Σοφία Σειράχ, κεφάλαιο 8
- 1
ΜΗ διαμάχου μετὰ ἀνθρώπου δυνάστου, μήποτε ἐμπέσῃς εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ.
Μὴ φιλονικῇς καὶ μὴ ἔρχεσαι εἰς διάστασιν μὲ ἄνθρωπον, ποὺ ἔχει κατὰ κόσμον δύναμιν καὶ ἐπιρροήν, μήπως καμμιὰ φορὰ πέσῃς στὰ χέρια του καὶ σὲ ἐκδικηθῇ σκληρά.
- 2
μὴ ἔριζε μετὰ ἀνθρώπου πλουσίου, μήποτε ἀντιστήσῃ σου τὴν ὁλκήν· πολλοὺς γὰρ ἀπώλεσε τὸ χρυσίον καὶ καρδίας βασιλέων ἐξέκλινε.
Μὴ διαπληκτίζεσαι καὶ μὴ μάχεσαι μὲ ἄνθρωπον πλούσιον, μήπως σοῦ ἀντιτάξῃ τὰ χρήματά του ὡς βάρος ἐπί του ζυγοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ κρίνεται καὶ θὰ ζυγίζεται τὸ δίκαιόν σου. Θὰ ἀδικηθῇς τότε. Διότι πολλοὺς κατέστρεψεν ὁ χρυσὸς καὶ βασιλέων ἀκόμη τὰς καρδίας παρεξέκλινεν ἀπὸ τὸ δίκαιον.
- 3
μὴ διαμάχου μετὰ ἀνθρώπου γλωσσώδους καὶ μὴ ἐπιστοιβάσῃς ἐπὶ τὸ πῦρ αὐτοῦ ξύλα.
Μὴ μάχεσαι μὲ ἄνθρωπον, ποὺ ἔχει αὐθάδη καὶ ἀσυγκράτητον γλῶσσαν, καὶ μὴ συσσωρεύῃς ξύλα εἰς τὸ πῦρ τῆς ἀσυγκρατήτου παραφορᾶς του.
- 4
μὴ πρόσπαιζε ἀπαιδεύτῳ, ἵνα μὴ ἀτιμάζωνται οἱ πρόγονοί σου.
Μὴ ἀστειεύεσαι μὲ ἀμόρφωτον καὶ ἄξεστον ἄνθρωπον, διὰ νὰ μὴ ἀτιμάζωνται καὶ ὑβρίζωνται οἰ πρόγονοί σου ἀπὸ τὴν ἀσυγκράτητον γλῶσσαν του.
- 5
μὴ ὀνείδιζε ἄνθρωπον ἀποστρέφοντα ἀπὸ ἁμαρτίας· μνήσθητι ὅτι πάντες ἐσμὲν ἐν ἐπιτιμίοις.
Μὴ κατακρίνῃς καὶ μὴ ἐκφρασθῇς περιφρονητικῶς δι’ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐπιστρέψει μετανοῶν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας. Ἐνθυμήσου ὅτι ὅλοι λόγῳ τῶν παραβάσεών μας εἴμεθα ἄξιοι τιμωριῶν καὶ ἐπιτιμίων.
- 6
μὴ ἀτιμάσῃς ἄνθρωπον ἐν γήρᾳ αὐτοῦ, καὶ γὰρ ἐξ ἡμῶν γηράσκουσι.
Μὴ καταφρονήσῃς ἄνθρωπον κατὰ τὰ γηρατεῖα του, διότι ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς νεωτέρους γίνονται οἱ γέροντες.
- 7
μὴ ἐπίχαιρε ἐπὶ νεκρῷ, μνήσθητι ὅτι πάντες τελευτῶμεν.
Μὴ εὐχαριστῆσαι, ὅταν ἀποθάνῃ κάποιος, ἔστω καὶ ἂν εἶναι ἐχθρός σου. Ἐνθυμήσου ὅτι ὅλοι ἀποθνήσκομεν.
