!
- 7
τῆς μὲν ἀρχῆς οὐκ ἐκράτησε, τὸ δὲ τέλος τῆς ἐπιβουλῆς αἰσχύνην λαβών, φυγὰς πάλιν εἰς τὴν ᾿Αμμανῖτιν ἀπῆλθε.
Παρ’ ὅλα αὐτὰ ἀπέτυχε νὰ ἀποκτήσῃ ἔλεγχον τῆς καταστάσεως καὶ νὰ καταλάβῃ τὴν ἐξουσίαν, τελικῶς δὲ ὡς ἀποτέλεσμα τῆς συνωμοσίας του ἐκέρδισε μόνον ἐντροπὴν καὶ ὑπεχρεώθη νὰ ἐπιστρέψῃ καὶ πάλιν ὡς φυγὰς εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀμμωνιτῶν.
- 8
πέρας οὖν κακῆς ἀναστροφῆς ἔτυχεν ἐγκλεισθεὶς πρὸς ᾿Αρέταν τὸν τῶν ᾿Αράβων τύρρανον, πόλιν ἐκ πόλεως φεύγων, διωκόμενος ὑπὸ πάντων καὶ στυγούμενος ὡς τῶν νόμων ἀποστάτης καὶ βδελυσσόμενος ὡς πατρίδος καὶ πολιτῶν δήμιος, εἰς Αἴγυπτον ἐξεβράσθη.
Ὡς τέλος δὲ τῆς ἀθλίας συμπεριφορᾶς του εἶχε τὸ ἀκόλουθον: Ἀφοῦ ἐφυλακίσθη ἀπὸ τὸν Ἀρέταν, τὸν βασιλιᾶ (σεΐχην) τῶν Ἀράβων, ἐδραπέτευσε καὶ διαφεύγων ἀπὸ τὴν μίαν πόλιν εἰς τὴν ἄλλην, καταδιωκόμενος ἀπὸ ὅλους καὶ μισούμενος ὡς ἀντάρτης καὶ περιφρονητὴς τῶν νόμων καὶ βδελυκτὸς ὡς δήμιος τῆς πατρίδος καὶ τῶν συμπολιτῶν του, ἐξεβράσθη ὡς ἄθλιος ναυαγὸς εἰς τὴν Αἴγυπτον.
- 9
καὶ ὁ συχνοὺς τῆς πατρίδος ἀποξενώσας ἐπὶ ξένης ἀπώλετο πρὸς Λακεδαιμονίους ἀναχθεὶς ὡς διὰ τὴν συγγένειαν τευξόμενος σκέπης.
Τελικῶς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατεδίκασεν εἰς ἐξορίαν ἀπὸ τὴν πατρίδα των τόσους πολλούς, ἀπέθανεν ἐξόριστος, ἀφοῦ ἔφθασεν εἰς τὴν χώραν τῶν Λακεδαιμονίων (τὴν Σπάρτην), ὅπου κατέφυγεν, ἐπειδὴ ἤλπιζεν ὅτι ἐκεῖ θὰ εὕρισκε προστασίαν, ἕνεκα τῆς συγγενείας τῶν Σπαρτιατῶν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους.
- 10
καὶ ὁ πλῆθος ἀτάφων ἐκρίψας ἀπένθητος ἐγενήθη καὶ κηδείας οὐδ᾿ ἡστινοσοῦν οὔτε πατρῴου τάφου μετέσχε.
Ἔτσι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀπέρριψε καὶ ἐμπόδισε πολλούς, ὥστε νὰ μείνουν ἄταφοι, αὐτὸς ὁ ἴδιος ἀπέθανε χωρὶς κανεὶς νὰ τὸν πενθήσῃ καὶ χωρὶς κανεὶς νὰ τὸν κηδεύσῃ καθ' οἱονδήποτε τρόπον, οὔτε δὲ ἐτάφη εἰς τάφον τῶν προγόνων του.
