Σοφία Σειράχ, κεφάλαιο 40
- 1
ΑΣΧΟΛΙΑ μεγάλη ἔκτισται παντὶ ἀνθρώπῳ καὶ ζυγὸς βαρὺς ἐπὶ υἱοὺς ᾿Αδὰμ ἀφ᾿ ἡμέρας ἐξόδου ἐκ γαστρὸς μητρὸς αὐτῶν ἕως ἡμέρας ἐπιστροφῆς εἰς μητέρα πάντων·
Μεγάλη ἀπασχόλησις καὶ φροντὶς ἔχει δημιουργηθῇ διὰ κάθε ἄνθρωπον καὶ ζυγὸς βαρὺς ἔχει ἐπιβληθῇ εἰς τοὺς ἀπογόνους τοῦ Ἀδάμ, ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποὺ ἐξῆλθαν ἀπὸ τὴν κοιλίαν τῆς μητέρας των, μέχρι τῆς ἡμέρας ποὺ θὰ ἐπιστρέψουν διὰ τοῦ θανάτου του ὁ καθένας των εἰς τὴν μητέρα ὅλων, τὴν γῆν.
- 2
τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν καὶ φόβον καρδίας, ἐπίνοια προσδοκίας, ἡμέρα τελευτῆς.
Ἐκεῖνο ποὺ ταράσσει τὰς σκέψεις των καὶ προκαλεῖ τὸν φόβον τῆς καρδίας των, εἶναι τὸ αἴσθημα τῆς ἀναμονῆς καὶ προσδοκίας τῆς ἡμέρας τῆς τελευτῆς καὶ τοῦ θανάτου.
- 3
ἀπὸ καθημένου ἐπὶ θρόνου ἐν δόξῃ καὶ ἕως τεταπεινωμένου ἐν γῇ καὶ σποδῷ,
Δημιουργεῖται δὲ ἡ ἀγωνία καὶ ὁ φόβος αὐτὸς ἀνεξαιρέτως εἰς ὅλους· ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ κάθηται ἐπὶ θρόνου δοξασμένου καὶ βασιλικοῦ, ἕως ἐκεῖνον ποὺ εἶναι ταπεινωμένος καὶ πεσμένος κάτω εἰς τὸ χῶμα καὶ τὴν στάκτην·
- 4
ἀπὸ φοροῦντος ὑάκινθον καὶ στέφανον καὶ ἕως περιβαλλομένου ὠμόλινον,
ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ φορεῖ ἔνδυμα πορφύρας βασιλικῆς καὶ φέρει ἐπὶ τῆς κεφαλῆς του στέφανον, καὶ μέχρις ἐκείνου ποὺ περιβάλλεται μὲ χονδρὸν ροῦχον ἀπὸ ἀκατέργαστον λινάρι.
- 5
θυμὸς καὶ ζῆλος καὶ ταραχὴ καὶ σάλος καὶ φόβος θανάτου καὶ μηνίαμα καὶ ἔρις· καὶ ἐν καιρῷ ἀναπαύσεως ἐπὶ κοίτης ὕπνος νυκτὸς ἀλλοιοῖ γνῶσιν αὐτοῦ.
Ἡ παραφορὰ καὶ ἡ ζηλοτυπία, ἡ ταραχὴ καὶ ἡ ἀναστάτωσις, ὁ φόβος τοῦ θανάτου καὶ ἡ ἀντιπάθεια καὶ ἡ φιλονικία συνοδεύουν τὸν ἄνθρωπον, ὅταν δὲν κοιμᾶται· ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἀναπαύσεως ἐπὶ τῆς κλίνης του ὁ ὕπνος τῆς νυκτὸς μεταβάλλει τὴν ἀπόφασιν καὶ τὰ σχέδιά του.
- 6
ὀλίγον ὡς οὐδὲν ἐν ἀναπαύσει, καὶ ἀπ᾿ ἐκείνου ἐν ὕπνοις ὡς ἐν ἡμέρᾳ σκοπιᾶς τεθορυβημένος ἐν ὁράσει καρδίας αὐτοῦ, ὡς ἐκπεφευγὼς ἀπὸ προσώπου πολέμου.