- 8
μὴ παρίδῃς διήγημα σοφῶν, καὶ ἐν ταῖς παροιμίαις αὐτῶν ἀναστρέφου· ὅτι παρ᾿ αὐτῶν μαθήσῃ παιδείαν καὶ λειτουργῆσαι μεγιστᾶσι.
Μὴ παρατρέξῃς χωρὶς ἐνδιαφέρον διηγήσεις καὶ συζητήσεις συνετῶν καὶ σοφῶν ἀνθρώπων, καὶ μὲ τὰ σοφὰ γνωμικά των ἂς ἀπασχολῆται ἡ διάνοιά σου καὶ ἂς περιστρέφεται εἰς αὐτὰ ἡ σκέψις σου· διότι ἀπὸ αὐτὰ θὰ μορφωθῇς καὶ θὰ διαπαιδαγωγηθῇς καὶ θὰ μάθῃς νὰ ὑπουργῇς εἰς ἡγεμόνας καὶ ἄρχοντας.
- 9
μὴ ἀστόχει διηγήματος γερόντων, καὶ γὰρ αὐτοὶ ἔμαθον παρὰ τῶν πατέρων αὐτῶν· ὅτι παρ᾿ αὐτῶν μαθήσει σύνεσιν καὶ ἐν καιρῷ χρείας δοῦναι ἀπόκρισιν.
Μὴ ἀπροσεκτήσῃς καὶ μὴ ἀδιαφορήσῃς εἰς ἀφηγήσεις καὶ λόγους γερόντων, διότι καὶ αὐτοὶ ἔμαθαν αὐτά, ποὺ λέγουν, ἀπὸ τοὺς πατέρας των πρέπει λοιπὸν νὰ τοὺς προσέχῃς, διότι ἀπὸ αὐτοὺς θὰ μάθῃς νὰ σκέπτεσαι καὶ νὰ κρίνῃς συνετῶς καὶ ἐν καιρῷ ἀνάγκης νὰ δίδῃς ἀπάντησιν κατάλληλον καὶ ὀρθήν.
- 10
μὴ ἔκκαιε ἄνθρακας ἁμαρτωλοῦ, μὴ ἐμπυρισθῇς ἐν πυρὶ φλογὸς αὐτοῦ.
Μὴ συνδαυλίζῃς τὰ κάρβουνα τῶν ἐλαττωμάτων καὶ παθῶν τοῦ ἁμαρτωλοῦ, μήπως καῇς εἰς τὴν φλόγα τῆς φωτιᾶς του.
- 11
μὴ ἐξαναστῇς ἀπὸ προσώπου ὑβριστοῦ, ἵνα μὴ ἐγκαθίσῃ ὡς ἔνεδρον τῷ στόματί σου.
Μὴ ἐξαναστῇς καὶ μὴ θυμώσῃς ἐνώπιον αὐθάδους καὶ ὑβριστοῦ, διὰ νὰ μὴ καθήσῃ οὗτος εἰς τὸ στόμα σου σὰν ἐνέδρα καὶ σὲ παγιδεύσῃ μὲ ὅσα εἰς τὴν παραφοράν σου θὰ ξεφύγουν ἀπὸ τὸ στόμα σου.
- 12
μὴ δανείσῃς ἀνθρώπῳ ἰσχυροτέρῳ σου· καὶ ἐὰν δανείσῃς, ὡς ἀπολωλεκὼς γίνου.
Μὴ δώσῃς δάνειον εἰς ἄνθρωπον ἰσχυρότερόν σου, ἀπὸ τὸν ὁποῖον, ἐὰν τὸ κατακρατήσῃ, δὲν θὰ ἔχῃς τὴν δύναμιν νὰ τὰ διεκδικήσῃς. Καὶ ἐὰν τὸν δανείσῃς, ἔσο σὰν νὰ ἔχῃς χάσει τὸ δανεισθέν.
