Παροιμίαι, κεφάλαιο 28
- 1
ΦΕΥΓΕΙ ἀσεβὴς μηδενὸς διώκοντος, δίκαιος δὲ ὥσπερ λέων πέποιθε.
Ο ἀσεβὴς καὶ ἔνοχος φεύγει τρομαγμένος, χωρὶς νὰ τὸν καταδιώκῃ κανείς, διότι τὸν ἐλέγχει σφοδρῶς ἡ συνείδησίς του· ἐνῷ ὁ δίκαιος σὰν λεοντάρι ἔχει πεποίθησιν εἰς τὴν ἀθωότητά του καὶ δι’ αὐτὸ ἀντιμετωπίζει μὲ γενναιότητα καὶ ψυχραιμίαν πάντα κίνδυνον.
- 2
δι᾿ ἁμαρτίας ἀσεβῶν κρίσεις ἐγείρονται, ἀνὴρ δὲ πανοῦργος κατασβέσει αὐτάς.
Διὰ τὴν κακίαν καὶ τὰς παρεκτροπῆς τῶν ἀσεβῶν συγκροτοῦνται δικαστήρια καὶ ἐκδίδονται δικαστικαὶ ἀποφάσεις, ὁ ἔξυπνος ὅμως καὶ συνετὸς ἄνθρωπος θὰ κατασβήσῃ τὰς αἰτίας ὅλων αὐτῶν καὶ θὰ προλάβῃ τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις.
- 3
ἀνδρεῖος ἐν ἀσεβείαις συκοφαντεῖ πτωχούς. ὥσπερ ὑετὸς λάβρος καὶ ἀνωφελής,
Ἄνθρωπος θρασὺς καὶ ἀχαλίνωτος εἰς τὸ κακὸν δὲν δυσκολεύεται νὰ ἀδικήσῃ καὶ νὰ συκοφαντήσῃ τοὺς πτωχοὺς καὶ ἀδυνάτους. Ὅπως ἡ ραγδαία καὶ θυελλώδης βροχὴ εἶναι ὄχι μόνον ἀνωφελής, ἀλλὰ καὶ καταστρεπτική,
- 4
οὕτως οἱ ἐγκαταλείποντες τὸν νόμον ἐγκωμιάζουν ἀσέβειαν, οἱ δὲ ἀγαπῶντες τὸν νόμον περιβάλλουσιν ἑαυτοῖς τεῖχος.
ἔτσι καὶ ὅσοι παραβαίνουν τὸν θεῖον νόμον, διὰ να δικαιολογήσουν τὰς παρανομίας των, ἐκθειάζουν τὴν ἀσέβειαν. Ἐνῷ ὅσοι ἀγαποῦν καὶ τηροῦν τὸν νόμον τοῦ Θεοῦ, κτίζουν γύρω των τεῖχος ἰσχυρὸν καὶ αἰώνιον.
- 5
ἄνδρες κακοὶ οὐ νοήσουσι κρίμα, οἱ δὲ ζητοῦντες τὸν Κύριον συνήσουσιν ἐν παντί.
Ἄνθρωποι κακοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ κρίνουν ὀρθῶς, ἐνῷ, ὅσοι ἀκολουθοῦν τὸν Κύριον, εἶναι εἰς θέσιν νὰ διακρίνουν εἰς κάθε περίστασιν τὸ πρέπον, διότι ἔχουν φωτισμένον τὸ παρατηρητικὸν τῆς ψυχῆς των.
- 6
κρείσσων πτωχὸς πορευόμενος ἐν ἀληθείᾳ, πλουσίου ψευδοῦς.
Εἶναι ἀνώτερος ὁ πτωχός, ὁ ὁποῖος βαδίζει μὲ ἁπλότητα καὶ ἀλήθειαν, ἀπὸ ἕνα πλούσιον ψεύστην καὶ δόλιον.
- 7
φυλάσσει νόμον υἱὸς συνετός, ὃς δὲ ποιμαίνει ἀσωτίαν ἀτιμάζει πατέρα.