Ὀλίγον τι, ὅσον σχεδὸν τὸ τίποτε, διατελεῖ κατὰ τὴν ἡμέραν ἐν ἀναπαύσει, καὶ ἀπὸ τὸ ὀλίγον αὐτὸ τῆς ἀναπαύσεώς του κατὰ τὴν διαρκειαν τοῦ νυκτερινοῦ ὕπνου ἀναστατώνεται ταρασσόμενος καὶ θορυβούμενος ἀπὸ τὸν ἐφιάλτην τῆς καρδίας του, τὸν ὁποῖον βλέπει, σὰν νὰ εἶναι ἐν καιρῷ ἡμέρας φρουρὸς εἰς σκοπιὰν καὶ σὰν ἄνθρωπος, ποὺ ἔχει σωθῆ διὰ τῆς φυγῆς ἀπὸ κάποιαν μάχην εἰς ὤραν πολέμου.
- 7
ἐν καιρῷ σωτηρίας αὐτοῦ ἐξηγέρθη καὶ ἀποθαυμάζων εἰς οὐδένα φόβον.
Καθ' ἣν δὲ ὥραν φαντάζεται ὅτι ἐσώθη ἀπὸ τὴν μάχην, ἀφυπνίζεται καὶ σηκώνεται ὄρθιος καὶ θαυμάζει, πληροφορούμενος ὅτι ὁ φόβος του ἦτο μάταιος καὶ δὲν εἶχε κανένα λόγον.
- 8
μετὰ πάσης σαρκὸς ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους, καὶ ἐπὶ ἁμαρτωλῶν ἑπταπλάσια πρὸς ταῦτα·
Τοιαῦτα συμβαίνουν εἰς κάθε δημιούργημα, ποὺ φέρει σάρκα, ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου μέχρι τοῦ κτήνους, εἰς δὲ τοὺς ἁμαρτωλοὺς ἑπτὰ φορὰς περισσότερα καὶ χειρότερα ἀπὸ αὐτά.
- 9
θάνατος καὶ αἷμα καὶ ἔρις καὶ ρομφαία, ἐπαγωγαί, λιμὸς καὶ σύντριμμα καὶ μάστιξ,
Θάνατος καὶ αἱματοκύλισμα καὶ φιλονικία καὶ ξίφος κοπτερόν, συμφοραὶ καὶ πεῖνα καὶ συντριπτικὴ καταστροφὴ καὶ τιμωρία.
- 10
ἐπὶ τοὺς ἀνόμους ἐκτίσθη ταῦτα πάντα, καὶ δι᾿ αὐτοὺς ἐγένετο ὁ κατακλυσμός.
Ὅλα αὐτὰ ὡρίσθησαν διὰ τοὺς παραβαίνοντας τὸν θεῖον Νόμον, καὶ ἐξ αἰτίας αὐτῶν ἔγινε ὁ κατακλυσμός.
- 11
πάντα, ὅσα ἀπὸ γῆς, εἰς γῆν ἀναστρέφει, καὶ ἀπὸ ὑδάτων εἰς θάλασσαν ἀνακάμπτει.
Ὅλα, ὅσα προῆλθον ἐκ τῆς γῆς, ἐπιστρέφουν πάλιν εἰς τὴν γῆν καὶ ὅσα ἐξῆλθον ἀπὸ τὰ νερά, γυρίζουν πάλιν εἰς τὴν θάλασσαν.
- 12
Πᾶν δῶρον καὶ ἀδικία ἐξαλειφθήσεται, καὶ πίστις εἰς τὸν αἰῶνα στήσεται.
Κάθε δωροδοκία καὶ ἀδικία θὰ ἐξαλειφθῇ καὶ θὰ ἐξαφανισθῇ, ἡ ἐμπιστοσύνη ὅμως καὶ ἡ πιστότης εἰς τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἀλήθειαν θὰ σταθῇ καὶ θὰ παραμείνῃ αἰωνίως.
