Παροιμίαι, κεφάλαιο 12
- 1
Ο ἀγαπῶν παιδείαν, ἀγαπᾷ αἴσθησιν, ὁ δὲ μισῶν ἐλέγχους ἄφρων.
Εκεῖνος ποὺ ἀρέσκεται εἰς τὴν κατὰ Θεὸν παιδαγωγίαν, ἀγαπᾷ νὰ καταστῇ ἱκανὸς ὅπως διακρίνῃ τὸ καλὸν ἀπὸ τοῦ κακοῦ. Ὅποιος δὲ μισεῖ τοὺς ἐκ τῆς παιδαγωγίας τοῦ Θεοῦ ἐλέγχους, αὐτὸς εἶναι ἀνόητος καὶ ἄμυαλος.
- 2
κρείσων ὁ εὑρὼν χάριν παρὰ Κυρίῳ, ἀνὴρ δὲ παράνομος παρασιωπηθήσεται.
Δὲν συγκρίνεται μὲ κανένα ὁ ἄνθρωπος, ποὺ εὗρε χάριν καὶ ἔλεος ἀπὸ τὸν Κύριον, ὁ παραβάτης ὅμως τοῦ θείου νόμου θὰ λησμονηθῇ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ.
- 3
οὐ κατορθώσει ἄνθρωπος ἐξ ἀνόμου, αἱ δὲ ρίζαι τῶν δικαίων οὐκ ἐξαρθήσονται.
Ἀπὸ τὴν ἀδικίαν καὶ τὴν παρανομίαν δὲν θὰ προκόψῃ ποτὲ ὁ ἄνθρωπος. Αἱ ρίζαι ὅμως τῶν δικαίων θὰ μείνουν ἀσάλευτοι καὶ ἀνεκρίζωτοι, μετὰ δὲ τὴν θύελλαν θὰ βλαστήσουν πάλιν. Τὸ γένος των δὲν θὰ χαθῇ.
- 4
γυνὴ ἀνδρεία στέφανος τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς· ὥσπερ δὲ ἐν ξύλῳ σκώληξ, οὕτως ἄνδρα ἀπόλλυσι γυνὴ κακοποιός.
Ἡ ἐργατικὴ καὶ ἀκατάβλητος εἰς ἀρετὴν σύζυγος εἶναι στέφανος δόξης διὰ τὸν σύζυγόν της. Ὅπως δὲ τὸ σκουλήκι κατατρώγει τὸ δένδρον καὶ τὸ ξηραίνει, ἔτσι καὶ ἡ κακὴ γυναῖκα μὲ τὴν διαγωγήν της καταστρέφει τὸν ἄνδρα της.
- 5
λογισμοὶ δικαίων κρίματα, κυβερνῶσι δὲ ἀσεβεῖς δόλους.
Αἱ σκέψεις τῶν ἐναρέτων ἀνθρώπων εἶναι πάντοτε ὀρθαὶ καὶ δίκαιαι, ἐνῷ οἱ ἀσεβεῖς τεχνάζονται καὶ ἐπινοοῦν σκοποὺς δολίους καὶ πονηρούς.
- 6
λόγοι ἀσεβῶν δόλιοι, στόμα δὲ ὀρθῶν ρύσεται αὐτούς.
Οἱ λόγοι τῶν ἀσεβῶν εἶναι δόλιοι καὶ πονηροί. Τὸ στόμα δὲ τῶν εἰλικρινῶν καὶ εὐθέων μὲ τὴν γλῶσσαν τῆς ἀληθείας θὰ τοὺς σώσῃ ἀπὸ δολίας ἐπιβουλάς.
- 7
οὗ ἐὰν στραφῇ ὁ ἀσεβής, ἀφανίζεται, οἶκοι δὲ δικαίων παραμένουσι.
Ὅπου καὶ ἂν καταφύγῃ ὁ ἀσεβὴς κατὰ τὴν ὥραν τῆς θείας ὀργῆς, ἡ ὁποία τὸν καταδιώκει, θὰ ἀφανισθῇ, τὰ σπίτια ὅμως τῶν δικαίων παραμένουν ἀσάλευτα.
- 8
στόμα συνετοῦ ἐγκωμιάζεται ὑπὸ ἀνδρός, νωθροκάρδιος δὲ μυκτηρίζεται.
Τὸ στόμα τοῦ συνετοῦ καὶ φρονίμου ἀνθρώπου ἐπαινεῖται καὶ ἐγκωμιάζεται ἀπὸ κάθε σοβαρὸν καὶ φρόνιμον ἄνδρα διὰ τὰς σοφὰς συμβουλὰς ποὺ δίδει καὶ τοὺς καλοὺς λόγους ποὺ λέγει, ἐνῶ ὁ χονδροκέφαλος καὶ ἀνόητος ἐξ αἰτίας τῆς ἁμαρτωλότητός του, περιφρονεῖται δι’ ὅσα θὰ εἴπῃ.
