Σοφία Σειράχ, κεφάλαιο 37
- 1
ΠΑΣ φίλος ἐρεῖ· ἐφιλίασα αὐτῷ κἀγώ, ἀλλ᾿ ἔστι φίλος ὀνόματι μόνον φίλος.
Πᾶς φίλος θὰ εἴπῃ: Καὶ ἐγὼ συνεδέθην διὰ φιλίας πρὸς αὐτόν! Ὑπάρχει ὅμως φίλος μόνον κατ’ ὄνομα καὶ οὐχὶ πράγματι φίλος.
- 2
οὐχὶ λύπη ἔνι ἕως θανάτου ἑταῖρος καὶ φίλος τρεπόμενος εἰς ἔχθραν;
Δὲν γεννᾶται λύπη φθάνουσα μέχρι θανάτου, ὅταν σύντροφος καὶ φίλος μετατραπῇ εἰς ἐχθρόν;
- 3
ὦ πονηρὸν ἐνθύμημα, πόθεν ἐνεκυλίσθης καλύψαι τὴν ξηρὰν ἐν δολιότητι;
Ὦ πονηρὰ καὶ κακὴ σκέψις! Ἀπὸ ποὺ ἐκύλησες καὶ ἐβγῆκες διὰ νὰ καλύψῃς τὴν γῆν μὲ δολιότητα καὶ ἀπάτην;
- 4
ἑταῖρος φίλου ἐν εὐφροσύνῃ ἥδεται καὶ ἐν καιρῷ θλίψεως ἔσται ἀπέναντι·
Ὁ σύντροφος δηλαδὴ χαίρεται κατὰ τὴν εὐφροσύνην τοῦ φίλου του, εἰς τὸν καιρὸν ὅμως τῆς θλίψεως καὶ δυστυχίας θὰ εἶναι μακρὰν καὶ ἀντίθετος πρὸς αὐτόν.
- 5
ἑταῖρος φίλῳ συμπονεῖ χάριν γαστρός, ἔναντι πολέμου λήψεται ἀσπίδα.
Ὁ σύντροφος συμπονεῖ τὸν φίλον του χάριν τῆς κοιλίας καὶ τοῦ φαγητοῦ, ἐὰν ὅμως παρουσιασθῇ πόλεμος, ὁ σύντροφος θὰ ἐγκαταλείψῃ τὸν φίλον καὶ θὰ πάρῃ ἀσπίδα, διὰ νὰ ὑπερασπισθῇ μόνον τὸν ἑαυτόν του.
- 6
μὴ ἐπιλάθῃ φίλου ἐν τῇ ψυχῇ σου, καὶ μὴ ἀμνημονήσῃς αὐτοῦ ἐν τοῖς χρήμασί σου.
Μὴ λησμονήσῃς τὸν φίλον σου καὶ μὴ τὸν βγάλῃς ἀπὸ τὴν καρδίαν σου, ὅταν δὲ ἀποκτήσῃς χρήματα μὴ τὸν ξεχάσῃς.
- 7
Πᾶς σύμβουλος ἐξαίρει βουλήν, ἀλλ᾿ ἔστι συμβουλεύων εἰς ἑαυτόν.
Κάθε σύμβουλος συνιστᾷ ὡς ὀρθὴν καὶ ἐκθειάζει τὴν συμβουλήν του, ὑπάρχει δὲ καὶ σύμβουλος, ποὺ συμβουλεύει διὰ τὸ ἴδιον συμφέρον.
- 8
ἀπὸ συμβούλου φύλαξον τὴν ψυχήν σου καὶ γνῶθι πρότερον τίς αὐτοῦ χρεία —καὶ γὰρ αὐτὸς ἑαυτῷ βουλεύσεται—, μήποτε βάλῃ ἐπὶ σοὶ κλῆρον
Ἀπὸ τὸν παρουσιαζόμενον ὡς σύμβουλον φύλαξε τὸν ἑαυτόν σου καὶ μάθε προτήτερα, ποίαν ἀνάγκην ἔχει καὶ ποῖον συμφέρον τὸν κινεῖ - διότι ἴσως αὐτὸς διὰ τὸ ἴδιόν του συμφέρον θὰ δώσῃ συμβουλήν - πρόσεξε μήπως ρίψῃ κλῆρον καὶ παίξῃ εἰς βάρος σου·
- 9
καὶ εἴπῃ σοι· καλὴ ἡ ὁδός σου, καὶ στήσεται ἐξ ἐναντίας ἰδεῖν τὸ συμβησόμενόν σοι.