- 13
χρήματα ἀδίκων ὡς ποταμὸς ξηρανθήσεται καὶ ὡς βροντὴ μεγάλη ἐν ὑετῷ ἐξηχήσει.
Τὰ πλούτη τῶν ἀδίκων θὰ ξηρανθοῦν καὶ θὰ ἑξαφανισθοῦν σὰν χείμαρρος καὶ σὰν ξηροπόταμος τοῦ χειμῶνος, καὶ θὰ ἀντηχήσουν ὅπως ἡ μεγάλη βροντὴ κατὰ τὴν διαρκειαν ραγδαίας βροχῆς, διὰ να σβήσῃ εὐθὺς ἀμέσως ὁ ἦχος των.
- 14
ἐν τῷ ἀνοῖξαι αὐτὸν χεῖρας εὐφρανθήσεται, οὕτως οἱ παραβαίνοντες εἰς συντέλειαν ἐκλείψουσιν.
Ὅταν ὁ ἄδικος καὶ παράνομος θὰ ἀνοίξῃ τὰς χεῖρας του διὰ νὰ λάβῃ χρήματα δωροδοκούμενος, θὰ χαρῇ· αὐτοὶ ὅμως, οἱ ὁποῖοι παραβαίνουν τὸν νόμον τοῦ Θεοῦ, θὰ ἐξολοθρευθοῦν τελείως.
- 15
ἔκγονα ἀσεβῶν οὐ πληθύνει κλάδους, καὶ ρίζαι ἀκάθαρτοι ἐπ᾿ ἀκροτόμου πέτρας·
Οἱ βλαστοὶ τῶν ἀσεβῶν δὲν θὰ πληθύνουν τοὺς κλάδους τῶν ἀπογόνων των, ἀλλὰ θὰ εἶναι σὰν ρίζαι ἀκάθαρτοι καὶ σάπιαι ἐπάνω εἰς σκληρὰν καὶ ἀπότομον πέτραν.
- 16
ἄχει ἐπὶ παντὸς ὕδατος καὶ χείλους ποταμοῦ πρὸ παντὸς χόρτου ἐκτιλήσεται.
Τὸ εἶδος τοῦ καλάμου, ποὺ φυτρώνει γρήγορα πλησίον εἰς κάθε νερὸν καὶ εἰς τὴν ὄχθην τοῦ ποταμοῦ, θὰ κοπῇ καὶ θὰ μαδηθῇ προτήτερα ἀπὸ κάθε ἄλλο χόρτον. Ἔτσι θὰ ἐξολοθρευθοῦν καὶ οἱ ἄδικοι καὶ παράνομοι.
- 17
χάρις ὡς παράδεισος ἐν εὐλογίαις, καὶ ἐλεημοσύνη εἰς τὸν αἰῶνα διαμένει.
Ἡ καλωσύνη ὅμως καὶ εὐεργεσία πρὸς τοὺς πτωχοὺς καὶ πρὸς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην θὰ εἶναι παράδεισος καὶ κῆπος τερπνὸς καὶ ἀειθαλής, γεμᾶτος ἀπὸ εὐλογίας καὶ ἀγαθά, καὶ ἡ ἐλεημοσύνη καὶ ἀγαθοεργία παραμένει αἰωνίως.
- 18
Ζωὴ αὐτάρκους ἐργάτου γλυκανθήσεται, καὶ ὑπὲρ ἀμφότερα ὁ εὑρίσκων θησαυρόν.
Ἡ ζωὴ ἐκείνου ποὺ ἀρκεῖται εἰς τὰ ὀλίγα, καθὼς καὶ τὸν ἐργάτου, ποὺ τοῦ εἶναι ἀρκετὸν τὸ ἡμερομίσθιόν του, εἶναι εὐχάριστος καὶ γλυκεῖα· παραπάνω ὅμως ἀπὸ τοὺς δύο αὐτοὺς εὐτυχέστερος εἶναι αὐτὸς ποὺ εὑρίσκει κρυμμένον θησαυρόν, ἀφοῦ αὐτὸς γίνεται ἀμέσως καὶ χωρὶς κόπον πλούσιος.