- 9
κρείσσων ἀνὴρ ἐν ἀτιμίᾳ δουλεύων ἑαυτῷ ἢ τιμὴν ἑαυτῷ περιτιθεὶς καὶ προσδεόμενος ἄρτου.
Εἶναι πολὺ ἀνώτερος ὁ κοινωνικὼς ἄσημος ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δουλεύει καὶ ἐξυπηρετεῖ καὶ τὸν ἑαυτόν του καὶ τὴν οἰκογένειάν του, ἀπὸ τὸν κενόδοξον καὶ φαντασμένον, ποὺ ἐπιζητεῖ νὰ τὸν τιμοῦν οἱ ἄλλοι, ἐνῷ στερεῖται καὶ αὐτοῦ τοῦ ψωμιοῦ.
- 10
δίκαιος οἰκτείρει ψυχὰς κτηνῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ σπλάγχνα τῶν ἀσεβῶν ἀνελεήμονα.
Ὁ καλὸς ἄνθρωπος πονεῖ τὰ ζῶα του καὶ ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ζωὴν καὶ τὴν συντήρησίν των, ἐνῷ ἀντιθέτως ἡ καρδία τῶν ἀσεβῶν εἶναι σκληρὰ ὄχι μόνον ἀπέναντι τῶν ἀλόγων ζώων, ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι τῶν λογικῶν ἀνθρώπων.
- 11
ὁ ἐργαζόμενος τὴν ἑαυτοῦ γῆν ἐμπλησθήσεται ἄρτων, οἱ δὲ διώκοντες μάταια ἐνδεεῖς φρενῶν. 11α ὅς ἐστιν ἡδὺς ἐν οἴνων διατριβαῖς, ἐν τοῖς ἑαυτοῦ ὀχυρώμασι καταλείψει ἀτιμίαν.
Ὅποιος δουλεύει τὰ χωράφια του ἐπιμελῶς, θὰ ἔχῃ καλὴν ἐσοδείαν καὶ θὰ χορτάσῃ ψωμί, ἐνῷ ὅσοι ἐπιζητοῦν τὴν ματαιότητα, αὐτοὶ δὲν ἔχουν μυαλὸ καὶ θὰ πεινάσουν. 11α Ὅποιος ἀρέσκεται νὰ συχνάζῃ εἰς τὰ οἰνοπωλεῖα καὶ νὰ μεθύῃ, αὐτὸς θὰ κληρονομήσῃ εἰς τὸ σπίτι του ἀτιμίαν καὶ ἐντροπήν.
- 12
ἐπιθυμίαι ἀσεβῶν κακαί, αἱ δὲ ρίζαι τῶν εὐσεβῶν ἐν ὀχυρώμασι.
Αἱ ἐπιθυμίαι τῶν ἀσεβῶν εἶναι κακαὶ καὶ ἄστατοι, ἐνῶ αἱ ἐπιθυμίαι τῶν εὐσεβῶν καὶ δικαίων εἶναι ἅγιαι καὶ θεοσεβεῖς· διὰ τοῦτο αὐτοὶ μένουν ἀκλόνητοι καὶ σταθεροί, ὅπως τὰ αἰωνόβια ὀχυρώματα.
- 13
δι᾿ ἁμαρτίαν χειλέων ἐμπίπτει εἰς παγίδας ἁμαρτωλός, ἐκφεύγει δὲ ἐξ αὐτῶν δίκαιος. 13α ὁ βλέπων λεῖα ἐλεηθήσεται, ὁ δὲ συναντῶν ἐν πύλαις ἐκθλίψει ψυχάς.
Ὁ ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος μὲ τὰ ἄσχημα καὶ ἀπερίσκεπτα λόγια τοῦ δημιουργεῖ εἰς τὸν ἑαυτόν του πειρασμοὺς πολλοὺς καὶ πίπτει μέσα εἰς παγίδας. Ὁ δίκαιος ὅμως γλυτώνει ἀπὸ αὐτάς, διότι συγκρατεῖ τὴν γλῶσσαν του. 13α Ἐκεῖνος ποὺ κυττάζει ἥμερα, θὰ ἐπισύρῃ τὴν συμπάθειαν καὶ τὴν συγγνώμην, ἐνῷ ἐκεῖνος ποὺ τρέχει εἰς τὰ δικαστήρια τὰ ἐγκατεστημένα εἰς τὰς πύλας τῶν πόλεων, αὐτὸς θὰ συγκρουσθῇ μὲ τοὺς ἀντιδίκους του καὶ θὰ στενοχωρήσῃ τὰς ψυχὰς ἐκείνων, ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδικήν του.
