Παροιμίαι, κεφάλαιο 20
- 1
ΑΚΟΛΑΣΤΟΝ οἶνος καὶ ὑβριστικὸν μέθη, πᾶς δὲ ἄφρων τοιούτοις συμπλέκεται.
Η ὑπερβολικὴ χρῆσις τὸ οἴνου ὁδηγεῖ εἰς ἀκολασίαν καὶ ἡ μέθη ἐξευτελίζει καὶ καταρρακώνει τὸν ἄνθρωπον. Κάθε δὲ ἄφρων μπερδεύεται καὶ περιπλέκεται εἰς τέτοιου εἴδους πάθη καὶ ἐξευτελισμούς.
- 2
οὐ διαφέρει ἀπειλὴ βασιλέως θυμοῦ λέοντος, ὁ δὲ παροξύνων αὐτὸν ἁμαρτάνει εἰς τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν.
Ἡ ἀπειλὴ καὶ ἡ φοβέρα τοῦ βασιλέως δὲν διαφέρει ἀπὸ τὸν θυμὸν τοῦ λιονταριοῦ· ἐκείνου δέ, ποὺ ἐρθίζει καὶ ἐξοργίζει τὸν βασιλέα, κινδυνεύει ἡ ζωή.
- 3
δόξα ἀνδρὶ ἀποστρέφεσθαι λοιδορίας, πᾶς δὲ ἄφρων τοιούτοις συμπλέκεται.
Διὰ τὸν ἄνθρωπον τὸ νὰ ἀποφεύγῃ τὰς λοιδορίας καὶ τὰς ὕβρεις κατὰ τῶν ἄλλων, εἶναι δόξα καὶ τιμή, κάθε ἄφρων ὅμως καὶ ἄμυαλος ἄνθρωπος περιπλέκεται καὶ ἀνακατεύεται εἰς αὐτάς.
- 4
ὀνειδιζόμενος ὀκνηρὸς οὐκ αἰσχύνεται, ὡσαύτως καὶ ὁ δανειζόμενος σῖτον ἐν ἀμήτῳ.
Ὁ ὀκνηρὸς καὶ τεμπέλης δὲν ἐντρέπεται, ὅταν γελοιοποιῆται καὶ ἐξευτελίζεται ἀπὸ τοὺς ἄλλους, διότι ἔχει καταντήσει ἀφιλότιμος. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος, ἐπειδὴ ἀδιαφόρησε νὰ καλλιεργήσῃ τὸ χωράφι του, δανείζεται σιτάρι εἰς ἐποχὴν θερισμοῦ κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ σιταποθῆκαι τῶν ἐργατικῶν γεμίζουν.
- 5
ὕδωρ βαθὺ βουλὴ ἐν καρδίᾳ ἀνδρός, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος ἐξαντλήσει αὐτήν.
Νερὸ πολὺ καὶ ἄφθονον, σὰν ἐκεῖνο ποὺ ἔχει γεμᾶτο εἰς μεγάλα βάθη πηγάδι, εἶναι αἱ συνεταὶ σκέψεις καὶ ἀποφάσεις τοῦ ἐναρέτου ἀνθρώπου, ὁ ἔξυπνος δὲ ἄνθρωπος θὰ τὰς ἀντλῄση ὅλας καὶ θὰ τὰς ἐπωφεληθῇ μέχρι πλήρους ἑξαντλήσεως.
- 6
μέγα ἄνθρωπος καὶ τίμιον ἀνὴρ ἐλεήμων, ἄνδρα δὲ πιστὸν ἔργον εὑρεῖν.
Εἶναι μεγάλο τὸ δημιούργημα, ποὺ ὀνομάζεται ἄνθρωπος, διότι ἐπλάσθη ἀπὸ τὸν Θεὸν κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσίν του· πολύτιμος ὅμως εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ποὺ εὐσπλαγχνίζεται καὶ ἐλεεῖ. Τὸ νὰ εὕρῃς δὲ ἄνθρωπον πιστόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐλεῇ τὸν συνάνθρωπόν του ἐπνεόμενος ἀπὸ τὴν πίστιν καὶ ἀποβλέπων εἰς τὴν μισθαποδοσίαν τοῦ Θεοῦ, εἶναι πολὺ δύσκολον πρᾶγμα.
- 7
ὃς ἀναστρέφεται ἄμωμος ἐν δικαιοσύνῃ, μακαρίους τοὺς παῖδας αὐτοῦ καταλείψει.
Ὁ γονεὺς ἐκεῖνος, ποὺ ζῇ καὶ πολιτεύεται μὲ ἀρετὴν καὶ ἄμεμπτον συμπεριφοράν, θὰ ἀφήσῃ τὰ παιδιά του εὐτυχισμένα.
- 8
ὅταν βασιλεὺς δίκαιος καθίσῃ ἐπὶ θρόνου, οὐκ ἐναντιοῦται ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ πᾶν πονηρόν.