καὶ μήπως, ἐνῷ θὰ σοῦ εἴπῃ· καλὰ βαδίζεις καὶ καλὴ εἶναι ἡ ἐνέργειά σου, αὐτὸς σταθῇ εἰς τὸ ἀντίθετον μέρος, διὰ νὰ ἴδῃ τί θὰ σοῦ συμβῇ.
- 10
μὴ βουλεύου μετὰ τοῦ ὑποβλεπομένου σε καὶ ἀπὸ τῶν ζηλούντων σε κρύψον βουλήν.
Μὴ συμβουλεύεσαι ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος σὲ ὑποβλέπει καὶ σὲ ἐπιβουλεύεται, ἀπὸ ἐκείνους δὲ ποὺ σὲ ζηλοτυποῦν, κρύψε τὰ σχέδιά σου καὶ τὰς ἀποφάσεις σου.
- 11
μετὰ γυναικὸς περὶ τῆς ἀντιζήλου αὐτῆς καὶ μετὰ δειλοῦ περὶ πολέμου, μετὰ ἐμπόρου περὶ μεταβολίας καὶ μετὰ ἀγοράζοντος περὶ πράσεως, μετὰ βασκάνου περὶ εὐχαριστίας καὶ μετὰ ἀνελεήμονος περὶ χρηστοηθείας, μετὰ ὀκνηροῦ περὶ παντὸς ἔργου καὶ μετὰ μισθίου ἐφεστίου περὶ συντελείας, οἰκέτῃ ἀργῷ περὶ πολλῆς ἐργασίας, μὴ ἔπεχε ἐπὶ τούτοις περὶ πάσης συμβουλίας·
Μὴ συμβουλεύεσαι γυναῖκα διὰ τὴν ἀντίζηλόν της καὶ δειλὸν περὶ πολέμου, οὔτε ἔμπορον περὶ ἐμπορευμάτων ἀνταλλαγῆς, οὔτε ἀγοραστὴν περὶ τιμῶν πωλήσεως, οὔτε φθονερὸν περὶ εὐγνωμοσύνης, οὔτε τὸν σκληροκάρδιον καὶ ἀνοικτίρμονα περὶ ἀγαθοεργίας καὶ ἀσκήσεως εὐεργετικῶν ἔργων, οὔτε τὸν ὀκνηρὸν περὶ οἰουδήποτε ἔργου, οὔτε τὸν μισθωτὸν ἐργάτην, ποὺ μένει εἰς τὸ σπίτι σου, περὶ τοῦ πότε θὰ τελειώσῃ ἡ ἐργασία του, οὔτε καὶ τὸν ἀμελῆ καὶ ἀργοκίνητον δοῦλον περὶ πολλῆς ἐργασίας. Μὴ στηρίζεσαι εἰς αὐτοὺς διὰ πᾶσαν συμβουλήν των.
- 12
ἀλλ᾿ ἢ μετὰ ἀνδρὸς εὐσεβοῦς ἐνδελέχιζε, ὃν ἂν ἐπιγνῷς συντηροῦντα ἐντολάς, ὃς ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ κατὰ τὴν ψυχήν σου, καὶ ἐὰν πταίσῃς, συναλγήσει σοι.
Ἀλλ’ ἐξακολούθει νὰ συχνάζῃς πλησίον εὐσεβοῦς ἀνθρώπου, τὸν ὁποῖον ἐγνώρισες καλά, ὅτι τηρεῖ τὰς ἐντολὰς του Θεοῦ, καί του ὁποίου ἡ καρδία καὶ ἡ ψυχὴ ὁμοιάζει καὶ συμφωνεῖ μὲ τὴν ἰδικήν σου καρδίαν, διότι αὐτός, καὶ ἐὰν πέσῃς εἰς κάποιο σφάλμα, θὰ πονέσῃ μαζί σου.
- 13
καὶ βουλὴν καρδίας στῆσον, οὐ γάρ ἔστι σοι πιστότερος αὐτῆς·
Καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς καρδίας σου καὶ τῆς συνειδήσεώς σου κράτησέ την στερεά, διότι δὲν ὑπάρχει ἄλλος ἀξιοπιστότερος διὰ σὲ ἀπὸ αὐτήν.