- 11
Προσπεσόντων δὲ τῷ βασιλεῖ περὶ τῶν γεγονότων διέλαβεν ἀποστατεῖν τὴν ᾿Ιουδαίαν. ὅθεν ἀναζεύξας ἐξ Αἰγύπτου τεθηριωμένος τῇ ψυχῇ, ἔλαβε τὴν μὲν πόλιν δορυάλωτον,
Ὅταν οἱ εἰδήσεις περὶ τῶν γεγονότων αὐτῶν ἔγιναν γνωστὲς εἰς τὸν βασιλιᾶ, συνεπέρανεν ὅτι ἡ Ἰουδαία εὑρίσκετο εἰς κατάστασιν ἐπαναστάσεως.Ἕνεκα τούτου, ἀφοῦ ἀνεχώρησεν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον μαινόμενος ὡς ἄγριον θηρίον, ἐκυρίευσε τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ αἰχμαλώτισε τοὺς κατοίκους της.
- 12
καὶ ἐκέλευσε τοῖς στρατιώταις κόπτειν ἀφειδῶς τοὺς ἐμπίπτοντας καὶ τοὺς εἰς τὰς οἰκίας ἀναβαίνοντας κατασφάζειν.
Διέταξε δὲ τὰ στρατεύματά του νὰ σφάζουν χωρὶς οἶκτον ὅσους πέφτουν εἰς τὰ χέρια των καὶ νὰ κατασφάζουν ὅσους κατέφευγαν διὰ νὰ σωθοῦν εἰς τὰ σπίτια των (κατ’ ἄλλην ἑρμηνείαν: Ὅσους ἀνέβαιναν εἰς τὶς στέγες τῶν σπιτιῶν των).
- 13
ἐγίνοντο δὲ νέων καὶ πρεσβυτέρων ἀναιρέσεις, ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ τέκνων ἀφανισμός, παρθένων τε καὶ νηπίων σφαγαί.
Ἔτσι ἐφονεύοντο νέοι καὶ πρεσβύτεροι, ἄνδρες καὶ γυναῖκες καὶ παιδιὰ ἐξωντώνοντο, παρθένοι δὲ καὶ νήπια ἐσφάζοντο.
- 14
ὀκτὼ δὲ μυριάδες ἐν ταῖς πάσαις ἡμέραις τρισὶ κατεφθάρησαν· τέσσαρες μὲν ἐκ χειρῶν νομαῖς, οὐχ ἧττον δὲ τῶν ἐσφαγμένων ἐπράθησαν.
Εἰς τὸ σύντομον διάστημα τῶν τριῶν ἡμερῶν ἐχάθησαν ὀγδόντα χιλιάδες (80.000)· σαράντα χιλιάδες (40.000) μὲν ἐσφάγησαν βιαίως, ἄλλοι τόσοι δὲ ἐπωλήθησαν ὡς δοῦλοι.
- 15
καὶ οὐκ ἀρκεσθεὶς δὲ τούτοις κατετόλμησεν εἰς τὸ πάσης τῆς γῆς ἁγιώτατον ἱερὸν εἰσελθεῖν, ὁδηγὸν ἔχων τὸν Μενέλαον, τὸν καὶ τῶν νόμων καὶ τῆς πατρίδος προδότην γεγονότα
Ἀλλ’ ὁ βασιλιᾶς, μὴ ἀρκούμενος εἰς ὅλες αὐτὲς τὶς ἀγριότητες καὶ τοὺς φόνους, εἶχε τὸ θράσος νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν Ναόν, τὸν πλέον ἅγιον τόπον ὅλης τῆς γῆς, ἔχων ὡς ὁδηγὸν τὸν Ἰουδαῖον ἀρχιερέα Μενέλαον, ὁ ὁποῖος εἶχε γίνει προδότης τῆς θρησκείας του καὶ τῆς πατρίδος του.
- 16
καὶ ταῖς μιαραῖς χερσὶ τὰ ἱερὰ σκεύη λαμβάνων καὶ τὰ ὑπ᾿ ἄλλων βασιλέων ἀνατεθέντα πρὸς αὔξησιν καὶ δόξαν τοῦ τόπου καὶ τιμὴν ταῖς βεβήλοις χερσὶ συσσύρων ἐπεδίδου.