- 19
τέκνα καὶ οἰκοδομὴ πόλεως στηρίζουσιν ὄνομα, καὶ ὑπὲρ ἀμφότερα γυνὴ ἄμωμος λογίζεται.
Τὰ πολλὰ παιδιὰ καὶ ἡ οἰκοδόμησις πόλεως συντελοῦν εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ ὀνόματος τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς γενεᾶς καὶ τοῦ θεμελιωτοῦ τῆς πόλεως· παραπάνω ὅμως ἀπὸ τὰ δύο ταῦτα ἐκτιμᾶται καὶ λογαριάζεται ἡ ἀκατηγόρητος καὶ ἄμεμπτος γυναῖκα.
- 20
οἶνος καὶ μουσικὰ εὐφραίνουσι καρδίαν, καὶ ὑπὲρ ἀμφότερα ἀγάπησις σοφίας.
Ὁ οἶνος καὶ ἡ μουσικὴ εὐφραίνουν τὴν καρδίαν τοῦ ἀνθρώπου· παραπάνω ὅμως ἀπὸ τὰ δύο αὐτὰ εὐφραίνει ἡ ἀγάπη τῆς ἀληθινῆς Σοφίας.
- 21
αὐλὸς καὶ ψαλτήριον ἡδύνουσι μέλι, καὶ ὑπὲρ ἀμφότερα γλῶσσα ἡδεῖα.
Ἡ φλογερὰ καὶ τὸ διὰ τῶν χειρῶν παιζόμενον ψαλτήριον παράγουν γλυκεῖς σὰν μέλι ἤχους· παραπάνω ὅμως καὶ περισσότερον θελκτικὴ ἀπὸ τὰ δύο αὐτὰ εἶναι ἡ γλυκεῖα γλῶσσα.
- 22
χάριν καὶ κάλλος ἐπιθυμήσει ὁ ὀφθαλμός σου, καὶ ὑπὲρ ἀμφότερα χλόην σπόρου.
Ὁ ὀφθαλμὸς ἐπιθυμεῖ νὰ βλέπῃ χαριτωμένας καὶ μὲ σωματικὸν κάλλος μορφάς· παραπάνω ὅμως πιὸ ἐλκυστικὴ καὶ ἀπὸ τὰ δύο αὐτὰ εἶναι ἡ πρασινάδα τοῦ σπόρου, ποὺ ἔχει φυτρώσει.
- 23
φίλος καὶ ἑταῖρος εἰς καιρὸν ἀπαντῶντες, καὶ ὑπὲρ ἀμφότερα γυνὴ μετὰ ἀνδρός.
Ὁ φίλος καὶ ὁ συνεταῖρος συναντώνται εὐχαρίστως εἰς τὸν κατάλληλον χρόνον παραπάνω ὅμως πυκνὴ καὶ εὐχάριστος καὶ ἀπὸ τῶν δύο τούτων τὴν συνάντησιν εἶναι ἡ συνάντησις τῆς συζύγου μὲ τὸν ἄνδρα της.
- 24
ἀδελφοὶ καὶ βοήθεια εἰς καιρὸν θλίψεως, καὶ ὑπὲρ ἀμφότερα ἐλεημοσύνη ρύσεται.
Ἀδελφοὶ καὶ βοήθεια φίλων εἶναι στήριγμα εἰς τὸν καιρὸν θλίψεως καὶ δυστυχίας· παραπάνω ὅμως ἀπὸ τὰ δύο ταῦτα θὰ σώσῃ ὡς περισσότερον βοηθητικὴ ἡ ἐλεημοσύνη.
- 25
χρυσίον καὶ ἀργύριον ἐπιστήσουσι πόδα, καὶ ὑπὲρ ἀμφότερα βουλὴ εὐδοκιμεῖται.
Χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ νομίσματα θὰ στηρίξουν κλονιζόμενον πόδα· παραπάνω ὅμως ἀπὸ τὰ δύο αὐτὰ θὰ ἐκτιμηθῇ ὡς δόκιμος καὶ χρησιμωτέρα ἡ συνετὴ συμβουλή.
- 26
χρήματα καὶ ἰσχὺς ἀνυψώσουσι καρδίαν, καὶ ὑπὲρ ἀμφότερα φόβος Κυρίου· οὐκ ἔστιν ἐν φόβῳ Κυρίου ἐλάττωσις, καὶ οὐκ ἔστιν ἐπιζητῆσαι ἐν αὐτῷ βοήθειαν·
Τὰ χρήματα καὶ ἡ σωματικὴ δύναμις ἀνυψώνουν τὴν καρδίαν καὶ τὸ θάρρος τῶν ἀνθρώπων παραπάνω ὅμως ἀπὸ τὰ δύο αὐτὰ ἀνυψώνει τὸ φρόνημα καὶ τὴν ἀνδρείαν τοῦ ἀνθρώπου ὁ φόβος τοῦ Κυρίου. Δὲν ὑπάρχει στέρησις καὶ ἔλλειψις εἰς τὸν φόβον τοῦ Κυρίου, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη εἰς τὸν ἔχοντα αὐτὸν νὰ ἐπιζητήσῃ ἀπὸ ἄλλους βοήθειαν.
- 27
φόβος Κυρίου ὡς παράδεισος εὐλογίας, καὶ ὑπὲρ πᾶσαν δόξαν ἐκάλυψαν αὐτόν.
Ὁ φόβος τοῦ Κυρίου ὁμοιάζει πρὸς εὐλογημένον καὶ παντερπνὸν κῆπον μὲ δόξαν δέ, ποὺ ὑπερβαίνει κάθε ἄλλην τιμήν, ἐκάλυψαν καὶ ἐξύμνησαν αὐτόν.
- 28
Τέκνον, ζωὴν ἐπαιτήσεως μὴ βιώσῃς· κρεῖσσον ἀποθανεῖν ἢ ἐπαιτεῖν.
Τέκνον μου, σὲ συμβουλεύω νὰ μὴ ζήσῃς ζωὴν ζητιανιᾶς. Εἶναι προτιμότερον νὰ ἀποθάνῃς παρὰ νὰ ζητιανεύῃς.
- 29
ἀνὴρ βλέπων εἰς τράπεζαν ἀλλοτρίαν, οὐκ ἔστιν αὐτοῦ ὁ βίος ἐν λογισμῷ ζωῆς, ἀλισγήσει ψυχὴν αὐτοῦ ἐν ἐδέσμασιν ἀλλοτρίοις· ἀνὴρ δὲ ἐπιστήμων καὶ πεπαιδευμένος φυλάξεται.
Τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ βλέπει μὲ ἀδιάκριτον πρόθεσιν εἰς ξένην τράπεζαν διὰ νὰ τρέφεται ἀπὸ αὐτήν, ἡ ζωὴ δὲν πρέπει νὰ λογαριάζεται ὡς ἀξίζουσα τὸ ὄνομα τῆς ζωῆς. θὰ μολύνῃ τὴν ψυχήν του μὲ τὰ ξένα φαγητά· ἄνθρωπος ὅμως σοφὸς καὶ συνετὸς καὶ μωρφωμένος μὲ καλὴν ἀνατροφὴν θὰ προφυλαχθῇ ἀπὸ αὐτό.
- 30
ἐν στόματι ἀναιδοῦς γλυκανθήσεται ἐπαίτησις, καὶ ἐν κοιλίᾳ αὐτοῦ πῦρ καήσεται.
Εἰς τὸ στόμα τοῦ ἀδιαντρόπου ἀνθρώπου θὰ εἶναι γλυκειὰ ἡ ζητιανιά, ἀλλ’ εἰς τὴν κοιλίαν καὶ τὰ σπλάγχνα του θὰ ἀνάψῃ φωτιὰ καὶ θὰ κατακαύσῃ αὐτά.