Ὁ φρόνιμος καὶ συνετὸς υἱὸς φυλάσσει τὸν θεῖον νόμον, ἐνῷ ἐκεῖνος ποὺ εἶναι βοσκὸς τῆς ἀσωτίας, ὁ ἔκδοτος δηλαδὴ καὶ διεφθαρμένος, ἀτιμάζει τὸν πατέρα του.
- 8
ὁ πληθύνων τὸν πλοῦτον αὐτοῦ μετὰ τόκων καὶ πλεονασμῶν, τῷ ἐλεῶντι πτωχοὺς συνάγει αὐτόν.
Ἐκεῖνος ποὺ αὐξάνει τὸν πλοῦτον μὲ τόκους καὶ μὲ ἀπόκτησιν περισσοτέρων ἀπὸ τὰ δανεισθέντα τρόφιμα, τὸν αὐξάνει καὶ τὸν μαζεύει δι’ ἐκεῖνον ποὺ ἐλεεῖ τοὺς πτωχούς, εἰς τὸν ὁποῖον κάποτε θὰ περιέλθουν ὅλα αὐτά.
- 9
ὁ ἐκκλίνων τὸ οὖς αὐτοῦ μὴ εἰσακοῦσαι νόμου, καὶ αὐτὸς τὴν προσευχὴν αὐτοῦ ἐβδέλυκται.
Ὁ Θεὸς βδελύσσεται καὶ ἀποστρέφεται τὴν προσευχὴν ἐκείνου, ποὺ ἀποσύρει περιφρονητικῶς τὸ αὐτί του διὰ νὰ μὴ ἀκούσῃ τὸν θεῖον νόμον.
- 10
ὃς πλανᾷ εὐθεῖς ἐν ὁδῷ κακῇ, εἰς διαφθορὰν αὐτὸς ἐμπεσεῖται· οἱ δὲ ἄνομοι διελεύσονται ἀγαθά, καὶ οὐκ εἰσελεύσονται εἰς αὐτά.
Ἐκεῖνος ποὺ ἀποπλανᾷ τοὺς ἀθώους καὶ τοὺς παρασύρει εἰς τὸν κακὸν δρόμον, αὐτὸς θὰ πέσῃ μέσα εἰς καταστροφήν. Οἱ παραβάται τοῦ θείου νόμου θὰ περάσουν δίπλα ἀπὸ τὰ ἀγαθὰ καὶ δὲν θὰ τὰ ἀπολαύσουν (ὅπως ἀκριβῶς ἐπλανῶντο καὶ οἱ Ἑβραῖοι ἐπὶ 40 ἔτη μέσα εἰς τὴν ἔρημον, χωρὶς ὅμως νὰ ἀξιωθοῦν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας).
- 11
σοφὸς παρ᾿ ἑαυτῷ ἀνὴρ πλούσιος, πένης δὲ νοήμων καταγνώσεται αὐτοῦ.
Ὁ πλούσιος φαντάζεται τὸν ἑαυτόν του ἔξυπνον, ὁ πτωχὸς ὅμως ὁ μυαλωμένος καὶ ταπεινὸς θὰ ἀποβῇ μὲ τὰ διδάγματά του καὶ τὸν συμμαζευμένον βίον του κατήγορος τοῦ πλουσίου, τὸν ὁποῖον καὶ θὰ καταισχύνῃ.
- 12
διὰ βοήθειαν δικαίων πολλὴν γίνεται δόξα, ἐν δὲ τόποις ἀσεβῶν ἁλίσκονται ἄνθρωποι.
Λόγῳ τῆς βοηθείας, ποὺ παρέχουν οἱ δίκαιοι, ὅταν κυβερνοῦν τὴν χώραν των, δοξάζεται ὁ τόπος των, ἐνῷ εἰς τοὺς τόπους, ὅπου κυριαρχοῦν οἱ ἀσεβεῖς, συλλαμβάνονται, φυλακίζονται, ἐξορίζονται ἢ φονεύονται ἀθῶοι ἄνθρωποι, καὶ βασιλεύει ἡ ἀδικία καὶ ἡ δυστυχία.