- 14
ἀπὸ καρπῶν στόματος ψυχὴ ἀνδρὸς πλησθήσεται ἀγαθῶν, ἀνταπόδομα δὲ χειλέων αὐτοῦ δοθήσεται αὐτῷ.
Ἀπὸ τὰ καλὰ λόγια, τὰ ὁποῖα σὰν καρποὶ βγαίνουν ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ ἐναρέτου ἀνθρώπου, θὰ γεμίσῃ ἡ ζωή του ἀπὸ ἀγαθά, ὡς μισθὸς δὲ τῶν χειλέων του καὶ ἀπάντησις εἰς τοὺς λόγους του θὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν εὐτυχία.
- 15
ὁδοὶ ἀφρόνων ὀρθαὶ ἐνώπιον αὐτῶν, εἰσακούει δὲ συμβουλίας σοφός.
Οἱ δρόμοι, τοὺς ὁποίους βαδίζουν οἱ ἄφρονες, ἐνῷ εἶναι διεστραμμένοι καὶ ὁδηγοῦν εἰς καταστροφήν, φαίνονται εἰς αὐτοὺς λόγῳ τοῦ σκοτισμοῦ των ὀρθοὶ καὶ ἀσφαλεῖς. Ἀντιθέτως ὁ φρόνιμος καὶ συνετός, ὡς ταπεινὸς ποὺ εἶναι, ἐπειδὴ δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν κρίσιν του, προσέχει τὰς συμβουλὰς τῶν ἄλλων.
- 16
ἄφρων αὐθημερὸν ἐξαγγέλλει ὀργὴν αὐτοῦ, κρύπτει δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀτιμίαν ἀνὴρ πανοῦργος.
Ὁ ἄφρων ὀργίζεται καὶ παραφέρεται μὲ τὸ παραμικρὸν καὶ παρευθύς, μὴ ἀναλογιζόμενος ποὺ θὰ τὸν ἐξωθήσῃ ὁ θυμός του, ὁ συνετὸς ὅμως καὶ μυαλωμένος ἄνθρωπος συγκρατεῖ τὴν ὀργήν του, ἡ ὁποία εἶναι ἐξευτελισμὸς καὶ ἀτιμία.
- 17
ἐπιδεικνυμένην πίστιν ἀπαγγέλλει δίκαιος, ὁ δὲ μάρτυς τῶν ἀδίκων δόλιος.
Ἡ μαρτυρία τοῦ δικαίου ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου εἶναι φανερὰ καὶ ἀντέχει εἰς τὸν δημόσιον ἔλεγχον, ἐνῷ ὁ ψευδομάρτυς, ποὺ ἀδικεῖ μὲ τὴν κατάθεσίν του, εἶναι δόλιος καὶ πονηρός.
- 18
εἰσὶν οἳ λέγοντες τιτρώσκουσι μαχαίρᾳ, γλῶσσαι δὲ σοφῶν ἰῶνται.
Εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι μὲ τὰ λόγια των πληγώνουν τοὺς ἄλλους ὡς διὰ μαχαίρας. Αἱ γλῶσσαι ὅμως τῶν σοφῶν καὶ συνετῶν κλείουν πληγὰς καὶ ἰατρεύουν πονεμένας καρδίας.
- 19
χείλη ἀληθινὰ κατορθοῖ μαρτυρίαν, μάρτυς δὲ ταχὺς γλῶσσαν ἔχει ἄδικον.
Τὰ χείλη τοῦ φιλαλήθους μάρτυρος καθιστοῦν τὴν μαρτυρίαν του εἰς τὰ δικαστήρια ἀπρόσβλητον, ὁ μάρτυς ὅμως, ποὺ ὁμιλεῖ γρήγορα, μὲ ἀπερισκεψίαν καὶ ἐπιπολαιότητα, ἔχει γλῶσσαν ἄδικον.
- 20
δόλος ἐν καρδίᾳ τεκταινομένου κακά, οἱ δὲ βουλόμενοι εἰρήνην εὐφρανθήσονται.
Εἰς τὸ βάθος τῆς καρδίας ἐκείνου, ποὺ βυσσοδομεῖ μηχανορραφίας, ὑπάρχει δόλος καὶ πονηρία, ἐνῷ ἐκεῖνοι, ποὺ θέλουν εἰρήνην μετὰ τῶν ἄλλων, θὰ δοκιμάσουν εὐφροσύνην καὶ χαράν.
- 21
οὐκ ἀρέσει τῷ δικαίῳ οὐδὲν ἄδικον, οἱ δὲ ἀσεβεῖς πλησθήσονται κακῶν.