- 13
μὴ ἐγγυήσῃ ὑπὲρ δύναμίν σου· καὶ ἐὰν ἐγγυήσῃ, ὡς ἀποτίσων φρόντιζε.
Μὴ ἐγγυηθῇς παραπάνω ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν δύναμίν σου, καὶ ἐὰν ἐγγυηθῇς, ἐτοιμάζου σὰν νὰ πρόκειται νὰ πληρώσῃς ὁ ἴδιος.
- 14
μὴ δικάζου μετὰ κριτοῦ, κατὰ γὰρ τὴν δόξαν αὐτοῦ κρινοῦσιν αὐτῷ.
Μὴ ἔρχεσαι εἰς δίκην μὲ ἀντίδικον δικαστήν, διότι σύμφωνα μὲ τὴν τιμὴν τοῦ ἀξιώματός του θὰ τὸν κρίνουν χαριστικῶς.
- 15
μετὰ τολμηροῦ μὴ πορεύου ἐν ὁδῷ, ἵνα μὴ βαρύνηται κατὰ σοῦ· αὐτὸς γὰρ κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιήσει, καὶ τῇ ἀφροσύνῃ αὐτοῦ συναπολῇ.
Μὲ ριψοκίνδυνον μὴ πηγαίνῃς συντροφιὰ εἰς τὸν αὐτὸν δρόμον, διὰ νὰ μὴ πέσῃ ἐπάνω σου τὸ βάρος τῆς ἀλογίστου τόλμης του· διότι αὐτὸς θὰ κάμῃ ὅ,τι τοῦ ἀρέσει, καὶ θὰ συναπολεσθῇς μὲ τὴν ἀφροσύνήνητου καὶ τὴν κακοκεφαλιάν του.
- 16
μετὰ θυμώδους μὴ ποιήσῃς μάχην καὶ μὴ διαπορεύου μετ᾿ αὐτοῦ τὴν ἔρημον· ὅτι ὡς οὐδὲν ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ αἷμα, καὶ ὅπου οὐκ ἔστι βοήθεια, καταβαλεῖ σε.
Μὲ θυμώδη ἄνθρωπον μὴ ἔλθῃς εἰς σύγκρουσιν καὶ φιλονικίαν καὶ μὴ πηγαίνῃς μαζί του διὰ μέσου τῆς ἐρήμου, διότι σὰν τὸ τίποτε εἶναι εἰς τὰ μάτιά του τὸ χυνόμενον ἀνθρώπινον αἷμα· εἰς δὲ τὸν ἔρημον τόπον, ὅπου δὲν ὑπάρχει βοήθεια, ὑπάρχει πιθανότης νὰ σὲ ρίψῃ κάτω καὶ νὰ σὲ φονεύσῃ.
- 17
μετὰ μωροῦ μὴ συμβουλεύου, οὐ γὰρ δυνήσεται λόγον στέξαι.
Μὴ λαμβάνῃς ὡς σύμβουλον ἀνόητον καὶ μωρὸν ἄνθρωπον καὶ μὴ ἐμπιστεύεσαι εἰς αὐτόν, διότι δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ κρατήσῃ μυστικὸν λόγον.
- 18
ἐνώπιον ἀλλοτρίου μὴ ποιήσῃς κρυπτόν, οὐ γὰρ γινώσκεις τί τέξεται.
Ἐμπρὸς εἰς ξένον καὶ ἄγνωστον μὴ κάμῃς τίποτε, ποὺ πρέπει νὰ μένῃ κρυφόν, διότι δὲν ἠξεύρεις τί θὰ ἐπακολουθήσῃ.
- 19
παντὶ ἀνθρώπῳ μὴ ἔκφαινε σὴν καρδίαν, καὶ μὴ ἀναφερέτω σοι χάριν.
Μὴ ἀνοίγῃς τὴν καρδιά σου εἰς κάθε ἄγνωστον ἄνθρωπον καὶ μὴ δέχεσαι εὔνοιαν καὶ φιλίαν ἀπὸ αὐτόν.