- 14
ψυχὴ γὰρ ἀνδρὸς ἀπαγγέλλειν ἐνίοτε εἴωθεν ἢ ἑπτὰ σκοποὶ ἐπὶ μετεώρου καθήμενοι ἐπὶ σκοπῆς.
Εἶναι δὲ ἀξιοπιστότερος, διότι τὸ ἐσωτερικὸν τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου συνηθίζει νὰ διακρίνῃ ἀσφαλέστερον καὶ καλύτερον εἰς ὡρισμένας περιστάσεις, παρὰ πολλοὶ σκοποὶ τοποθετημένοι εἰς ὑψηλὸν μέρος διὰ νὰ παρατηροῦν καὶ κατοπτεύουν.
- 15
καὶ ἐπὶ πᾶσι τούτοις δεήθητι ῾Υψίστου, ἵνα εὐθύνῃ ἐν ἀληθείᾳ τὴν ὁδόν σου. -
Καὶ ἐπάνω ἀπὸ ὅλα αὐτὰ παρακάλει τὸν Ὕψιστον νὰ κατευθύνῃ τὴν πορείαν τῆς ζωῆς σου μέσα εἰς τὴν ἀλήθειαν.
- 16
᾿Αρχὴ παντὸς ἔργου λόγος, καὶ πρὸ πάσης πράξεως βουλή.
Ἀρχὴ παντὸς ἔργου πρέπει νὰ εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον γίνεται τοῦτο, καὶ προτήτερα ἀπὸ κάθε πρᾶξιν πρέπει νὰ προηγῆται ἡ μετὰ σκέψεως ἀπόφασις.
- 17
ἴχνος ἀλλοιώσεως καρδίας τέσσαρα μέρη ἀνατέλλει,
Ὡς σημεῖον καὶ ἔνδειξις μεταβολῆς καὶ ἀλοιώσεως τῶν διαθέσεων μιᾶς καρδίας τέσσαρα πράγματι παρουσιάζονται, διὰ νὰ ἐκλέξῃ αὕτη μεταξὺ αὐτῶν:
- 18
ἀγαθὸν καὶ κακόν, ζωὴ καὶ θάνατος, καὶ ἡ κυριεύουσα ἐνδελεχῶς αὐτῶν γλῶσσά ἐστιν.
Τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακόν, ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος· ἐκεῖνο δὲ ποὺ κυριαρχεῖ συνεχῶς ὡς ὄργανον ἐκδηλώσεως τῆς ἐπελθούσης μεταβολῆς, εἶναι ἡ γλῶσσα, ἡ ὁποία ἐκ τοῦ περισσεύματος τῆς καρδίας λαλεῖ.
- 19
ἔστιν ἀνὴρ πανοῦργος πολλῶν παιδευτής, καὶ τῇ ἰδίᾳ ψυχῇ ἄχρηστός ἐστιν.
Ὑπάρχει ἔξυπνος καὶ εὐφυὴς ἄνθρωπος, ἐπιτήδειος νὰ παιδαγωγῇ πολλοὺς ἄλλους, ἄχρηστος ὅμως διὰ τὴν διαπαιδαγώγησιν τῆς ἰδίας αὐτοῦ ψυχῆς.
- 20
ἔστι σοφιζόμενος ἐν λόγοις μισητός, οὗτος πάσης τροφῆς καθυστερήσει·
Ὑπάρχει ἄνθρωπος ἐπιδεικνύων μεγάλην δεξιότητα καὶ σοφίαν εἰς τοὺς λόγους του, ὁ ὁποῖος ὅμως εἶναι μισητός. Αὐτὸς ὡς ἐργάτης ἀνάξιος θὰ στερηθῇ πάσης τροφῆς.
- 21
οὐ γὰρ ἐδόθη αὐτῷ παρὰ Κυρίου χάρις, ὅτι πάσης σοφίας ἐστερήθη.
Θὰ καταντήσῃ δὲ εἰς τὴν στέρησιν ταύτην, διότι δὲν ἐδόθη εἰς αὐτὸν ἀπὸ τὸν Κύριον χάρις, ἐπειδὴ ἐστερήθη οὗτος πάσης συνέσεως καὶ σοφίας.
- 22
ἔστι σοφὸς τῇ ἰδίᾳ ψυχῇ, καὶ οἱ καρποὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ ἐπὶ στόματος πιστοί.