Εἰς τὸν δίκαιον δὲν ἀρέσει κανὲν ἄδικον καὶ κακόν, οἱ ἀσεβεῖς ὅμως εἶναι γεμᾶτοι ἀπὸ κακίαν.
- 22
βδέλυγμα Κυρίῳ χείλη ψευδῆ, ὁ δὲ ποιῶν πίστεις δεκτὸς παρ᾿ αὐτῷ.
Τὰ χείλη ποὺ ψευδονται, εἶναι βδέλυγμα εἰς τὸν Κύριον, ὁ εἰλικρινὴς ὅμως καὶ μετὰ τιμιότητας συμπεριφερόμενος εἶναι ἀγαπητὸς εἰς Αὐτόν.
- 23
ἀνὴρ συνετὸς θρόνος αἰσθήσεως, καρδία δὲ ἀφρόνων συναντήσεται ἀραῖς.
Ὁ συνετὸς ἄνθρωπος εἶναι ὡσὰν κάθισμα καὶ θρόνος, εἰς τὸν ὁποῖον ἀναπαύεται ἡ διάκρισις καὶ ἡ ὀρθὴ ἀντίληψις τῶν πραγμάτων, ἐνῷ ἡ καρδία τῶν ἀφρόνων θὰ συναντήσῃ κατάρας.
- 24
χεὶρ ἐκλεκτῶν κρατήσει εὐχερῶς, δόλιοι δὲ ἔσονται ἐν προνομῇ.
Τὰ χέρια τῶν ἐργατικῶν εὔκολα θὰ κυριαρχήσουν ἐπὶ τῶν ἄλλων, ἐνῷ οἱ ὀκνηροὶ καὶ διὰ δολιότητος πολιτευόμενοι θὰ αἰχμαλωτισθοῦν καὶ θὰ ὑποδουλωθοῦν.
- 25
φοβερὸς λόγος καρδίαν ταράσσει ἀνδρὸς δικαίου, ἀγγελία δὲ ἀγαθὴ εὐφραίνει αὐτόν.
Λόγος ἀπειλητικὸς καὶ εἰδήσεις θλιβεραὶ ταράσσουν καὶ συγκινοῦν τὴν καρδίαν τοῦ καλοῦ ἀνθρώπου, ἐνῷ αἱ καλαὶ ἀγγελίαι, ὅπως καὶ αἱ θεῖαι ἐπαγγελίαι τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τὸν εὐφραίνουν.
- 26
ἐπιγνώμων δίκαιος ἑαυτοῦ φίλος ἔσται, αἱ δὲ γνῶμαι τῶν ἀσεβῶν ἀνεπιεικεῖς. ἁμαρτάνοντας καταδιώξεται κακὰ ἡ δὲ ὁδὸς τῶν ἀσεβῶν πλανήσει αὐτούς.
Ὁ γνωστικὸς καὶ συνετὸς ἄνθρωπος τὸν ἑαυτόν του πρωτίστως θὰ ὠφελῇ καὶ θὰ ἀγαπᾷ, ἐνῷ αἱ γνῶμαι καὶ τὰ ἔργα τῶν ἀσεβῶν εἶναι ξένα πρὸς τὴν ἐπιείκειαν. Ἐκείνους ποὺ ἁμαρτάνουν καὶ δὲν μετανοοῦν, θὰ τοὺς καταδιώξουν κατὰ πόδας δεινά, θλίψεις καὶ τιμωρίαι. Ὁ δρόμος δὲ τῶν, ἀσεβῶν θὰ τοὺς ἀποπλανήσῃ καὶ θὰ τοὺς ὁδηγήσῃ εἰς κρημνόν.
- 27
οὐκ ἐπιτεύξεται δόλιος θήρας, κτῆμα δὲ τίμιον ἀνὴρ καθαρός.
Δὲν θὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὰς ἐπιδιώξεις καὶ τὸ κυνήγιόν του ὁ πανοῦργος καὶ δόλιος ἄνθρωπος. Πολύτιμον δὲ ἀπόκτημα εἰς τὸν ἄνθρωπον εἶναι τὸ νὰ εἶναι ὅσιος, καθαρὸς καὶ ἁγνός.
- 28
ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης ζωή, ὁδοὶ δὲ μνησικάκων εἰς θάνατον.
Εἰς τοὺς δρόμους τῆς ἀρετῆς, οἱ ὁποῖοι φαίνονται στενοὶ καὶ δύσκολοι, ὑπάρχει ζωή, ἐνῷ οἱ δρόμοι τῶν μνησικάκων καὶ ἐκδικητικῶν ἀνθρώπων ὁδηγοῦν εἰς θάνατον.