- 13
ὁ ἐπικαλύπτων ἀσέβειαν ἑαυτοῦ οὐκ εὐοδωθήσεται, ὁ δὲ ἐξηγούμενος ἐλέγχους ἀγαπηθήσεται.
Ἐκεῖνος ποὺ σκεπάζει καὶ κρύπτει τὰς ἁμαρτίας του καὶ δὲν ζητεῖ συγχώρησιν δι' αὐτάς, δὲν θὰ προκόψῃ οὔτε ὑλικῶς οὔτε πνευματικῶς, ἐνῷ ὅποιος τὰς ὁμολογεῖ καὶ τὰς ἀναγνωρίζει, θὰ συγχωρηθῇ καὶ θὰ ἀγαπηθῇ ἀπὸ τὸν ἐλεήμονα Θεόν.
- 14
μακάριος ἀνήρ, ὃς καταπτήσσει πάντα δι᾿ εὐλάβειαν, ὁ δὲ σκληρὸς τὴν καρδίαν ἐμπεσεῖται κακοῖς.
Μακάριος εἶναι ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀπὸ εὐλάβειαν πρὸς τὸν Θεὸν φοβεῖται εἰς ὅλα του μήπως ἁμαρτήσῃ, ἐνῷ ἐκεῖνος ποὺ εἶναι σκληροκάρδιος καὶ ἀμετανόητος, θὰ περιέλθῃ εἰς πολλὰ δεινὰ ἐξ αἰτίας τῆς ἀδιαφορίας του καὶ σκληρότητός του.
- 15
λέων πεινῶν καὶ λύκος διψῶν, ὃς τυραννεῖ, πτωχὸς ὤν, ἔθνους πενιχροῦ.
Εἰς τὸ μικρὸν καὶ δυστυχισμένον ἔθνος ὁ πτωχὸς τύραννος καὶ ἄρχων θὰ ἐπιπέσῃ κατὰ τῶν ὑπηκόων του σὰν λιοντάρι πεινασμένον καὶ λύκος διψασμένος, ἀπομυζῶν μὲ ἀβαστάκτους φορολογίας τὰς οἰκονομίας των, διὰ νὰ πλουτήσῃ ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα καὶ τὸ αἷμα των.
- 16
βασιλεὺς ἐνδεὴς προσόδων μέγας συκοφάντης, ὁ δὲ μισῶν ἀδικίαν μακρὸν χρόνον ζήσεται.
Βασιλεὺς μὲ εἰσοδήματα μικρὰ εἶναι μέγας ἐκβιαστὴς καὶ συκοφάντης τοῦ λαοῦ του, ζητῶν μὲ ψευδεῖς κατηγορίας νὰ λῃστεύῃ τοὺς ὑπηκόους του, δὲν θὰ παραμείνῃ ἐπὶ πολὺ εἰς τὴν ἀρχὴν διότι θὰ καταστῇ λαομίσητος. Ἐνῷ ὁ βασιλεὺς ποὺ μισεῖ καὶ ἀποστρέφεται τὴν ἀδικίαν καὶ τοὺς ἐκβιασμούς, θὰ βασιλεύσῃ χρόνια πολλά, διότι εἶναι λαοφιλής.
- 17
ἄνδρα τὸν ἐν αἰτίᾳ φόνου ὁ ἐγγυώμενος, φυγὰς ἔσται καὶ οὐκ ἐν ἀσφαλείᾳ. 17α παίδευε υἱὸν καὶ ἀγαπήσει σε, καὶ δώσει κόσμον τῇ σῆ ψυχῇ· οὐ μὴ ὑπακούσει ἔθνει παρανόμῳ.