Ὅταν ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ βασιλικοῦ θρόνου ἕνας δίκαιος βασιλεύς, οἰονδήποτε κακὸν καὶ πονηρὸν δὲν ἀντιστέκεται ἐμπρός του, διότι τὸ τιμωρεῖ καὶ τὸ πατάσσει αὐστηρῶς καὶ ἀπροσωπολήπτως.
- 9
τίς καυχήσεται ἁγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν; ἢ τίς παρρησιάσεται καθαρὸς εἶναι ἀπὸ ἁμαρτιῶν;
Ποῖος ἄνθρωπος ἠμπορεῖ νὰ καυχηθῇ, ὅτι ἔχει καθαρὰν τὴν καρδίαν του ἀπὸ τὸν μολυσμὸν τῆς ἁμαρτίας; Ἢ ποῖος ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ μὲ παρρησίαν, ὅτι εἶναι ἀνένοχος καὶ καθαρὸς ἀπὸ ἁμαρτίαν; Ἀσφαλῶς κανείς.
- 10
στάθμιον μέγα καὶ μικρὸν καὶ μέτρα δισσά, ἀκάθαρτα ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἀμφότερα καὶ ὁ ποιῶν αὐτά.
Βαρίδιον ζυγοῦ μικρότερον διὰ τὴν πώλησιν καὶ μεγαλύτερον τοῦ κανονικοῦ διὰ τὴν ἀγοράν, καθὼς καὶ τὰ διπλᾶ μέτρα χωρητικότητος, εἶναι ἀκάθαρτα ἐνώπιον τοῦ Κυρίου καὶ τὰ δύο, ὅπως ἐπίσης ἀκάθαρτος εἶναι καὶ ἐκεῖνος, ποὺ τὰ χρησιμοποιεῖ διὰ νὰ πωλῇ καὶ νὰ ἀγοράζῃ.
- 11
ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν αὐτοῦ συμποδισθήσεται νεανίσκος μετὰ ὁσίου, καὶ εὐθεῖα ἡ ὁδὸς αὐτοῦ.
Ὁ νέος, ποὺ διατρίβει πλησίον παιδαγωγοῦ ἐναρέτου καὶ ἀφιερωμένου εἰς τὸν Θεόν, θὰ αἰχμαλωτισθῇ καὶ θὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὰ ἔργα καὶ τὰς καλὰς πράξεις αὐτοῦ, καὶ ὅταν πλέον χειραφετηθῇ, θὰ εἶναι εὐθεῖα ἡ πορεία τῆς ζωῆς τουῦ καὶ ἐνάρετος ὁ βίος του.
- 12
οὖς ἀκούει καὶ ὀφθαλμὸς ὁρᾷ· Κυρίου ἔργα καὶ ἀμφότερα.
Τὸ αὐτὶ ἀκούει καὶ τὸ μάτι βλέπει· καὶ τὰ δύο ὅμως εἶναι ποιήματα τοῦ Θεοῦ καὶ κατὰ Θεὸν πρέπει νὰ χρησιμοποιοῦνται.
- 13
μὴ ἀγάπα καταλαλεῖν, ἵνα μὴ ἐξαρθῇς· διάνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ ἐμπλήσθητι ἄρτων.
Μὴ ἀρέσκεσαι νὰ κατακρίνῃς τοὺς ἄλλους, διὰ νὰ μὴ ἀποπεμφθῇς καὶ κοινωνικῶς, καθιστάμενος ἀνεπιθύμητος καὶ μισητὸς εἰς τοὺς ὑπὸ σοῦ κατακρινομένους. Ἄνοιξε τὰ μάτια σου καὶ χόρτασε τὴν ψυχήν σου σὰν μὲ ψωμί, θεωρῶν τὰς θείας εὐεργεσίας, μέσα εἰς τὰς ὁποίας ζῇς.
- 20
κακολογοῦντος πατέρα ἢ μητέρα σβεσθήσεται λαμπτήρ, αἱ δὲ κόραι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ὄψονται σκότος.
Κάθε λάμψις καὶ δόξα θὰ σβήσῃ ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος κακολογεῖ τὸν πατέρα του καὶ τὴν μητέρα του, καὶ αἱ κόραι τῶν ὀφθαλμῶν του θὰ ἀντικρύσουν τὸ αἰώνιον σκότος τοῦ ᾅδου.
- 21
μερὶς ἐπισπουδαζομένη ἐν πρώτοις, ἐν τοῖς τελευταίοις οὐκ εὐλογηθήσεται.
Περιουσία, ποὺ ἀρχίζει νὰ ἀποκτᾶται μὲ σπουδὴν καὶ εὐκολίαν διὰ δολίων μέσων καὶ ἁρπαγῶν, εἰς τὸ τέλος δὲν θὰ ἔχῃ τὴν εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ.
- 22
μὴ εἴπῃς· τίσομαι τὸν ἐχθρόν, ἀλλ᾿ ὑπόμεινον τὸν Κύριον, ἵνα σοι βοηθήσῃ.
Μὴ εἴπῃς· θὰ ἐκδικηθῶ τὸν ἐχθρόν μου· ἀλλ' ἀντὶ νὰ τὸν ἐκδικηθῇς, ἀνάθεσε τὸ δίκαιόν σου μετὰ ἐμπιστοσύνης καὶ ὑπομονῆς εἰς τὸν Θεόν, διὰ νὰ σὲ βοηθήσῃ καὶ σὲ προστατεύσῃ.