Ὁ Ἀντίοχος λαμβάνων μὲ τὰ ἀκάθαρτα καὶ μολυσμένα ἀπὸ αἵματα χέρια του τὰ ἱερὰ σκεύη καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχαν ἀφιερωθῇ εἰς τὸν Ναὸν ἀπὸ ἄλλους βασιλεῖς διὰ νὰ ἐξάρουν, νὰ δοξάσουν καὶ νὰ τιμήσουν τὸν ἱερὸν τόπον, ἀφοῦ τὰ ἀποσποῦσε μὲ βίαν, τὰ παρέδιδεν εἰς τὰ βέβηλα χέρια τῶν ὑπηρετῶν του.
- 17
καὶ ἐμετεωρίζετο τὴν διάνοιαν ὁ ᾿Αντίοχος, οὐ συνορῶν ὅτι διὰ τὰς ἁμαρτίας τῶν τὴν πόλιν οἰκούντων ἀπώργισται βραχέως ὁ Δεσπότης, διὸ γέγονε περὶ τὸν τόπον παρόρασις.
Καὶ ὁ Ἀντίοχος ὑπερηφανεύετο κατὰ τὴν ψυχήν, χωρὶς νὰ κατανοῇ ὅτι ὁ Δεσπότης Κύριος εἶχε παροργισθῇ διὰ σύντομον χρονικὸν διάστημα, ἕνεκα τῶν ἁμαρτιῶν τῶν κατοίκων τῆς Ἱερουσαλήμ, καὶ δι' αὐτὸ ἀκριβῶς δὲν ἐπροστάτευε τὸν ἅγιον τόπον τοῦ Ναοῦ.
- 18
εἰ δὲ μὴ συνέβαινε προσενέχεσθαι πολλοῖς ἁμαρτήμασι, καθάπερ ὁ ῾Ηλιόδωρος ὁ πεμφθεὶς ὑπὸ Σελεύκου τοῦ βασιλέως ἐπὶ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ γαζοφυλακίου, οὗτος προαχθεὶς παραχρῆμα μαστιγωθεὶς ἀνετράπη τοῦ θράσους.
Ἐάν οἱ Ἰσραηλῖται δὲν ἦσαν ἤδη ἔνοχοι πολλῶν ἁμαρτημάτων, ὁ Ἀντίοχος θὰ ἐμαστιγώνετο εὐθὺς ἀμέσως καὶ θὰ ἀνεκόπτετο τὸ θράσος του, ὅπως ἀκριβῶς ἐμαστιγώθη ὁ Ἡλιόδωρος, ὁ ὁποῖος ἐστάλη ἄλλοτε ἀπὸ τὸν βασιλιᾶ Σέλευκον Δ' διὰ νὰ ἁρπάξῃ τὰ χρήματα τοῦ θησαυροφυλακίου τοῦ Ναοῦ.
- 19
ἀλλ᾿ οὐ διὰ τὸν τόπον τὸ ἔθνος, ἀλλὰ διὰ τὸ ἔθνος τὸν τόπον ὁ Κύριος ἐξελέξατο.
Ἀλλ’ ὁ Κύριος δὲν ἐδιάλεξε τὸ ἔθνος χάριν τοῦ ἱεροῦ τόπου, ἀλλ’ ἐδιάλεξε τὸν ἱερὸν τόπον, τὸν Ναόν, χάριν τοῦ ἔθνους.
- 20
διόπερ καὶ αὐτὸς ὁ τόπος συμμετασχὼν τῶν τοῦ ἔθνους δυσπετημάτων γενομένων, ὕστερον εὐεργετημάτων ὑπὸ τοῦ Κυρίου ἐκοινώνησε, καὶ ὁ καταληφθεὶς ἐν τῇ τοῦ Παντοκράτορος ὀργῇ πάλιν ἐν τῇ τοῦ μεγάλου Δεσπότου καταλλαγῇ μετὰ πάσης δόξης ἐπανωρθώθη.
Διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ ἱερὸς τόπος εἶχε πρῶτος τὸ μερίδιόν του εἰς τὶς δυστυχίες, οἱ ὁποῖες ἔπληξαν τὸ ἔθνος· κατόπιν δὲ συμμετέσχε καὶ αὐτὸς τῶν εὐεργεσιῶν τοῦ Κυρίου.Καὶ ὁ ἱερὸς τόπος, ὁ ὁποῖος ἐγκατελείφθη ἕνεκα τῆς ὀργῆς τοῦ παντοκράτορος Θεοῦ, ἀποκατεστάθη καὶ πάλιν μὲ ὅλην τὴν μεγαλοπρέπειαν καὶ λαμπρότητά του, ὅταν ὁ μεγάλος Θεὸς καὶ Δεσπότης ἐξευμενίσθη καὶ συνεφιλιώθη μὲ τὸν λαόν του.
- 21
ὁ γοῦν ᾿Αντίοχος ὀκτακόσια πρὸς τοῖς χιλίοις ἀπενεγκάμενος ἐκ τοῦ ἱεροῦ τάλαντα θᾶττον εἰς ᾿Αντιόχειαν ἐχωρίσθη, οἰόμενος ἀπὸ τῆς ὑπερηφανίας τὴν μὲν γῆν πλωτὴν καὶ τὸ πέλαγος πορευτὸν θέσθαι διὰ τὸν μετεωρισμὸν τῆς καρδίας.
Ὁ Ἀντίοχος λοιπόν, ἀφοῦ ἀπεκόμισεν ἀπὸ τὸν Ναὸν χίλια ὀκτακόσια (1.800) τάλαντα, ἐπέστρεψε γρήγορα - γρήγορα εἰς τὴν Ἀντιόχειαν.Κυριευμένος ἀπὸ ἀχαλίνωτον ὑπερηφάνειαν ἐνόμιζεν ὅτι ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ τὴν ξηρὰν πλωτὴν διὰ πλοίων καὶ τὴν θάλασσαν τόπον βατόν, ὅπως ἡ ξηρά, διὰ τοὺς ἀνθρώπους!
- 22
κατέλιπε δὲ καὶ ἐπιστάτας τοῦ κακοῦν τὸ γένος, ἐν μὲν ῾Ιεροσολύμοις Φίλιππον τὸ μὲν γένος Φρύγα, τὸν δὲ τρόπον βαρβαρώτερον ἔχοντα τοῦ καταστήσαντος,
Ἀναχωρῶν δὲ διὰ τὴν Ἀντιόχειαν ἀφῆκε πίσω του ἀξιωματούχους διὰ νὰ καταπιέζουν τὸ ἰουδαικὸν γένος· εἰς μὲν τὰ Ἱεροσόλυμα ἀφῆκε τὸν Φίλιππον, ὁ ὁποῖος κατήγετο μὲν ἀπὸ τὴν Φρυγίαν, κατὰ τὴν διάθεσιν ὅμως καὶ τὴν συμπεριφορὰν ἦταν περισσότερον βάρβαρος ἀπὸ τὸν κύριόν του, ὁ ὁποῖος τὸν ἐγκατέστησεν.
- 23
ἐν δὲ Γαριζὶν ᾿Ανδρόνικον, πρὸς δὲ τούτοις Μενέλαον, ὃς χείριστα τῶν ἄλλων ὑπερῄρετο τοῖς πολίταις, ἀπεχθῆ δὲ πρὸς τοὺς πολίτας ᾿Ιουδαίους ἔχων διάθεσιν.
Εἰς δὲ τὴν περιοχὴν τοῦ ὄρους Γαριζὶν ἀφῆκε τὸν Ἀνδρόνικον.Ἐκτὸς τούτων ἀφῆκε καὶ τὸν Μενέλαον, ὁ ὁποῖος ἀσυγκρίτως περισσότερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὑπερηφανεύετο ἀπέναντι τῶν πολιτῶν καὶ ἐφέρετο μὲ μῖσος καὶ ἀγέρωχον διάθεσιν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους συμπολίτες του.
- 24
ἔπεμψε δὲ τὸν μυσάρχην ᾿Απολλώνιον μετὰ στρατεύματος δισμυρίων πρὸς τοῖς δισχιλίοις, προστάξας τοὺς ἐν ἡλικίᾳ πάντας κατασφάξαι, τὰς δὲ γυναῖκας καὶ νεωτέρους πωλεῖν.