Ὅποιος ἀναλαμβάνει νὰ προστατεύσῃ ἕνα φονιᾶ, δὲν θὰ αἰσθάνεται οὔτε ὁ ἴδιος τὸν ἑαυτόν του ἀσφαλῆ διὰ τὴν πρᾶξιν του αὐτήν, ἐξ αἰτίας δὲ τῆς ἐναντίον του κατακραυγῆς θὰ ἀναγκασθῇ νὰ φύγῃ. 17α Ἀνάθρεψε καὶ παιδαγώγησε μὲ αὐστηρὰς ἀρχὰς τὸ παιδί σου, καὶ αὐτὸ θὰ σὲ ἀγαπήσῃ καὶ θὰ εἶναι στόλισμα εἰς τὴν ζωὴν καὶ εἰς τὴν ψυχήν σου καὶ δὲν θὰ παρασυρθῇ ποτὲ ἀπὸ ἔθνος παράνομον, ὥστε νὰ γίνῃ προδότης τῆς πατρίδος του.
- 18
ὁ πορευόμενος δικαίως βεβοήθηται, ὁ δὲ σκολιαῖς ὁδοῖς πορευόμενος ἐμπλακήσεται.
Ὅποιος βαδίζει τίμια καὶ μὲ εἰλικρίνειαν, αὐτὸς ἔχει τὸν Θεὸν βοηθόν του, ἐνῷ ἐκεῖνος ποὺ βαδίζει δρόμους κακούς, θὰ ἐμπλακῇ εἰς παγίδας καὶ δίκτυα ὀλέθρια.
- 19
ὁ ἐργαζόμενος τὴν ἑαυτοῦ γῆν πλησθήσεται ἄρτων, ὁ δὲ διώκων σχολὴν πλησθήσεται πενίας.
Ὅποιος δουλεύει καὶ καλλιεργεῖ τὰ χωράφια του, θὰ χορτάσῃ ψωμί, ἐνῷ ἐκεῖνος ποὺ ἐπιδιώκει τὴν ἀργίαν καὶ ἀποφεύγει τοὺς κόπους τῆς ἐργασίας, θὰ χορτάσῃ ἀπὸ πεῖναν καὶ φτώχεια.
- 20
ἀνὴρ ἀξιόπιστος πολλὰ εὐλογηθήσεται, ὁ δὲ κακὸς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται.
Ὁ κατὰ πάντα εὐθὺς καὶ ἀξιόπιστος ἄνθρωπος θὰ εὐλογηθῇ πλουσίως καὶ θὰ ἐπαινεθῇ τόσον ἀπὸ τὸν Θεόν, ὅσον καὶ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ἐνῷ ὁ κακὸς δὲν θὰ μείνῃ ἀτιμώρητος, ἀλλὰ θὰ πάθῃ πολλά.
- 21
ὃς οὐκ αἰσχύνεται πρόσωπα δικαίων, οὐκ ἀγαθός· ὁ τοιοῦτος ψωμοῦ ἄρτου ἀποδώσεται ἄνδρα.
Ὁ δικαστὴς ποὺ δὲν ἐκτιμᾷ τὰς προσωπικότητας τῶν δικαίων καὶ τοὺς καταδικάζει, ἐνῷ εἶναι ἀθῶοι, μεροληπτεῖ δὲ ὑπὲρ τοῦ ἰσχυροῦ ἀσεβοῦς, εἶναι ἀνάξιος δικαστής. Αὐτὸς εἶναι ἱκανὸς νὰ καταδικάσῃ ἄνθρωπον δι’ ἕνα κομμάτι ψωμί.
- 22
σπεύδει πλουτεῖν ἀνὴρ βάσκανος, καὶ οὐκ οἶδεν ὅτι ἐλεήμων κρατήσει αὐτοῦ.
Ὁ ἄπιστος καὶ φθονερὸς ἄνθρωπος βιάζεται νὰ πλουτήσῃ καὶ δὲν γνωρίζει, ὅτι ἄνθρωπος ἐλεήμων θὰ λάβῃ ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν του αὐτὸν καὶ τὰ πλούτη του.