- 23
βδέλυγμα Κυρίῳ δισσὸν στάθμιον, καὶ ζυγὸς δόλιος οὐ καλὸν ἐνώπιον αὐτοῦ.
Βδέλυγμα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ εἶναι τὰ διπλᾶ ζύγια, καὶ ἡ ψεύτικη ζυγαριὰ δὲν εἶναι καλὸν καὶ ἀρεστὸν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.
- 24
παρὰ Κυρίου εὐθύνεται τὰ διαβήματα ἀνδρί, θνητὸς δὲ πῶς ἂν νοήσαι τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ;
Ἀπὸ τὴν πάνσοφον καὶ ἀγαθὴν Πρόνοιαν κατευθύνονται τὰ γεγονότα τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου. Ἀσθενὴς δὲ καὶ ὑποκείμενος εἰς τὸν θάνατον ὁ ἄνθρωπος, πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐννοήσῃ ποὺ πρέπει νὰ πορευθῇ;
- 25
παγὶς ἀνδρὶ ταχύ τι τῶν ἰδίων ἁγιάσαι, μετὰ γὰρ τὸ εὔξασθαι μετανοεῖν γίνεται.
Εἶναι παγίς (ἐπικίνδυνον πρᾶγμα) εἰς κάθε ἄνθρωπον νὰ ἀφιερωσῃ εἰς τὸν Θεὸν κάτι ἀπὸ τὰ ἰδικά του γρήγορα καὶ χωρὶς ὥριμον σκέψιν, διότι μετὰ τὸ τάξιμον συμβαίνει οἱ ἀπερίσκεπτοι καὶ ἐπιπόλαιοι νὰ μετανοοῦν διὰ τὴν ὑπόσχεσιν καὶ τὸ τάξιμον, ποὺ ἔκαμαν εἰς τὸν Θεόν.
- 26
λικμήτωρ ἀσεβῶν βασιλεὺς σοφός, καὶ ἐπιβαλεῖ αὐτοῖς τροχόν.
Λιχνιστὴς καὶ ἐκκαθαριστὴς τῶν κακοποιῶν καὶ ἀσεβῶν εἶναι ὁ σοφὸς βασιλεὺς καὶ αὐτὸς θὰ ἐπιβάλῃ εἰς αὐτοὺς τὸ κράτος τοῦ νόμου ὡς ἄλλον ἐκκαθαριστικὸν τροχόν, διὰ τοῦ ὁποίου ξεχωρίζεται τὸ σιτάρι ἀπὸ τὸ ἄχυρον.
- 27
φῶς Κυρίου πνοὴ ἀνθρώπων, ὃς ἐρευνᾷ ταμιεῖα κοιλίας.
Φῶς τοῦ Κυρίου, τὸ ὁποῖον μᾶς καθοδηγεῖ, εἶναι ἡ πνοή, τὴν ὁποίαν ὁ δημιουργὸς ἐνεφύσησε ζωοποιῶν τοὺς πλασθέντας ἀπὸ τὸ χῶμα ἀνθρώπους. Ὁ Θεὸς δὲ εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ ἐρευνᾷ τὰ βάθη τῆς καρδίας, δηλαδὴ τί εἶναι ἀποταμιευμένον εἰς τὰ βάθη τοῦ ἐσωτερικοῦ μας.
- 28
ἐλεημοσύνη καὶ ἀλήθεια φυλακὴ βασιλεῖ, καὶ περικυκλώσουσιν ἐν δικαιοσύνῃ τὸν θρόνον αὐτοῦ.
Εὐσπλαγχνία καὶ ἀληθεία πρέπει νὰ εἶναι σὰν σωματοφύλακες ἑνὸς βασιλέως, καὶ τότε ὁ θρόνος του θὰ εἶναι περικυκλωμένος μὲ δικαιοσύνην καὶ ἀσφάλειαν.
- 29
κόσμος νεανίαις σοφία, δόξα δὲ πρεσβυτέρων πολιαί.
Ἀληθινὸς στολισμὸς εἰς τοὺς νέους εἶναι ἡ σοιφία καὶ ἡ φρονιμάδα, δόξα δὲ τῶν γερόντων τὰ λευκασμένα μαλλιά, τὰ ὁποῖα ὑποδηλώνουν πεῖραν καὶ σύνεσιν.
- 30
ὑπώπια καὶ συντρίμματα συναντᾷ κακοῖς, πληγαὶ δὲ εἰς ταμιεῖα κοιλίας.
Πρήξιμον εἰς τὸ πρόσωπον ἀπὸ κτυπήματα καὶ καταστροφὴν θὰ εὔρουν ἐμπρός των οἱ κακοὶ καὶ διεστραμμένοι ἄνθρωποι, ὀδυνηραὶ δὲ πληγαὶ καὶ μαστιγώσεις θὰ φθάσουν ἕως τὰ βάθη τοῦ ἐσωτερικοῦ των.