Ὑπάρχει ἄνθρωπος σοφὸς καὶ συνετὸς διὰ τὸν ἑαυτόν του, καὶ οἱ καρποὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ παρουσιάζονται ἀξιόπιστοι διὰ τῶν ἐπὶ τῶν χειλέων λόγων του.
- 23
ἀνὴρ σοφὸς τὸν ἑαυτοῦ λαὸν παιδεύσει, καὶ οἱ καρποὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ πιστοί.
Ὁ συνετὸς καὶ πράγματι σοφὸς θὰ διαπαιδαγωγήσῃ τὸν λαόν του, καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῆς συνέσεως καὶ σοφίας του θὰ εἶναι ἀξιόπιστα καὶ παραδεκτὰ ἀπὸ ὅλους.
- 24
ἀνὴρ σοφὸς πλησθήσεται εὐλογίας, καὶ μακαριοῦσιν αὐτὸν πάντες οἱ ὁρῶντες.
Ὁ συνετὸς ἀνὴρ θὰ γεμίσῃ ἀπὸ εὐλογίας, καὶ θὰ τὸν μακαρίζουν ὅλοι, ὅσοι θὰ τὸν βλέπουν.
- 25
ζωὴ ἀνδρὸς ἐν ἀριθμῷ ἡμερῶν, καὶ αἱ ἡμέραι τοῦ ᾿Ισραὴλ ἀναρίθμητοι.
Ἡ ζωὴ κάθε ἀνθρώπου συνίσταται εἰς περιωρισμένον ἀριθμὸν ἡμερῶν, τοῦ Ἰσραὴλ ὅμως αἱ ἡμέραι εἶναι ἀναρίθμητοι.
- 26
ὁ σοφὸς ἐν τῷ λαῷ αὐτοῦ κληρονομήσει πίστιν, καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα.
Ὁ συνετὸς ἄρχων θὰ κληρονομήσῃ μεταξὺ τοῦ λαοῦ του τὴν ἐμπιστοσύνην, καὶ τὸ ὄνομά του θὰ ζήσῃ αἰωνίως.
- 27
Τέκνον, ἐν τῇ ζωῇ σου πείρασον τὴν ψυχήν σου καὶ ἰδὲ τί πονηρὸν αὐτῇ, καὶ μὴ δῷς αὐτῇ·
Τέκνον μου, δοκίμασε τὸν ἑαυτόν σου κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ζωῆς σου καὶ κύτταξε τί ἐκ τῶν φαγητῶν εἶναι βλαβερὸν εἰς τὴν ἰδιοσυγκρασίαν σου καὶ μὴ δώσῃς εἰς αὐτὸν τοῦτο.
- 28
οὐ γὰρ πάντα πᾶσι συμφέρει, καὶ οὐ πᾶσα ψυχὴ ἐν παντὶ εὐδοκεῖ.
Διότι δὲν εἶναι ὅλα ὠφέλιμα εἰς ὅλους, καὶ δὲν εὐχαριστεῖται κάθε ἄνθρωπος μὲ κάθε τι.
- 29
μὴ ἀπληστεύου ἐν πάσῃ τρυφῇ καὶ μὴ ἐκχυθῇς ἐπὶ ἐδεσμάτων·
Μὴ εἶσαι ἀχόρταστος εἰς πᾶσαν ἀπόλαυσιν καὶ μὴ ἀπολυθῇς ἀσυγκράτητος εἰς φαγητά.
- 30
ἐν πολλοῖς γὰρ βρώμασιν ἔσται πόνος, καὶ ἡ ἀπληστία ἐγγιεῖ ἕως χολέρας.
Διότι εἰς τὰ πολλὰ φαγητὰ ὑπάρχει ὁ πόνος καὶ ἡ ἀσθένεια τοῦ στομάχου, ἡ δὲ ἀχόρταστος πολυφαγία φθάνει μέχρι κοιλοπόνων καὶ ἐμετοῦ.
- 31
δι᾿ ἀπληστίαν πολλοὶ ἐτελεύτησαν, ὁ δὲ προσέχων προσθήσει ζωήν.
Ἕνεκα ἀχορτάστου πολυφαγίας ἀπέθαναν πολλοί, ἐνῷ ἐκεῖνος ποὺ εἶναι προσεκτικὸς καὶ ἐγκρατὴς εἰς τὸ φαγητόν του, θὰ προσθέσῃ εἰς τὸν ἑαυτόν του ζωήν.