- 23
ὁ ἐλέγχων ἀνθρώπου ὁδοὺς χάριτας ἕξει μᾶλλον τοῦ γλωσσοχαριτοῦντος.
Ὅποιος ἐλέγχει καὶ μὲ τὰς ὑποδείξεις του ἐπιδιώκει νὰ διορθώσῃ τὸν παρεκτραπέντα συνάνθρωπόν του, εἶναι ἄξιος περισσοτέρας εὐγνωμοσύνης, ἀπὸ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος χαριτολογεῖ κατὰ κόσμον καὶ λέγει λόγια εὐχάριστα.
- 24
ὃς ἀποβάλλεται πατέρα ἢ μητέρα, καὶ δοκεῖ μὴ ἁμαρτάνειν, οὗτος κοινωνός ἐστιν ἀνδρὸς ἀσεβοῦς.
Ὅποιος διώχνει ἀπὸ τὸ σπίτι τοῦ πατέρα ἡ μητέρα καὶ νομίζει ὅτι δὲν ἁμαρτάνει, αὐτὸς δὲν διαφέρει ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ ἀσεβεῖ εἰς τὸν Θεόν.
- 25
ἄπιστος ἀνὴρ κρίνει εἰκῆ, ὃς δὲ πέποιθεν ἐπὶ Κύριον ἐν ἐπιμελείᾳ ἔσται.
Ὁ ἄπιστος ἄνθρωπος ὡς στερούμενος εὐσυνειδησίας κρίνει ἐπιπολαίως καὶ ὅπως τύχη, ὅποιος ὅμως πιστεύει εἰς τὸν Θεόν, ἐπειδὴ θὰ κρίνῃ προσεκτικά, θὰ διατελῇ ὑπὸ τὴν θείαν φροντίδα καὶ προστασίαν.
- 26
ὃς πέποιθε θρασείᾳ καρδίᾳ, ὁ τοιοῦτος ἄφρων· ὃς δὲ πορεύεται σοφίᾳ σωθήσεται.
Ὅποιος στηρίζεται εἰς τὴν ὑπερήφανον καὶ ἀγέρωχον καρδίαν, εἴτε τὴν ἰδικήν του εἴτε τῶν ἄλλων, εἶναι ἀνόητος. Ὅποιος ὅμως βαδίζει μὲ τὴν σύνεσιν, ποὺ ἐμπνέει ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ τήρησις τοῦ θείου νόμου, θὰ σωθῇ.
- 27
ὃς δίδωσι πτωχοῖς, οὐκ ἐνδεηθήσεται, ὃς δὲ ἀποστρέφει τὸν ὀφθαλμὸν αὐτοῦ, ἐν πολλῇ ἀπορίᾳ ἔσται.
Ὅποιος δίδει εἰς τοὺς πτωχούς, δὲν θὰ πτωχύνῃ ποτέ, ἐνῷ τοὐναντίον ἐκεῖνος, ποὺ ἀποστρέφει μὲ ἀσπλαγχνίαν τὰ μάτια του ἀπὸ τὸν πτωχόν, θὰ καταντήσῃ μίαν ἡμέραν εἰς μεγάλην ἀνέχειαν καὶ στέρησιν.
- 28
ἐν τόποις ἀσεβῶν στένουσι δίκαιοι, ἐν δὲ τῇ ἐκείνων ἀπωλείᾳ πληθυνθήσονται δίκαιοι.
Εἰς ὅποιο μέρος κυριαρχοῦν οἱ ἀσεβεῖς, ἐκεῖ ὑποφέρουν καὶ στενάζουν οἱ δίκαιοι· ἐὰν ὅμως οἱ ἀσεβεῖς ἐκλείψουν καὶ φύγουν ἀπὸ τὴν μέσην, τότε οἱ δίκαιοι θὰ εὐτυχοῦν, θὰ προοδεύουν καὶ θὰ πληθύνωνται.