Τόση δὲ ἦταν ἡ ἐχθρότης τοῦ βασιλιᾶ πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, ὥστε ἀπέστειλε καὶ τὸν Ἀπολλώνιον, τὸν στρατηγὸν τῶν μισθοφόρων τῆς Μυσίας (κατ' ἄλλην ἑρμηνείαν: Τὸν πρωταίτιον κακουργήματος), μὲ στρατὸν εἴκοσι δύο χιλιάδων (22.000) ἀνδρῶν καὶ τὸν διέταζε νὰ κατασφάξῃ ὅλους τοὺς ὡρίμους ἄρρενες Ἰσραηλίτες, τὶς δὲ γυναῖκες καὶ τὰ παιδιὰ νὰ πωλήσῃ ὡς δούλους.
- 25
οὗτος δὲ παραγενόμενος εἰς ῾Ιεροσόλυμα καὶ τὸν εἰρηνικὸν ὑποκριθείς, ἐπέσχεν ἕως τῆς ἁγίας ἡμέρας τοῦ σαββάτου καὶ λαβὼν ἀργοῦντας τοὺς ᾿Ιουδαίους τοῖς ὑφ᾿ ἑαυτὸν ἐξοπλησίαν παρήγγειλε
Ὁ Ἀπολλώνιος, ἀφοῦ ἔφθασεν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, ὑπεκρίθη ὅτι ἤρχετο μὲ εἰρηνικὲς διαθέσεις αὐτὸς λοιπὸν ἐπερίμενε καὶ ἐσυγκρατεῖτο μέχρι τὴν ἁγίαν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου, καὶ ὅταν εἶδε τοὺς Ἰουδαίους νὰ ἀπέχουν ἀπὸ κάθε ἐργασίαν, ἕνεκα τῆς ἀργίας τοῦ Σαββάτου, διέταξε τὸν στρατόν του νὰ ἐξοπλισθῇ, νὰ βγῇ ἀπὸ τὸ στρατόπεδον καὶ νὰ παρελάσῃ.
- 26
καὶ τοὺς ἐξελθόντας πάντας ἐπὶ τὴν θεωρίαν συνεξεκέντησε καὶ εἰς τὴν πόλιν σὺν τοῖς ὅπλοις εἰσδραμὼν ἱκανὰ κατέστρωσε πλήθη.
Ὅλους δὲ ἐκείνους, ποὺ ἐβγῆκαν διὰ νὰ ἰδοῦν τὴν στρατιωτικὴν παρέλασιν, τοὺς διετρύπησε μὲ ξίφος καὶ τοὺς ἐφόνευσε· κατόπιν, ἀφοῦ ὥρμησε μέσα εἰς τὴν πόλιν μαζὶ μὲ τοὺς στρατιῶτες του, ἐθανάτωσαι καὶ ἔστρωσε κατὰ γῆς νεκροὺς πλήθη λαοῦ.
- 27
᾿Ιούδας δὲ ὁ Μακκαβαῖος δέκατός που γενηθεὶς καὶ ἀναχωρήσας εἰς τὴν ἔρημον, θηρίων τρόπον ἐν τοῖς ὄρεσι διέζη σὺν τοῖς μετ᾿ αὐτοῦ, καὶ τὴν χορτώδη τροφὴν σιτούμενοι διετέλουν πρὸς τὸ μὴ μετασχεῖν τοῦ μολυσμοῦ.
Ὅμως ὁ Ἰούδας ὁ Μακκαβαῖος μὲ ἄλλους περίπου ἐννέα, ἀφοῦ ἐσώθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν ἔρημον, ὅπου τόσον αὐτός, ὅσον καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ἦσαν μαζί του, ἐζοῦσε εἰς τὰ ὅρη ὅπως τὰ ἄγρια θηρία.Ἐκεῖ διέμεναν τρώγοντες χόρτα, διὰ νὰ μὴ μολυνθοῦν ἀπὸ τὶς νομικῶς ἀκάθαρτες τροφές, τὶς ὁποῖες ὑπεχρέωναν οἱ εἰδωλολάτραι νὰ τρώγουν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ τὶς ὁποῖες ἔτρωγαν ἤδη οἰ ἑλληνίζοντες Ἰουδαῖοι.
